Արցախից բռնի տեղահանված Լիլիթ Գրիգորյանին բանկը զգուշացրել է՝ պետք է այս տարվա մայիսի 5-ից վճարի հիփոթեքային վարկով գնված բնակարանի համար, այլապես վարկը կդասակարգվի սև ցուցակում։ Այս տեղեկությունը շոկի է ենթարկել միայնակ երկու անչափահաս երեխաներին մեծացնող կնոջը, քանի որ տունը ձեռք է բերել Արցախի հանրապետության բնակարանային հարցերի կոմիտեի կողմից տրամադրված վկայագրով։
«Վկայագիրը երաշխավորում է ՀՀ-ում հիփոթեքային վարկի միջոցով բնակտարածքի ձեռք բերման նպատակով պետական աջակցության տրամադրում՝ կարգով սահմանված չափերով»,-նշված է սերտիֆիկատում, որը Լիլիթին հանձնվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ կոմիտեի նախագահ Արմեն Մանգասարյանի ստորագրությամբ։
«Ուրբաթ օրը բանկից զանգահարեցին ու ասացին, որ տան համար վերջին վճարումը եղել է 2023 թվականի նոյեմբերին։ Դրանից հետո բանկին պետությունը գումար չի վճարել, բանկից ասացին, որ այսուհետ վարկի վճարման պարտավորությունը մեր վրա է։ Մինչև մայիսի 5-ը ժամանակ են տվել, որ սկսենք վճարումները կատարենք»,-Forrights.am-ի հետ զրույցում ասաց Լիլիթ Գրիգորյանը՝ նշելով, որ բանկից նման զանգ առաջին անգամ է ստացել։
Լիլիթը Հադրութի շրջանի Տող գյուղից է։ Մինչև 2020 թվականն ապրել է Մեխակավանում, աշխատել է զինվորական հոսպիտալում որպես բուժքույր։ Ամուսինը՝ Սարո Գրիգորյանը, տաս տարվա սպա, զոհվել է 44-օրյա պատերազմի ժամանակ։ «Մենք ապրում էինք Մեխակավանում, ամուսինս Մեխակավանում էր ծառայում՝ արդեն տասը տարի։ Իմ ամուսինը մինչև վերջին շունչը կռվել է, պայքարել է, իր զինվորների կողքին է եղել»,-ասաց Լիլիթը՝ նշելով, որ ամուսինը հետմահու «Մարտական ծառայություն» մեդալի է արժանացել Արցախի նախագահի կողմից։
Ամուսնու զոհվելուց հետո Լիլիթը երկու տղաների հետ տեղափոխվել է Հայաստան։ Բնակարանի ձեռքբերման վկայագրի միջոցով Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանում տուն է գնել: Նրանք այս տուն են տեղափոխվել 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Մեկ տարուց մի փոքր ավելի են հասցրել այստեղ ապրել և ահա այն կորցնելու վտանգի առջև են կանգնած։
«Ես թղթեր ունեմ, որտեղ նշված է, որ պետությունը պետք է 20 տարի վճարում կատարի։ Բանկից էլ զանգեցին ասացի, որ իրենցից հասնում է միայն զգուշացնելը։ Անորոշ վիճակ է, ինչու բանակը երկու տարի չի զգուշացրել, որ այդ վարկը չի վճարվում։ Եթե շուտ էլ ասեին, ես չէի կարող վճարել, ի վիճակի չեմ։ Եթե իմանայի, որ այդ սերտիֆիկատը տրամադրում են ու մեկ կամ երկու տարի հետ ասելու են՝ դուք պետք է վճարումն անենք, ես գումար չունեմ, որ այդ վարկը փակեմ։ Ես որպես զոհվածի կին հիմնադրամից 250 հազար դրամ եմ ստանում, չեմ կարող դրանով վարկ փակել։
Հույս ունեմ, որ Հայաստանի կառավարությունն այս խնդրին լուծում կտա, ինձ թվում է, որ մեզ չեն թողնի դուրսը մնանք։ Ես իմ երեխաներով դուրսն եմ մնալու, եթե այս հարցին լուծում չտրվի»,-ասաց նա։
Տան ձեռք բերման համար վարկը՝ 18,9 մլն դրամ, տրամադրել է «Ամիօ» բանկը, նախկին «Հայբիզնես» բանկը։ Թե ինչ է մտածում ՀՀ կառավարությունն այս խնդրի մասին Forrights.am-ը փորձեց կապ հաստատել արցախցիների սոցալական խնդիրներով համակարգող փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանի գրասենյակ, սակայն, մեր զանգերն անպատասխան մնացին։ Forrights.am-ը կապ հաստատեց «Ամիօ» բանկի հետ Լիլիթ Գրիգորյանին զանգահարած հեռախոսահամարով, խնդրեցինք ներկայացնել, թե ինչ խնդիր է առաջացել վակայագրերով ձեռք բերված բնակարանների վարկերի վճարման հետ։
«Քանի որ կառավարության կողմից որևէ որոշում չկա վարկերի վճարման կամ զիջման մասով մինչև մայիսի 5-ը բանկը արտակարգ վերանայում է կիրառելու, դրանից հետո, եթե որոշում չլինի արդեն վարկառուն է սկսելու վճարումը կատարել, որովհետեև Արցախի ներդրումային հիմնադրամը ինչ վճարում կատարել է, հիմա էլ չի փոխանցվում։ Վերջին անգամ վճարում կատարվել է 2023 թվականի նոյեմբերին, դրանից հետո որևէ մուտք չի կատարվել։ Հիմա, քանի որ կառավարության կողմից որոշում չկա, բանկը չի կարող արտակարգ վերանայում կատարի, որ վարկը ժամկետանց չհամարվի։ Հիմա տույժեր չեն կուտակվում, մայիսի 5-ից հետո, եթե գա ժամկետը ու վճարում չկատարվի, նոր ժամկետանց կհամարվի»,-ասաց բանկի աշխատակիցը, որին դիմել էինք որպես Լիլիթ Գրիգորյանի բարեկամ։
Forrights.am-ը թեմայի շուրջ առաջիկայում պարզաբանումներ կփորձի ստանալ ՀՀ կառավարությունից։
Նարեկ Կիրակոսյան