Միջազգային կառույցները խնդրում են հայերին չհրաժարվել ազգային պահանջներից

  • 16:02 10.04.2026

Կրթության և մշակույթի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը ամեն շաբաթ այցելում է Ծիծեռնակաբերդ՝ ծանոթանալու Ցեղասպանության հուշահամալիրի վերանորոգման աշխատանքներին: Իր վերջին այցի ժամանակ Անդրեասյանը նշել է, որ հուշահամալիրը պատրաստ կլինի մինչև ապրիլի 24-ը, և հանրությունը կկարողանա այցելել այն։

2026 թվականի ապրիլի 24-ը կարող է շրջադարձային կետ լինել Հայաստանի քաղաքական պատմության մեջ: Կառավարությունը ակտիվորեն հեռանում է հայ ժողովրդի իրավունքների առաջխաղացումից և Ցեղասպանության հետևանքների վերացման պահանջներից: Այս պահանջները ամրագրված են Հայաստանի Անկախության հռչակագրում, որի հղումը իշխող կուսակցությունը մտադիր է հեռացնել նոր Սահմանադրությունից։

Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Հայ Առաքելական եկեղեցու վրա հարձակումներից հետո Եկեղեցու հետևորդների և եկեղեցի թիվը կտրուկ աճել է: Տրամաբանորեն, այս տարի Հայաստանի քաղաքացիները նույնպես կարտահայտեն իրենց դիրքորոշումը՝ այցելելով Ծիծեռնակաբերդ:

Վերլուծաբանները ենթադրություններ են անում այն ​​մասին, թե ինչպես է Հայաստանը նշելու Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը այս տարի և արդյոք ԱՄՆ նախագահը ուղերձ կհղի։

ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսի վերջին այցը Հայաստան բազմաթիվ հարցեր առաջացրեց. Հայաստանի կառավարությունից ոչ ոք Վենսին չուղեկցեց Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր: Այցելությունից հետո Վենսը սոցիալական ցանցերի իր էջում հաղորդագրություն հրապարակեց՝ երկու անգամ հիշատակելով «ցեղասպանություն» բառը: Սակայն ավելի ուշ հաղորդագրությունը փոխարինվեց մի գրառմամբ, որից անհասկանալի է նույնիսկ, թե ԱՄՆ փոխնախագահը որ հուշահամալիրն է այցելել:

Այցելությունից կարճ ժամանակ անց ՀՀ վարչապետի պահանջով հրաժարական տվեց Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրենը, որին Նիկոլ Փաշինյանը ուղղակիորեն մեղադրեց կառավարության կողմից հայ ժողովրդի իրավունքներից հրաժարվելու քաղաքականությանը հակասող քայլերի մեջ:

Ցեղասպանության թանգարանի տնօրեն Էդիտա Գզոյանի գործը վրդովմունք է առաջացրել աշխարհի հասարակական և ակադեմիական շրջանակներում:

Երեկ երկու միջազգային հաստատություններ միաժամանակ կոչ արեցին ՀՀ կառավարությանը վերականգնել Գզոյանին պաշտոնում:

Ցեղասպանության կանխարգելման Լեմկինի ինստիտուտը կոչ է անում ՀՀ իշխանություններին անհապաղ վերականգնել դոկտոր Գզոյանին և երաշխավորել նրա ակադեմիական ազատության իրավունքը:

«Հայաստանը գտնվում է մի շարք ազդեցիկ անհատների, պետությունների և լավ ֆինանսավորվող կազմակերպությունների ճնշման տակ, որոնք պարտադրում են ռևիզիոնիստական ​նարրատիվ, որը փաստացի ժխտում է ցեղասպանությունը՝ իր ավելի հզոր հարևանների՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ «խաղաղության» խոստումների դիմաց», – ասվում է հայտարարության մեջ։

Ինստիտուտը ընդգծում է, որ ցեղասպանության ժխտման խրախուսումը ամրապնդում է այն կատարողների ձեռքերը։ Հիմք չկա կարծելու, որ Ադրբեջանը կամ Թուրքիան փոխել են իրենց քաղաքականությունը հայերի նկատմամբ։

Որպես օրինակ բերվում է  Իսրայելի հետ կապված իրավիճակը, որտեղ, հայտարարության հեղինակների կարծիքով, անպատժելիությունը կարող է հանգեցնել տարածաշրջանային անկայունության։ Ինստիտուտը կոչ է անում ստեղծել անկախ միջազգային ճշմարտության և հաշտեցման գործընթաց Հայաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև։

Նիկոլ Փաշինյանին ուղղված նամակում Հյուսիսային Ամերիկայի Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների ասոցիացիան (MESA) նշել է, որ Գզոյանը կարևոր դեր է խաղացել Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության պատմության վերաբերյալ գիտական ​​​​աշխատանքների տարածման, Թանգարան-ինստիտուտի արդիականացման և երիտասարդ հայ գիտնականներին համաշխարհային գիտական ​​​​համայնքին ինտեգրելու գործում։

«Մենք հասկանում ենք, որ Հայաստանը գտնվում է դժվարին իրավիճակում և ձգտում է կարգավորել հարաբերությունները Ադրբեջանի հետ։ Սակայն պատմական հիշողությունը ջնջելու փորձերը, որոնք պայմանավորված են կարճաժամկետ քաղաքական շահերով, անընդունելի են», – ասվում է հայտարարության մեջ։