Արայիկ Հարությունյանը հուլիսի 10-ին աշխատանքային խորհրդակցություն է անցկացրել, որի ընթացքում ընդգծվել է «Արցախի ապաշրջափակմանն ուղղված արտաքին քաղաքական ջանքերի ակտիվացման» անհրաժեշտությունը։
Ի՞նչ է նշանակում աևտաքին քաղաքական ջանքեր: Օրինակ, ԱՄՆ Կոնգրեսում շուտով կսկսվեն «Պաշտպանության ազգային վավերավման ակտի» քննարկումները, իսկ Կոնգրեսի հայկական խումբն առաջարկել է օրենքում 13 փոփոխություն կատարել։ Սա ներառում է Ալիևի ռեժիմի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելու և Ազատության ակտի 907-րդ ուղղումը ամբողջությամբ իրականացնելու պահանջը։
Եթե Ստեփանակերտը ցանկանում է «ակտիվացնել արտաքին քաղաքական ջանքերը», ապա պետք է մշակվի ջանքերի կոնկրետ ծրագիր։ Եթե դրա տակ նկատի ունեն նամակներ դեպի Մոսկվա, ապա արդյունքը, ինչպես ասում են, ակնհայտ է։ Այն հաղորդագրությունից հետո, որ Արայիկ Հարությունյանը նամակ է հղել Պուտինին, իսկ Արցախի հասարակության ներկայացուցիչների՝ գեներալ Լենցովի հետ հանդիպումից հետո Բաքուն 20 ժամով միացրել է գազը և նույնքան հանկարծակի անջատել։ Իսկ այսօր Բաքուն ամբողջությամբ արգելափակել է Լաչինի միջանցքի երթեւեկությունը նույնիսկ ԿԽՄԿ-ի համար։
Ավելի վաղ, երբ ԱՄՆ-ում ընթանում էին Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների բանակցությունները, Բաքուն անօդաչու սարքի ռեյդ էր իրականացրել, որի հետևանքով զոհվել էր 4 հայ զինվոր։ Դրանից հետո Արցախի խորհրդարանը դիմեց ոչ թե Ռուսաստանին՝ անվտանգության պարտավորությունները կատարելու պահանջով, այլ Հայաստանին՝ անհապաղ դադարեցնել բանակցությունները Վաշինգտոնում։
Բանակցությունների շարունակությունը կլինի հայ-ադրբեջանական բանակցությունների հաջողության նշան, ասել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի խոսնակ Մեթյու Միլլերը։ Հուլիսի 21-ին Բրյուսելում սպասվում է Փաշինյանի, Ալիևի և Շառլ Միշելի եռակողմ հանդիպումը։
Մինչ այս հանդիպումը պաշտոնական Ստեփանակերտը պետք է ուրվագծի իր դիրքորոշումները և հայտարարի, որ իր համար անընդունելի է առաջարկվող կարգավորման բանաձևը և պնդի ինքնորոշման իրավունքի վրա հիմնված բանակցություններ կառուցելու անհրաժեշտությունը։
Արևմտյան դիվանագետները, ի տարբերություն Ռուսաստանի, լսում են Արցախի ձայնը. Արցախի ԱԳՆ-ի կոշտ հայտարարությունից հետո ԱՄՆ դեսպանն ասաց, որ իրենք չեն ցանկանում հայտարարություններով կանխորոշել բանակցությունների արդյունքը։ Դրանք կլսվեն նաև Բրյուսելում, եթե արցախյան հայտարարությունները պարունակեն հայկական շահերից բխող թեզեր, այլ ոչ թե ռուսականից։
Արցախի 28 հասարակական կազմակերպությունների բաց նամակում ասվում է, որ «մեր իրավունքների և անվտանգության միակ հուսալի երաշխիքը Արցախի Հանրապետության անկախության ճանաչումն է, որը հիմնված է ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի վրա՝ ամրագրված միջազգային իրավունքով և Արցախի ժողովրդի ազատ կամարտահայտությամբ։ Արցախը ուժեղի իրավունքով ինչ-որ մեկի ժառանգած «տարածք» չէ, այլ մեր հայրենիքը, որտեղ մենք ունենք ապահով կյանքի լիարժեք և անքակտելի իրավունք»։