Ըստ Արցախի Հանրապետության Կրթության նախարարության՝ բռնի տեղահանությունից առաջ Արցախի դպրոցներում սովորում էր 21,000 երեխա։
Ներկայումս Հայաստանի դպրոցներում սովորում է մոտ 17,000 արցախցի երեխա։
Նախկին օմբուդսմենի և պետնախարար Արտակ Բեգլարյանի խոսքով՝ Հայաստանում արցախցի դպրոցականների թվի նվազումն ունի իր պատճառները։ «Դա ընտանիքում առկա սոցիալական դժվարություններ են, որոնք թույլ չեն տալիս երեխաներին շարունակել ուսումը ավագ դպրոցում։ Եվ, ցավոք, շատ երեխաներ իրենց ծնողների հետ ընդմիշտ լքել են Հայաստանը»։
Արցախում Սոս գյուղի դպրոցը համարվում էր Մարտունու շրջանի լավագույններից մեկը։ Լավագույն ուսուցիչներն ու բարձր ակադեմիական առաջադիմություն, ինչպես նաև «Հայաստան» հիմնադրամի կողմից կառուցված 200 աշակերտի համար նախատեսված նոր երկհարկանի դպրոցական շենք։
44-օրյա պատերազմի ժամանակ դպրոցը վնասվել է արկերից, բայց այն արագ կարգի է բերվել, ուսումնական գործընթացը հաստատվել է և չի դադարեցվել նույնիսկ Արցախի շրջափակման ժամանակ՝ մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ը։
Ալվարդ Գրիգորյան
Սոս գյուղի դպրոց (լուսանկարներ)