Աշխարհը բաժանվում է «գերտերությունների» միջև. ԱՄՆ-ն «զիջում է» Արևելյան կիսագունդը, բայց ոչ Ռուսաստանին

  • 11:14 06.01.2026

ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հաստատել է իր պահանջը Արևմտյան կիսագնդի նկատմամբ: Գերատեսչությունը հրապարակել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի սև-սպիտակ լուսանկարը՝ սադրիչ մակագրությամբ. «Սա մեր կիսագունդն է, և նախագահ Թրամփը չի հանդուրժի մեր անվտանգությանը սպառնացող վտանգները»:

Լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների համաձայն, Թրամփը մտադիր չէ կանգ առնել Վենեսուելայի վրա ԱՄՆ-ի հարվածներից հետո: Սպիտակ տան գործող նախագահի խոսքով՝ ռազմական գործողությունները շուտով կարող են սկսվել Մեքսիկայում, Կոլումբիայում և Կուբայում: Թրամփը բացատրել է իր որոշումը նրանով, որ ամերիկացիները ցանկանում են օգնել այդ երկրների ժողովուրդներին:

ԱՄՆ-ն կարող է նաև վերահսկողություն հաստատել Գրենլանդիայի նկատմամբ առաջիկա ամիսներին, քանի որ այն համարում է «Արևմտյան կիսագնդի» մաս:

ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ Սթիվեն Միլլերը կասկածի տակ է դրել Դանիայի կողմից Գրենլանդիայի նկատմամբ վերահսկողության օրինականությունը: «Իրական հարցն այն է, թե ի՞նչ իրավունքով է Դանիան վերահսկողություն ստացել Գրենլանդիայի նկատմամբ», – հարցրել է պաշտոնյան: Միլլերը կարծում է, որ Արկտիկայի և ՆԱՏՕ-ի անվտանգության շահերը պահանջում են, որ Գրենլանդիան դառնա ԱՄՆ-ի մաս: Նա վստահություն է հայտնել, որ կղզու անեքսիան չի պահանջի ռազմական ուժի կիրառում՝ հղում անելով Գրենլանդիայի մոտ 30,000 բնակչություն ունեցող փոքրաթիվ բնակչությանը:

Մինչ այժմ Վաշինգտոնը ներկայանում էր որպես ամբողջ աշխարհի տիրակալ, բայց հիմա, համաձայն Մոնրոյի դոկտրինի, Թրամփը հավակնում է միայն Արևմտյան կիսագնդին։ Ճիշտ է, այստեղ կան էական խնդիրներ, մասնավորապես իսպանախոս Հարավային Ամերիկայի հետ, բայց Թրամփը այս հարցերը անտեսում է՝ հավատալով, որ Իսպանիան, Պորտուգալիան և այլ նախկին գաղութային երկրներ շուտով կունենան այլ խնդիրներ՝ պայքար Չինաստանի հետ։

Միացյալ Նահանգները «զիջում է» Արևելյան կիսագունդը, բայց ո՞ւմ։ Դատելով ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի ծաղրական տոնից՝ Ռուսաստանը Արևելյան կիսագնդի «հավակնորդների» ցուցակում չէ։ «Երեք գիշեր առաջ Վենեսուելայում մեր լավագույն ամերիկացիներից գրեթե 200-ը մտան Կարակասի կենտրոն…», – ընդգծեց Հեգսեթը՝ նշելով, որ գործողությունը տեղի է ունեցել առանց որևէ ամերիկացի զինծառայողի զոհվելու։ – Կարծես թե այդ ռուսական ՀՕՊ համակարգերը այդքան էլ լավ չեն աշխատել, այնպես չէ՞», – կատակեց նա։

Նույն ելույթի ժամանակ Փիթ Հեգսեթը հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները չի ձգտում հակամարտության այլ երկրների հետ, բայց աշխարհը մտել է «գերտերությունների մրցակցության նոր դարաշրջան»։ Այս համատեքստում ԱՄՆ պաշտպանության նախարարը ուղղակիորեն հիշատակեց միայն Չինաստանի մասին։

ԱՄՆ-ի վճռական գործողությունները Վենեսուելայում լուրջ սպառնալիք են ներկայացնում դեպի Չինաստան նավթի կայուն արտահանման համար: Պեկինի և Կարակասի միջև երկարատև տնտեսական կապերը խզվել են, հաղորդում է Bloomberg-ը։

Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը խիստ վրդովմունք է հայտնել ԱՄՆ գործողությունների կապակցությամբ: Խոսնակը նշել է, որ Պեկինը «խորապես ցնցված է» ուժային միջամտությունից և «խստորեն դատապարտում է ինքնիշխան պետության և նրա առաջնորդի դեմ ուժի ցուցադրական կիրառումը»։

Կարծես թե Եվրոպան և Չինաստանը ստիպված կլինեն պայքարել Արևելյան կիսագնդում գերիշխանության համար: ԱՄՆ-ն հաճույքով կհետևի այս պայքարին հեռվից։