Ալիևն ամեն օր հիշեցնում է, որ Արցախը Հայաստանի մաս է

Հայաստանում ընտրարշավը սկսվել է, քաղաքական ուժերի դիրքորոշումները աստիճանաբար ավելի հստակ են դառնում, և միայն մեկ հարց է մնում նրանց ծրագրերում նույնքան անարատ, որքան 16-ամյա աղջիկը՝ Արցախի հարցը։

Ընդամենը երկուսուկես տարի առաջ, ագրեսիայի, օկուպացիայի և ցեղասպանության հետևանքով, հայկական անձնագրեր ունեցող 150,000 մարդ բռնի տեղահանվեց իրենց հայրենիքից, որտեղ նրանք 1989 թվականին իրացրել են իրենց ինքնորոշման իրավունքը և Հայաստանի ու սփյուռքի օգնությամբ պաշտպանել այդ իրավունքը 30 տարի շարունակ։

Ընդամենը երկուսուկես տարի անց Հայաստանի կառավարությունը Արցախի հարցը համարում է փակված, Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին 1989 թվականի որոշումը՝ առոչինչ, իսկ դրա մասին ցանկացած հիշատակում որակում է որպես ոչմիթիզհողություն և ռևանշիզմ (արդարության համար պետք է նշել, որ Սահմանադրությունը դեռևս չի փոփոխվել)։

Շատ հայկական կուսակցություններ ևս փորձում են խուսափել իրենց հռետորաբանության մեջ Արցախի հարցը հիշատակելուց, կարծես Արցախը երբեք գոյություն չի ունեցել։ Ոմանք առաջարկում են առանձին թաղամասեր կառուցել արցախցիների համար և օգնել նրանց բնակարանային հարցերում։ Մյուսները որպես լուծում առաջարկում են «արցախցիների վերադարձը»՝ միջազգային կամ այլ պատրանքային երաշխիքների ներքո։ Այսինքն, ըստ էության, ոչինչ չեն առաջարկում։

Հիշեցումը, որ Արցախը Հայաստանի մաս է կազմում, և որ Հայաստանը պարզապես պարտավոր է պաշտպանել Արցախի ժողովրդի իրավունքները բոլոր միջազգային հարթակներում, որքան էլ դա տարօրինակ հնչի, գալիս է Բաքվից։ Չնայած Արցախի օկուպացիային և բնիկ բոլոր բնակիչների տեղահանությանը, Ալիևը չի կարող յուրացնել այն, ինչը, ըստ Սահմանադրության, պատկանում է հայ ժողովրդին։

«Վաշինգտոնի գագաթնաժողովում ձեռք բերված համաձայնությունները, այդ թվում՝ համատեղ հռչակագիրը և խաղաղության պայմանագրի նախաստորագրումը, փաստացի նշանակում են խաղաղության հաստատում։ Դրա ձևական կողմը կախված է Հայաստանից։ Որքան շուտ Սահմանադրությունը փոփոխվի և վերացվեն Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջները, այնքան շուտ կստորագրվի խաղաղության պայմանագիրը», – հայտարարել է Ալիևը Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակներում։

Սակայն նույնիսկ Ալիևի հիշեցումները հետաքրքրություն չեն առաջացնում Արցախյան հարցի նկատմամբ հայկական քաղաքական դաշտում։ Եթե Հայաստանի Սահմանադրությունը Ալիևի թուլությունն է, ուրեմն այն Հայաստանի ուժն է։ Եվ եթե Ալիևը որևէ իրավունք ունենար Արցախի նկատմամբ, նա չէր հիշի Հայաստանի Սահմանադրությունը և կստորագրեր «խաղաղության պայմանագիրը», որն ինքն է անվանում Հայաստանի կապիտուլյացիա։

«Միայն միջազգային իրավունքին հենվելը բավարար չէ սեփական խնդիրները լուծելու համար։ Եվ Ադրբեջանի օրինակը իսկապես ցույց է տալիս դա։ Այսպիսով, նոր աշխարհակարգի կամ միջկառավարական հարաբերությունների նոր համակարգի ի հայտ գալը անկասկած դատապարտված է տեղի ունենալ։ Միակ հարցն այն էր, թե ով կստանձնի այս քայլի պատասխանատվությունը։ Եվ ես կարծում եմ, որ նախագահ Թրամփը հիանալի աշխատանք է կատարել՝ նախաձեռնելով Խաղաղության խորհրդի ստեղծումը՝ մի հաստատություն, որն ունի մեծ ապագա», – ասել է Ալիևը՝ հավելելով, որ ՄԱԿ-ը լիովին կաթվածահար է։

Ալիևը հակասում է ինքն իրեն, երբ ասում է, որ լուծել է իր խնդիրները՝ առանց հաշվի առնելու միջազգային իրավունքը։ Եթե այդպես է, ապա ինչո՞ւ է նա «խաղաղության պայմանագիրը» պայմանավորում Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությամբ և 1989 թվականի որոշման չեղարկմամբ։ Որովհետև առանց Հայաստանի Սահմանադրությունը փոփոխելու Բաքուն ոչ մի կերպ չի կարող ապացուցել, որ Արցախն ու Նախիջևանը «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության» մաս են կազմում։