Սկանդալ Իսրայելի «բիբլիական» հավակնությունների շուրջ. Արցախ-Սյունիք-Նախիջեւան

Արաբական և մուսուլմանական կառավարությունները դատապարտել են Իսրայելում ԱՄՆ դեսպան Մայք Հաքաբիի հայտարարությունները, որ “բիբլիական”տեքստերը Իսրայելին իրավունք են տալիս պահանջել Մերձավոր Արևելքի զգալի մասը։

Հաքաբին հարցազրույց է տվել պահպանողական մեկնաբան Թաքեր Կարլսոնին, որը Թրամփի կողմից նշանակված դեսպանին հարցրել է, թե արդյոք Իսրայելն իրավունք ունի Նեղոսից մինչև Եփրատ տարածքի հանդեպ, ինչպես նկարագրված է Աստվածաշնչում, այսինքն՝ «ըստ էության՝ ամբողջ Մերձավոր Արևելքի» հանդեպ։

«Լավ կլիներ, եթե նրանք վերցնեին այն ամբողջությամբ», – պատասխանել է Հաքաբին։ Նա արագ ավելացրել է, որ Իսրայելը դրան չի ձգտում և պարզապես «ուզում է առնվազն պահպանել այն հողը, որը նրանք ներկայումս զբաղեցրել են» և պաշտպանել իր ժողովրդին։

Տասից ավելի երկրներ Հաքաբիի հայտարարությունները անվանել են «վտանգավոր և սադրիչ» և սպառնալիք Գազայում պատերազմը դադարեցնելու ջանքերին։ Հայտարարությունը ստորագրել են ԱՄԷ-ն, Եգիպտոսը, Հորդանանը, Ինդոնեզիան, Պակիստանը, Թուրքիան, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը, Քուվեյթը, Օմանը, Բահրեյնը, Լիբանանը, Սիրիան, Պաղեստինի պետությունը, ինչպես նաև Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը, Արաբական պետությունների լիգան և Պարսից ծոցի արաբական պետությունների համագործակցության խորհուրդը։

Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուն նախկինում նույնպես խոսել էր «բիբլիական» իրավունքների մասին՝ Իրանի վրա ԱՄՆ-ի հարվածը անվանելով «բիբլիական հրաշք»։ Միևնույն ժամանակ, Նեթանյահուն ասում է, որ «իսրայելական պետականության գոյությունը» կախված է այդ հրաշքից։

Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև ներկայիս բանակցությունների ֆոնին, Իսրայելում ԱՄՆ դեսպանի «բիբլիական» նկրտումները, հնարավոր էչ միջազգային կտրուկ արձագանքի հաշվարկով (ոչ միայն արաբական երկրներում) և կարող է նշան լինել, որ Մերձավոր Արևելքում Իսրայելի շուրջ կարմիր գծեր են ի հայտ գալիս։ Ավելի համարձակ վերլուծաբանները նշում են, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հրեակենտրոնության վրա կառուցված աշխարհակարգի ավարտը մոտենում է ավարտին։

Իսրայելի «աստվածաշնչային» նկրտումները մատնանշում են համաշխարհային տարածում ստացած՝  «պատմության», արմատների, հողի և ինքնության ժխտման «ձախակողմյան» տեսության երեսպաշտությունը։ Այս տեսությունը իդեալական հող է գտել ժամանակակից Հայաստանում, որտեղ կառավարությունը վարում է ազգային մտածողության «տկարության» և հայկական «բիբլիական» իրավունքների մերժման քաղաքականություն։

Դրա հստակ դրսևորումն է Հայաստանի կառավարության կողմից հրաժարումը Նախիջևանից՝ այն վայրից, որտեղ բիբլիական Նոյը իջել է Արարատից։ ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսը Նախիջևանը անվանում է «Ադրբեջանի» մաս՝ առանց ներկայացնելու որևէ փաստաթուղթ, որը կհաստատեր այս պնդումը։ Նա չի հիշատակել հայերի «բիբլիական» իրավունքները Նախիջևանի և Արարատ լեռան նկատմամբ, սակայն, հիշեցրել է քրիստոնեական քաղաքակրթության զարգացման գործում Հայաստանի դերի մասին։

Միացյալ Նահանգները լուռ ճանաչել է Առաջին Հայկական Հանրապետության սահմանները՝ չհամարելով Կարսի ռուս-թուրքական պայմանագիրը օրինական, և դեռևս չի չեղարկել Վիլսոնի արբիտրաժը։

Այն մասին, որ Նախիջևանը, Սյունիքը և Արցախը ԱՄՆ-ը համարում է միջազգային քաղաքականության հիմնական կետեր, վկայում է փաստը, որ այս երեք բիբլիական հայկական տարածքները կապող միակ ճանապարհը կոչվում է Թրամփի մայրուղի։ Եվ Իսրայելի բացահայտ «օգնությունը» այս տարածքները հայ ժողովրդի հայրենիքից խլելու փորձերին նույնպես պատահական չէր։

Իսրայելում ԱՄՆ դեսպանի սադրանքից առաջացած սկանդալը ենթադրում է, որ ԱՄՆ-ն արդեն սկսել է Մեծ Մերձավոր Արևելքի նոր բաժանումը “բիբլիական” սահմաններով։