
Մոտ 750,000 մարդ դիտել է Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության Ֆեյսբուքյան էջում տեղադրված նութերն առ այն, որ ԵՄ-ն վերջին երեք տարիների ընթացքում 78 միլիոն եվրոյի օգնություն է տրամադրել Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված հայերին: Ակնհայտ է, որ այն դիտել են ոչ միայն 150,000 ղարաբաղցիներ, այլ հինգ անգամ ավելի շատ մարդիկ, ինչը ռեկորդային թիվ է նույն կայքում տեղադրված այլ տեղեկատվության համեմատ։
Ի՞նչն է թաքնված այս հետաքրքրության հետևում ղարաբաղյան հարցի նկատմամբ, որը ճնշվում և արգելվում է ամենաբարձր մակարդակներում՝ թե՛ Հայաստանում, թե՛ շատ եվրոպական մայրաքաղաքներում։
Այս կարճ գրառումների տակ կան բազմաթիվ մեկնաբանություններ հենց ղարաբաղցիներից, ովքեր ասում են, որ օգնության բաշխումը բավականաչափ արդար, ներառական կամ թափանցիկ չէ: Կան նաև որոշ հակաղարաբաղյան ատելության մեկնաբանություններ։
Սակայն այս տեղեկատվության նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված չէ օգնության չափով կամ ստացողների կազմով։ Հետաքրքիրն այն է, որ Եվրամիությունը շարունակում է աշխատել բռնի տեղահանված արցախցիների հետ, ովքեր 2020-2023 թվականներին կորցրել են իրենց իրավունքները, սեփականությունը, հայրենիքը, ժառանգությունը և կենսագրությունը հակամարտության ուժային «կարգավորման»՝ կամ, այլ կերպ ասած, ագրեսիայի և էթնիկ զտման հետևանքով։
ԵՄ-ն շարունակում է աշխատել Արցախի ժողովրդի հետ, չնայած այն հանգամանքին, որ 2022 թվականի հոկտեմբերից ի վեր եվրոպացի առաջնորդները անսպասելիորեն սկսել են պաշտպանել խորհրդային սահմանները, Ստալինի որոշումները և 1991 թվականի Ալմա-Աթայի հռչակագիրը: Նրանց համար էլ է ծիծաղելի հղում անել ԱՊՀ-ի ստեղծման հռչակագրի վրա, բայց այլ կերպ նրանք չեն կարող բացատրել, թե որ “ժողովրդավարական” օրենքներով կարելի է “ճանաչել” էթնիկ զտումները, ցեղասպանության սպառնալիքը, Արցախում ռուս-թուրքական կենտրոնը, հին քրիստոնեական եկեղեցիների ոչնչացումը, Ալիևի դեմ պատժամիջոցների բացակայությունը և «խաղաղությունը» հայկական Արցախում՝ առանց հայերի։
Ահա թե ինչու է Եվրոպան աշխատում Արցախի ժողովրդի հետ՝ նրանց երեք տարվա ընթացքում տրամադրելով 78 միլիոն եվրո օգնություն։
Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունների ֆոնին, երբ նա «բացատրեց» Հայոց ցեղասպանության թանգարանի տնօրենի պաշտոնանկությունը և Հայ եկեղեցու դեմ արշավը Արցախի հիշատակումով, ԵՄ-ի կողմից արցախցիներին ցուցաբերվող օգնությունը իսկապես արտաքին քաղաքականության սխրանք է թվում։
Սակայն սա նաև ԵՄ երկարաժամկետ ռազմավարությունն է, որը բնորոշ է “երկար” մտածող համակարգերին։ Փոփոխվող աշխարհակարգում 78 միլիոն եվրոն, որը ԵՄ-ն հատկացնում է Արցախի ժողովրդին աջակցելու համար՝ հակառակվելով Հայաստանի «արտաքին քաղաքականությանը», կարող է դառնալ անգին գանձ, երբ սկսեն որոշել Եվրոպայի տեղը նոր համաշխարհային կարգում։
Արցախի ժողովրդին շարունակական աջակցությունը՝ ավելի համապարփակ, իրավական և երկարաժամկետ, կարող է հանդիսանալ ԵՄ-ի փորձը՝ վերադառնալու իր հիմնական արժեքներին՝ մարդու իրավունքներն, սոցիալական արդարությանը և սեփականության անձեռնմխելիությանը, լինի դա տուն, թե հին եկեղեցի։
Եվ եթե արցախցիները ԵՄ-ից ստանում են մեխանիկական էներգիա, ապա Եվրոպան ստանում է երկաթբետոն, որը կամրապնդի իր սեփական հիմքը։
Ամեն ինչ կարող է փոխվել մեկ օրվա ընթացքում, և Եվրոպան պատրաստվում է այդ օրվան։