Ղարաբաղցի Հովհաննես Օհանյանը՝ Իրանի, Թուրքմենստանի և Հնդկաստանի կինոյի հիմնադիր

thirdforceplus

Հովհաննես Օհանյանը (պարսկերեն՝ اوانس اوهانیانس, հոկտեմբեր 1896 – սեպտեմբեր 1961, Լեռնային Ղարաբաղ) ծագումով հայ իրանցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և իրանական կինոյի հիմնադիր է։ Նա 1930 թվականին նկարահանել է Իրանի առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Աբին և Ռաբին»։ 1925 թվականին նա հիմնադրել է Իրանում առաջին կինոդպրոցը։

Հովհաննես Օհանյանը նաև հիմնադրել է Հնդկաստանում առաջին դերասանական և կինեմատոգրաֆիայի դպրոցը։

Նա թուրքմենական կինեմատոգրաֆիայի հիմնադիրներից մեկն էր։

Օհանյանը ծնվել է Լեռնային Ղարաբաղում 1896 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ 1919 թվականին նա ավարտել է Տաշքենդի առևտրային քոլեջը, ապա սովորել է իրավագիտություն Աշխաբադում, իսկ 1920 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի պետական ​​կինոդպրոց։ 1924 թվականին Օհանյանը տեղափոխվեց Կալկաթա, Հնդկաստան, որտեղ նա դարձավ հնդկական առաջին դերասանական և կինեմատոգրաֆիկ դպրոցի հիմնադիրը։ Այնուհետև նա տեղափոխվեց Պարսկաստան։

1925 թվականին Մոսկվայում Պարսկաստանի դեսպանը Օհանյանին ուղարկեց սովորելու Պետական ​​կինոինստիտուտում: Հենց այդ ժամանակ, ըստ աղբյուրների, նրա մոտ ծագեց Պարսկաստանում կինոդպրոց հիմնելու գաղափարը: Նա սովորել է Պետական ​​կինոինստիտուտում մինչև 1928 թվականը։

1928 թվականին Օհանյանը դարձավ Հեղափոխական կինեմատոգրաֆիայի աշխատողների ասոցիացիայի (ARRK) անդամ, իսկ 1928–29 թվականներին՝ Թուրքմենստանում գեղարվեստական ​​ֆիլմերի ի հայտ գալու շրջանում, աշխատել թուրքմենական կինոարդյունաբերությունում։

1930 թվականին Օհանյանը մեկնեց Պարսկաստան և, Պետական ​​կինոինստիտուտում ձեռք բերված փորձի վրա հիմնելով, Թեհրանում հիմնադրեց Իրանի առաջին կինոդպրոցը՝ «Կինեմատոգրաֆիայի արվեստի դպրոցը» (այլ աղբյուրների համաձայն՝ «Կինոդերասանների կրթության կենտրոն»): Դպրոցի ուսումնական ծրագրում հիմնական շեշտը դրվեց ֆիլմերում դերասանական արվեստի, ինչպես նաև կինոտեխնոլոգիայի (Parvarešgāh-e ārtīstī-e sīnemā) վրա:

1931 թվականին Օհանյանը նկարահանեց իրանական առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Աբի և Ռաբի» (Ābi o rābi), որը Հարալդ Մադսենի և Կարլ Շյոնստրյոմի մասնակցությամբ դանիական կինոշարքի կատակերգական ռեմեյքն էր։ Օհանյանի ֆիլմում դերերը խաղացել են նրա ուսանողները։

Օհանյանի երկրորդ ֆիլմը՝ «Հաջի Աղա, կինոդերասան» (Ḥājī Āqā āktor-e sīnemā), որը նկարահանվել է 1934 թվականին, նույնպես կատակերգություն էր և աչքի էր ընկնում այդ ժամանակվա Թեհրանի տեսարաններով, ինտերիերով և զգեստներով։ Սակայն այն չկարողացավ կրկնել «Աբի և Ռաբի»-ի առևտրային հաջողությունը, հիմնականում երկուսուկես ամիս առաջ առաջին պարսկական հնչյունային ֆիլմի՝ «Լուրկա աղջիկը» (Doḵtar-e Lor) թողարկման պատճառով։

1932 թվականին նա ստացավ կինեմատոգրաֆիայի դոկտորի կոչում։ Այնուհետև նա վերադարձավ Հնդկաստան, որտեղ ապրեց մինչև 1947 թվականը, որից հետո վերադարձավ Իրան։ Տարբեր աղբյուրներ հանրային տիրույթում տրամադրում են տարբեր տեղեկություններ: Նրա ծննդավայրը նշված է որպես Լեռնային Ղարաբաղ: Մահվան պատճառը նշված է որպես սրտի կաթված (սպանություն իր գրասենյակում՞) 1961 թվականին: Օհանյանի կյանքի մասին ամենաճշգրիտ տեղեկությունները կարող են պահվել Թեհրանի թանգարաններից մեկում:

https://www.facebook.com/photo?fbid=2150460865774880&set=pcb.2150461095774857https://www.facebook.com/photo?fbid=2150461029108197&set=pcb.2150461095774857https://www.facebook.com/albert.mikayelyan.1