Ռուսաստանում արգելել են Ղարաբաղի հիշատակումը

russia-artsakh.ru

Վերջին երկու-երեք տարիների մեր հաղորդագրություններում մենք բազմիցս անդրադարձել ենք Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության կողմից դրված տաբուին՝ «Լեռնային Ղարաբաղ» տերմինի և դրա տարբեր ածանցյալների օգտագործման վերաբերյալ։

Երեկ news.am-ը հրապարակել է «Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը արձագանքում է Ադրբեջանի հայտարարությանը Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ» վերնագրով հոդված, որում, մասնավորապես, ասվում է.

«Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարությունը, որը, ըստ էության, կոչ է արել ռուսական կողմին զերծ մնալ Լեռնային Ղարաբաղը հիշատակելուց։

Այս մասին հարցին պատասխանելով՝ Զախարովան ուշադրություն է հրավիրել նման դիրքորոշման հակասական բնույթի վրա։ Նրա խոսքով, նման հայտարարությունները արվում են այն ֆոնին, որ պաշտոնական Բաքուն պարբերաբար կարծիքներ է հայտնում ռուսական նոր կազմավորումների հետ կապված հարցերի վերաբերյալ՝ շարունակելով դրանք դիտարկել որպես Ուկրաինայի մաս»։

(https://news.am/rus/news/942056.html )

Իրականում ամեն ինչ այդքան էլ այդպես չէր։ Սա ակնհայտ է լրագրողի հարցից և տիկին Զախարովայի պատասխանից, որը տեղադրված է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական կայքում։ Մենք մեջբերում ենք.

«Հարց. Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարությունը, որը փաստացի պահանջել էր, որ ռուսական կողմը չհիշատակեր Լեռնային Ղարաբաղը։ Սա չնայած այն հանգամանքին, որ Ադրբեջանն ինքն է ակտիվորեն մեկնաբանում Ռուսաստանի ինքնիշխանության հարցը նոր կազմավորումների նկատմամբ՝ դրանք համարելով Ուկրաինայի տարածքի մաս։

Պատասխան. Բաքվում բարձրացված հարցերի պատասխանը ադրբեջանական կողմին կհաղորդվի դիվանագիտական ​​​​ուղիներով։

Հիշեցնեմ, որ Ռուսաստանը և անձամբ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը կարևոր դեր են խաղացել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործում։ Մենք մշտապես ձգտել ենք ստեղծել անհրաժեշտ պայմաններ Բաքվի և Երևանի միջև հարաբերություններում այս ամենազգայուն և բարդ հարցը լուծելու համար, որը սկիզբ է առնում դեռևս 1990-ական թվականներից…»

(https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/2092596/#012)

Ինչպես տեսնում ենք, Զախարովայի խոսքերում «Լեռնային Ղարաբաղ» տերմինի մասին որևէ հիշատակում չկա։ Կա միայն հակամարտության անվանումը, որն ընդունվել է դեռևս 1992 թվականին ԵԱՀԿ Լեռնային Ղարաբաղի հարցով Մինսկի խմբի շրջանակներում և ընդհանրապես միջազգային ֆորումներում՝ «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտություն»։

Ահա թե ինչ էինք գրել դեռևս 2023 թվականի դեկտեմբերին։

«Գալուզինը, Զախարովան և Պեսկով-Կիսելյովի ստերի կայսրության շախմատի տախտակի վրա գտնվող փոքր խաղաքարերը ցանկանում են շեղել ուշադրությունը Լեռնային Ղարաբաղի և նրա ժողովրդի ողբերգությունից։ Որպեսզի բոլորը մոռանան այն ամենը, ինչ տեղի է ունեցել Արցախի հետ վերջին երեք տարիների ընթացքում՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Բաքու-Անկարա-ահաբեկչական խմբավորումների կողմից Արցախի և Հայաստանի դեմ ագրեսիայի սկսվելուց և հետագայում Կրեմլի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության աստիճանական հանձնումից Բաքվի կատաղի բռնապետին։

Պատահական չէ, որ ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ-ի «Միջազգային համայնապատկեր»-ի «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտություն» բաժինը չի թարմացվել գրեթե մեկ ամիս՝ նոյեմբերի 28-ից։

Պատահական չէ նաև, որ «Լեռնային Ղարաբաղ» և «Ստեփանակերտ» տերմինները Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարության և պաշտոնական լրատվամիջոցների կողմից արգելվել էին պաշտոնական հայտարարություններից դեռևս հոկտեմբերին։ Այժմ նրանք օգտագործում են «Ղարաբաղի տնտեսական շրջան» և «Խանքենդի» տերմինները։ («Կրեմլը Լեռնային Ղարաբաղը հանձնել է Ալիևին և փոխում է իր դիրքերը» մեղքը», http://russia-artsakh.ru/node/17375).

Այսինքն՝ սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերից՝ Բաքվի նացիստական ​​ռեժիմի կողմից Լեռնային Ղարաբաղում իրականացված էթնիկ զտումների և Արցախի բնիկ հայ ժողովրդի բռնի տեղահանման պահից՝ ուղեցույցները վերևից արգելք են իջեցրել ռուսական լրատվամիջոցներին՝ չօգտագործել «Լեռնային Ղարաբաղ» տերմինը կամ դրա ածանցյալների հետ կապված ամեն ինչ։

Եւս մեկ բան։ Ինչպես միշտ, Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական խոսնակի խոսքերը զերծ չէին ստի չափաբաժնից։

«Մեր ջանքերի շնորհիվ էր, որ մենք կարողացանք դադարեցնել արյունահեղությունը 2020 թվականի աշնանը։ Գրեթե չորս տարի շարունակ ռուսական խաղաղապահ զորակազմը ապահովում էր հրադադարը տարածաշրջանում», – ասաց տիկին Զախարովան։ (https://mid.ru/ru/foreign_policy/news/2092596/#012)

Ուրեմն, ուշադրություն։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն (կամ այն, ինչ մնացել էր դրանից) ռուսական զորքերը մտցվել են 2020 թվականի նոյեմբերին։ 2023 թվականի սեպտեմբերին Բաքվի նացիստական ​​ռեժիմը հարձակում սկսեց և բռնի կերպով տեղահանեց Արցախի հայերին։ Ռուսական զորքերը ամբողջությամբ դուրս բերվեց Լեռնային Ղարաբաղից 2024 թվականի հունիսի 12-ին։

Ինչպե՞ս է Լեռնային Ղարաբաղը «ապահովել հրադադարը տարածաշրջանում» 2023 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2024 թվականի հունիսը (այսինքն՝ գրեթե ամբողջ մեկ տարի), եթե Լեռնային Ղարաբաղում հայեր չէին մնացել։

Ալեքսանդր Անդրեասյան