TRIPP-ը հետաձգվում է, Փաշինյանն առաջարկում է Երասխով ճանապարհ, Ալիևը կարող է համաձայնվել

Նիկոլ Փաշինյանը խոստովանեց, որ Իրանում տեղի ունեցող իրադարձությունները կարող են հետաձգել TRIPP նախագծի իրականացումը։

«Ակնհայտ է, որ ԱՄՆ վարչակազմը, գոնե առայժմ, TRIPP-ը չի համարում առաջնահերթություն։ Ցավոք, մեծ հավանականություն կա, որ այս իրավիճակը կազդի գործընթացի ժամկետների վրա։ Եթե այդպես չլինի, ապա ավելի լավ», – երեկ կառավարության նիստից հետո ճեպազրույցի ժամանակ ասաց Փաշինյանը։

Իսկ նախորդ օրը Եվրախորհրդարանում Փաշինյանը, Թրամփին շնորհակալություն հայտնելուց հետո, հայտարարեց, որ TRIPP-ը բխում է Հայաստանի կառավարության «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծից։

«Մենք պատրաստ ենք անհապաղ ապահովել Ադրբեջանից Թուրքիա և հակառակ ուղղությամբ տարանցումը, քանի որ ներկայումս կարող ենք դա անել առկա ճանապարհների միջոցով։ Ո՛չ Ադրբեջանը, ո՛չ էլ Թուրքիան դեռևս չեն օգտվել այս հնարավորությունից։ Ես կասկածում եմ, որ նրանք կարծում են, թե նման որոշումը կարող է հետաձգել TRIPP նախագծի իրականացումը։ Այս ամբիոնից ես պաշտոնապես հայտարարում եմ, որ Հայաստանը ոչ միայն չի մտադիրվում, այլև չունի որևէ պատճառ հետաձգելու TRIPP նախագծի իրականացումը։ Հիմա ես նաև ուզում եմ ասել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը պատրաստ է ապահովել Ադրբեջանի արևմտյան շրջանների և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության միջև ճանապարհային կապը՝ օգտագործելով Կոռնիձոր-Գորիս-Եղեգնաձոր-Երասխ երթուղու երկայնքով առկա ենթակառուցվածքները», – ասաց Փաշինյանը։

Նա նշեց, որ այսպիսով Ադրբեջանը կարող է կապ հաստատել Հայաստանի միջոցով Նախիջևանի հետ, սակայն ի պատասխան Հայաստանը սպասում է Նախիջևանի միջոցով հարավային և հյուսիսային Հայաստանի միջև երկաթուղային կապի հաստատմանը։

BBC-ի տվյալներով՝ TRIPP-ի աշխատանքները նախատեսվում էր սկսել այս ամռանը։ Հունվարին ԱՄՆ-ն և Հայաստանը ներկայացրել են TRIPP-ի իրականացման շրջանակային նախագիծ, որը նախատեսում է ԱՄՆ կառավարության վերահսկողության ներքո ընկերության ստեղծում։ Այս ընկերությունը պետք է կառուցի երկաթուղին և ճանապարհը՝ շրջակա ենթակառուցվածքների հետ միասին, և կառավարի դրանք առնվազն 49 տարի։

Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի վրա հարձակումներից հետո TRIPP-ը, հավանաբար, իրատեսական նախագիծ չի լինի։ Պատերազմի արդյունքից անկախ, Իրանը կփոխի իր վերաբերմունքը ամերիկյան ճանապարհի նկատմամբ, որը պետք է անցնի հայ-իրանական սահմանի ամբողջ երկանքով։

BBC-ի փորձագետները նշում են, որ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմը Իրանի դեմ միայն մեծացրել է Ադրբեջանի կարիքը Հայաստանով անցնող երթուղու համար։ Իրանի միջոցով առևտրային կապերը խզվել են, իսկ Ադրբեջանը, ըստ երևույթին, «հրաժարվել է» Իրան ներխուժելու կամ Զանգեզուրի միջանցքը ուժով գրավելու իր մտադրությունից։ Ռեշտ-Աստարա նախագիծը ևս դադարեցվեց դեռ չսկսված։

Այսպիսով, Ալիևը կարող է համաձայնվել Փաշինյանի առաջարկին Երասխի վերաբերյալ, չնայած նա, հավանաբար, դրա դիմաց չի «բացի» Նախիջևանը, որը Փաշինյանը առատաձեռնորեն փորձում է նվիրել նրան։

Իր անկախ պատմության մեջ առաջին անգամ Հայաստանը կարող է դառնալ տարանցիկ երկիր՝ շնորհիվ Ադրբեջանի հետ խաղաղության, չնայած դեռևս այդպիսին չէ, երեկ հայտարարել է Ալիևը։

Ալիևը նշել է, որ Ադրբեջանի տարածքով բեռնափոխադրումների պահանջարկը մեծանում է։ Սակայն հակամարտությունների պատճառով տրանսպորտային կապերի խափանումը շատ դժվար իրավիճակ է ստեղծում միջազգային հանրության մեծ մասի համար։ Նա նշել է, որ Բաքուն և Երևանը խաղաղության են հասել ոչ միայն թղթի վրա, «սահմաններին հանգստություն է, առևտրային հարաբերություններ են հաստատվել» և «կնքվել է երկարաժամկետ խաղաղություն»։