
Եվրոպացի փորձագետները հարցնում են, թե ինչպես են քվեարկելու արցախցիները, և ոչ միայն Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում, այլև առաջիկա սահմանադրական հանրաքվեում, որը նախատեսված է որպես «առանց Արցախի խաղաղության» հանրաքվե։
Նշենք, որ արցախցիների գրեթե 70%-ը չի կարողանա մասնակցել քվեարկությանը, քանի որ նրանց կապույտ հայկական անձնագրերը, անհասկանալի պատճառներով, չեն ճանաչվում որպես ՀՀ քաղաքացիության մասին վկայող փաստաթուղթ։ Մյուս կողմից, արցախցիները ուշադիր լսում են քաղաքական ուժերի առաջարկները։
Ազգային ժողովրդավարական կուսակցությունը մտնում է ընտրարշավի «Բևեռ – Արցախ – Միացում» կարգախոսով։ Այն միակ քաղաքական ուժն է, որը պահանջում է պահպանել ՀՀ Սահմանադրությունը, որը հղում է կատարում Անկախության հռչակագրին և 1989 թվականի Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին բանաձևին։ Ազգային ժողովրդավարական բեվեռը առաջ է քաշում արևմտամետ օրակարգ և ռուս-թուրքական կառուցվածքի մերժում՝ շեշտը դնելով ազգային շահերի վրա։
Հայերի զանգվածային արտագաղթից հետո մեր ամբողջ թիմը աշխատել է մեր հայրենակիցների վերաբնակեցման հարցի վրա։ Հիշում եմ, թե ինչպես էինք դրա վրա աշխատում օր ու գիշեր, առանց քնելու, դա աներևակայելի սթրեսային էր։ Այս մասին պատմեց «Հզոր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Նարեկ Կարապետյանը։
Նա նշեց, որ լարվածությունն ավելի է սրվել այն փաստով, որ Արցախից Տաշիր ժամանող յուրաքանչյուր երրորդ կամ չորրորդ մեքենան առանց հայրերի և պապերի էր։
«Յուրաքանչյուր երրորդ կամ չորրորդ մեքենայի մեջ հայրը բացակայում էր. նրանց լուսանկարներն էին բերել։ Մայրը, երեխաները և ամուսնու մայրն էին ժամանում. յուրաքանչյուր երրորդ կամ չորրորդ ընտանիք ժամանեց առանց հոր։ Դրանք իմ կյանքի ամենադժվար օրերն էին. ես չեմ կարող մոռանալ դրանք», – նշեց Նարեկ Կարապետյանը։
Ավելի վաղ Սամվել Կարապետյանի կուսակցությունը հայտարարել էր Հայաստանում առանձին գյուղերի կամ թաղամասերի կառուցման մասին՝ արցախցիների համար։ Այս հարցով նրանք շեշտը դնում են արցախցիներին՝ Հայաստանում մարդկայնորեն օգնելու վրա։
Եթե «Միասնության թևեր» կուսակցությունը իշխանության գա, արցախցիների իրավունքները կդառնան առաջնահերթություն և ակտիվորեն կխթանվեն։ «Միասնության թևեր» կուսակցության առաջնորդ Արման Թաթոյանի խոսքով՝ Հայաստանի օգտին ընդունվել է տասնյակից ավելի միջազգային փաստաթուղթ, որոնք իշխանությունները դիտավորյալ չեն օգտագործում։ Թաթոյանը համարում է, որ անհրաժեշտ է առաջին հերթին աշխատանք միջազգային հարթակներում։
«Մեր դիրքորոշումն այն է, որ այս փաստաթուղթը (Երևանի և Բաքվի միջև նախաստորագրված «խաղաղության պայմանագիրը») պետք է լրացվի անվտանգության երաշխիքների վերաբերյալ դրույթներով։ Մեր մոտեցումն այն է, որ չի կարող լինել խաղաղություն, որը կախված է մեկ անձի տրամադրությունից կամ կամքից», – ասաց «Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Նրա մոտեցումն այն է, որ խաղաղության պայմանագրում ներգրավվեն դաշնակիցներ և երաշխավորներ, առաջին հերթին՝ Ռուսաստանն ու Չինաստանը:
«Այս մարդիկ ամեն օր խոսում են Ղարաբաղը վերադարձնելու մասին։ Սակայն նրանց որդիներից ոչ մեկը, ովքեր իրենց վերնաշապիկները պատռում են Ղարաբաղի համար, չի ծառայել Ղարաբաղում կամ մասնակցել որևէ ռազմական գործողության», – վստահեցրեց «Քաղաքացիական պայմանագրի» առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանը։ Փաշինյանը խաղում է հայերի զգացմունքների հետ՝ համոզելով նրանց, որ ղարաբաղյան շարժման վերածնունդը կհանգեցնի շարքային հայ քաղաքացիների որդիների մահվան:
Իդեալական կլիներ համատեղել այս բոլոր մոտեցումները, քանի որ առանձին-առանձին դրանք մերժում են իրար և չեն կարող արդյունքի բերել։