Ռուսաստանը փորձում է ազդել ոչ թե ընտրությունների, այլ հետընտրական օրակարգի վրա ՀՀ-ում

Ռուսաստանը փորձում է ազդել ոչ թե ընտրությունների, այլ Հայաստանի հետընտրական օրակարգի վրա, և հենց սա է «գլոբալ սպառնալիքը»։ Ռուսաստանը կարիք չունի միջամտելու ընտրություններին. նրան կբավարարի ցանկացած արդյունք։

Այնուամենայնիվ, եթե ներկայիս իշխող կուսակցությունը ստանա սահմանադրական մեծամասնություն, ընտրություններից որոշ ժամանակ անց պետք է անցկացվի սահմանադրական հանրաքվե, նաև կսկսվի «Ռուսաստանից անջատվելու» գործընթաց՝ առանց ԵՄ-ին միանալու։ Սա են ասում Հայաստանի իշխանությունները և ԵՄ ներկայացուցիչները։

Ռուսաստանը «առաջարկում է» անցկացնել հատուկ հանրաքվե, որտեղ հայ հանրությունը կորոշի՝ դուրս գա՞լ, թե՞ մնալ ԵԱՏՄ-ում։ Եթե հանրությունը քվեարկի ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու օգտին, Ռուսաստանը չի առարկի (Մոսկվան վաղուց փորձում է դուրս գալ 1921 թվականի ռուս-թուրքական Կարսի պայմանագրից՝ առանց Հայաստանին վերադարձնելու այն, ինչ Ռուսաստանը զիջել է Թուրքիային)։ Իսկ եթե հայերը քվեարկեն ԵԱՏՄ-ում մնալու օգտին, Ռուսաստանը և Հայաստանը կկարողանան պաշտոնականացնել իրենց միութենական հարաբերությունները։ Այսպես թե այնպես, Հայաստանը մնում է ռուս-թուրքական դաշինքի փաստացի արբանյակ։

Ռուսաստանը պարզաբանել է Հայաստանին Հարավկովկասյան երկաթուղու (ՀԿԵ) կոնցեսիայի վերաբերյալ իր բոլոր մտահոգությունները, այսօր ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրեն Միխայիլ Կալուգինը։ Ռուսական կողմը մեծ ներուժ է տեսնում փոխշահավետ համագործակցության համար, որի բանալիներից մեկը ռուս մասնագետների կողմից հայկական երկաթուղային ցանցի գրագետ կառավարումն է։

Կալուգինի խոսքով՝ ամերիկյան «Թրամփի երթուղի» նախագծի ի հայտ գալուն նախորդել է Ռուսաստան-Ադրբեջան-Հայաստան ձևաչափով երկու տարվա քրտնաջան աշխատանքը։ Ավելին, 2023 թվականին կողմերը մոտեցել են այսպես կոչված Մեղրիի երթուղու գործարկմանը, որը նախատեսված էր ոչ միայն Հայաստանի հարավով դեպի Նախիջևան տարանցիկ փոխադրումն ապահովելու, այլև, ըստ էության, Հայաստանի և Ադրբեջանի երկաթուղիները միացնելու համար, ասել է Կալուգինը։

Փաստորեն, Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը խոստովանում է, որ ինչ-որ մեկը լուրջ խոչընդոտել է 2023 թվականին Ռուսաստանի վերահսկողության տակ «Մեղրիի միջանցքի» կառուցմանը։ Այդուհանդերձ, Իրան-ԱՄՆ հակամարտության ֆոնին, Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը ամերիկյան TRIPP նախագծի գործարկման հեռանկարները համարում է մռայլ։

«Պետք է հաշվի առնել օբյեկտիվ գործոնների, որոնց շարքում են հայ-իրանական սահմանին ռուս սահմանապահների ներկայությունը, ադրբեջանական երկաթուղի հետ անխափան կապի համար ռուսական չափանիշներով երկաթուղային գիծ անցկացնելու անհրաժեշտությունը, «Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ՓԲԸ-ի կողմից հայկական երկաթուղային ցանցի կառավարման կոնցեսիան, որը գործում է մինչև 2038 թվականը, և Հայաստանի ընդգրկումը Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) միասնական մաքսային տարածքում», – ասաց Կալուգինը։

«Մենք Հայաստանի հիմնական առևտրատնտեսական գործընկերն ենք։ 2025 թվականի վերջին նրա արտաքին առևտրաշրջանառության 36%-ը մեր երկրի հետ էր (մինչդեռ ԵՄ-ի բաժինը կազմում է մոտ 10%)։ Գյուղատնտեսական արտադրանքի 98%-ը և թունդ ալկոհոլային խմիչքների 78%-ը գնում է ռուսական շուկա։ Արտաքին առևտրային գործարքների 98%-ը կատարվում է ազգային արժույթներով։ Հայաստանում մեկնարկել են տասնյակ ներքին բիզնես նախագծեր, որոնց ընդհանուր ներդրումային ծավալը կազմում է 4,2 միլիարդ դոլար», – նշեց դիվանագետը։

Կալուգինը նաև նշել է, որ Ռուսաստանը և Հայաստանը կապված են անվտանգության պարտավորություններով, մինչդեռ Եվրամիությունը Երևանին այս ոլորտում որևէ շոշափելի այլընտրանք չի առաջարկում։

Ռուս-հայաստանյան անվտանգության համաձայնագրերի շարքում Կալուգինը նշել է 1992 թվականի պայմանագիրը Թուրքիայի և Իրանի հետ սահմանները ռուս սահմանապահների կողմից պահպանելու մասին, 1995 թվականի պայմանագիրը ռազմական բազա տեղակայելու մասին և 1997 թվականի պայմանագիրը բարեկամության, համագործակցության և փոխօգնության մասին։

«Մենք կարծում ենք, որ մեր երկրների քաղաքացիները պետք է իմանան. Երևանի առաջխաղացումը այսպես կոչված եվրոպական ուղով որոշ պահի կարող է հանգեցնել ռուս-հայաստանյան հարաբերություններում համակարգային փոփոխությունների», – նշել է Կալուգինը։

«Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովից հետո հայտարարության մեջ նշվում է, ընդգծում եմ, 2.5 միլիարդ եվրոյի՝ Հայաստանում «հնարավոր ներդրումների» մասին։ Սա ճիշտ նույն գումարն է, որը ԵՄ-ն խոստացել էր մի քանի տարի առաջ, բայց այդ ժամանակից ի վեր չի կարողացել ապահովել։ Այլ կերպ ասած՝ եվրոպացիները փորձում են «վաճառել» մի բան, որը գոյություն չունի, և ոչ առաջին անգամ։ ՀՀ-ԵՄ հայտարարության մեջ նաև չի նկատվել Մեծամորի ատոմակայանը շահագործումից հանելու համատեղ ջանքերի կարևորությունը», – նշել է նա։

Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանը Հայաստանին առաջարկել է մեծ հզորության ատոմակայանի նախագիծ, որը կարող է բավարարել հանրապետության կարիքները «մոտակա մեկ դարի համար»։ Այն նաև կապահովի էլեկտրաէներգիայի ցածր սակագներ վերջնական սպառողների համար, նշել է Կալուգինը։

Բա։