ԵՄ-ն պատրաստվում է ընդլայնման. Հայաստանին տրվել է հատուկ դեր

Եվրամիությունը պատրաստ է աջակցել Հայաստանին՝ ԵՄ-ին մերձենալու ճանապարհին, հայտարարել է ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը։

«Սա մեծ ճանապարհային քարտեզ է նաև մեզ համար՝ Եվրամիության ներսում պատրաստվելու և թեկնածու երկրներին ազդանշան տալու, որ մենք պատրաստ ենք։ Եթե նրանք կատարում են իրենց պարտավորությունները, մենք էլ ենք կատարում մերը», – ասել է Կոսը՝ հավելելով․ «Մենք մեր պարտավորությունները կատարում ենք նաև Հայաստանի նկատմամբ»։

Եվրահանձնակատարի խոսքով՝ Հայաստանը «իսկապես շարժվում է Եվրամիության ուղղությամբ»։ Որպես օրինակ նա նշել է վիզաների ազատականացման գործընթացը։

«Այս պահին Հայաստանը միակ երկիրն է, որի հետ մենք բանակցում ենք վիզաների ազատականացման շուրջ», – ասել է Կոսը։

Նա անդրադարձել է նաև Հայաստանի տնտեսությանը ԵՄ-ի աջակցությանը՝ նշելով, որ այն հատկապես կարևոր է Ռուսաստանի կողմից հայկական ապրանքների ներմուծման սահմանափակումների ֆոնին։

«Անդամ պետությունների և Եվրոպական խորհրդարանի աջակցությամբ մենք ընդունել ենք ինքնավար առևտրային միջոցներ, որպեսզի Հայաստանը կարողանա իր արտադրանքի 80 տոկոսն առանց մաքսատուրքերի արտահանել Եվրամիություն», – ասել է Կոսը՝ հիշեցնելով նաև Հայաստանի տնտեսական զարգացման համար նախատեսված առանձին աջակցության փաթեթի մասին։

Եվրոպական հանձնաժողովի ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը նշել է այն պայմանները, որոնց դեպքում Եվրոպական Միությունը Հայաստանին հասանելիություն կտրամադրի ԵՄ-ի հետ աստիճանական ինտեգրման նոր մեխանիզմներին՝ թեկնածու երկրի կարգավիճակ ստանալուց առաջ։

Հայ լրագրողի հարցին, թե արդյոք Հայաստանը, որի իշխանությունները չեն բացառել ԵՄ անդամակցության համար դիմելը, կկարողանա օգտվել այս մեխանիզմից և ինչ պայմաններ պետք է բավարարվեն, Կոսը պատասխանել է. «Այս նախաանդամակցման վերանայման մեջ մենք չենք խոսում հատուկ աջակցության փաթեթների մասին»։

Երեքշաբթի օրը Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից ներկայացված ավելի խորը աստիճանական ինտեգրման առաջարկները նախատեսում են թեկնածու երկրներին ԵՄ քաղաքականության որոշակի ոլորտներում, այդ թվում՝ էներգետիկայի, տրանսպորտի, արհեստական ​​բանականության և անվտանգության մեջ ընդունելու հնարավորություն՝ նույնիսկ մինչև լիիրավ անդամակցությունը։

Եվրահանձնաժողովն առաջարկել է ԵՄ նոր անդամների համար 15-ամյա փորձաշրջան սահմանել, որի ընթացքում երկրները ժողովրդավարական սկզբունքներն ու Եվրամիության հանդեպ ստանձնած պարտավորությունները խախտելու դեպքում կարող են զրկվել ձայնի իրավունքից կամ եվրոպական ֆինանսավորումից։ Այդ առաջարկը դարձել է ԵՄ-ի՝ ապագա ընդլայնմանը պատրաստվելու ծրագրերի մի մասը, գրում է The Guardian-ը։

«Այլևս ոչ մի Վիկտոր Օրբան»,– ասել է Կոսը Guardian-ին և եվրոպական այլ պարբերականների տված հարցազրույցում՝ նկատի ունենալով Հունգարիայի նախկին վարչապետին, որի քաղաքականությունը բազմիցս դարձել էր ԵՄ ինստիտուտների հետ վեճերի առարկա։

Եվրահանձնաժողովի առաջարկով՝ անդամակցությունից հետո առաջին 15 տարվա ընթացքում երկիրը կարող է բախվել պատժամիջոցների՝ ժողովրդավարական արժեքները կամ ԵՄ-ի հետ բարեխիղճ համագործակցության սկզբունքը խախտելու համար։

Ամենաշատ առաջընթաց գրանցած երկրների թվում Հանձնաժողովը նշում է Չեռնոգորիան, Ալբանիան, Մոլդովան և Ուկրաինան։

ԵՄ-ն հույս ունի մոտ ժամանակում Ուկրաինայի և Մոլդովայի հետ բացել բանակցությունների նոր ուղղություններ։ Խոսքը, մասնավորապես, ներքին շուկայի և մրցունակության մասին է։

Միաժամանակ Կոսը հայտարարել է, որ դեռ վաղ է խոսել պատերազմի մեջ գտնվող կամ իր տարածքում սառեցված հակամարտություն ունեցող երկրի՝ ԵՄ անդամակցության հնարավորության մասին։ Առանձին նա հաստատել է, որ ուկրաինացի գյուղատնտեսական արտադրողները չեն կարողանա ստանալ ԵՄ սուբսիդիաներ, եթե պահպանվեն ուկրաինական արտադրանքի՝ եվրոպական շուկա մուտքի սահմանափակումները։

Եվրահանձնակատարն ընդլայնումն անվանել է ԵՄ-ի «ռազմավարական շահ»՝ նախազգուշացնելով Արևելյան Եվրոպայում և Արևմտյան Բալկաններում Ռուսաստանի ու Չինաստանի աճող ազդեցության մասին։ Նրա կարծիքով՝ հարևան երկրներին ինտեգրելու անկարողությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ արտաքին ուժերը դրանք կօգտագործեն Եվրամիության դեմ։