Անկարգություններ Իրանում. Իսրայելի և Իրանի թագաժառանգի մտադրությունները
- 17:20 02.01.2026
Իրանը բախվում է վերջին երեք տարվա ընթացքում փողոցային բողոքի ամենամեծ ալիքին։ Բողոքի ցույցերը տեղի են ունենում առնվազն երեք տասնյակ քաղաքներում և շարունակում են տարածվել։
Մարդիկ փողոցներ են դուրս եկել ազգային արժույթի արագ թուլացման և գների կտրուկ աճի պատճառով, որը հատկապես հարվածել է խանութպաններին և ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներին։ Տնտեսական կարգախոսները արագորեն միացել են քաղաքական պահանջներին, և երիտասարդները միացել են բողոքի ցույցերին։
Իրանում բողոքի ցույցերի ընթացքում զոհվել է առնվազն վեց մարդ։
Ինչպես հաղորդում է dpa-ն, բողոքի ցույցերը վերածվել են քաղաքականի, որտեղ ցուցարարները վանկարկում են «Մահ բռնապետին» և «Կեցցե՛ թագավորը» կարգախոսներ։ Առաջինը կարող է վերաբերել Իրանի հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեիին։ Վերջինս կոչ է վերականգնել միապետությունը, որը տապալվել է Իրանում 1978-1979 թվականների Իսլամական հեղափոխության արդյունքում։
Միացյալ Նահանգները կմիջամտի, եթե Իրանը կրակ բացի ծանր տնտեսական իրավիճակի և բարձր գնաճի դեմ բողոքող խաղաղ ցուցարարների վրա։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը համապատասխան հաղորդագրություն է հրապարակել ուրբաթ՝ հունվարի 2-ին, TruthSocial սոցիալական ցանցում։
Իր հերթին, Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանին մեղադրել է Իսրայելին և ԱՄՆ-ին բողոքի ցույցերը հրահրելու մեջ։
«Թրամփը պետք է իմանա, որ ԱՄՆ-ի միջամտությունը ներքին հարցերին կհանգեցնի քաոսի ամբողջ տարածաշրջանում և կխաթարի ԱՄՆ շահերը», – գրել է Լարիջանին X սոցիալական ցանցում։ «Ամերիկացի ժողովուրդը պետք է իմանա, որ Թրամփը սանձազերծեց այս արկածախնդրությունը», – ընդգծել է նա։
2025 թվականի վերջին օրերին Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն ժամանեց Միացյալ Նահանգներ: Թրամփի հետ հանդիպումից հետո լրատվամիջոցներում հայտնվեցին տեղեկություններ, որ Թրամփն արգելել է Իսրայելի գործողությունների վերսկսումը Գազայում, բայց, իբր, հաստատել է Իրանի դեմ նոր հարվածը: Հենց այդ ժամանակ էլ Իրանում սկսվեցին բողոքի ցույցեր, որոնք լուրջ հետևանքներ կարող են ունենալ։
Հիշեցնենք, որ մինչև 2025 թվականի հունիսին Իսրայելի և Իրանի միջև 12-օրյա պատերազմը խոսվում էր այն մասին, որ եթե Իրանի ղեկավարությունը փոխվի, ապա Իրանի միջուկային օբյեկտներին հարվածելուց կարելի է խուսափել: Սակայն Իրանի իսլամական իշխանությունները դիմացան ոչ միայն բողոքի ցույցերին, այլև Իսրայելի հետ պատերազմին: Իսրայելը կարողացավ դիմակայել Իրանի պատասխան հարվածներին միայն ամերիկյան ավիակիրների կողմից իրանական հրթիռները որսալու շնորհիվ։
Այժմ, կարծես թե, նոր ցիկլ է սկսվում, և ներքին բողոքի ցույցերը նպատակ ունեն թուլացնել Իրանում կառավարությունը՝ միապետության հավանական վերադարձով: Իրանի վերջին թագաժառանգը ներկայումս բնակվում է Ֆրանսիայում և քննադատում է այաթոլլաների ռեժիմը: