Month: Հունվար 2026

ԱՄՆ չի չեղարկում 907-րդ բանաձևը, դեռ անելիք կա

Posted on by naira

Ադրբեջանի նախագահը ԱՄՆ սենատորների և կոնգրեսականների հետ հանդիպմանն ընդգծել է, որ Ադրբեջանին ուղղակի ամերիկյան օգնության տրամադրումը արգելող 907-րդ լրացմանը պահպանումը չի համապատասխանում երկու երկրների միջև հարաբերությունների ներկայիս զարգացման մակարդակին:

Իլհամ Ալիևը խոսել է նաև Հայաստանի հետ հարաբերությունների մասին՝ շեշտելով Բաքու–Երևան պայմանավորվածությունների պատմական նշանակությունը և նշել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի դերը տարածաշրջանային խաղաղության ամրապնդման գործում: Նա նշել է նաև Հայաստանի հետ առևտրի հաստատման և տրանսպորտային կապերի զարգացման կարևորությունը:

«Հույս ունենք, որ TRIPP միջանցքը նոր հնարավորություններ կստեղծի տարածաշրջանային տրանսպորտային կապերի համար», – ասել է Ալիևը:

Ադրբեջանի նախագահի օգնականն օրերս հայտարարել էր, որ 907-րդ լրացմանը պահպանումը հարվածում է Հայաստանի հետ խաղաղության գործընթացին:

907-րդ բանաձևը չի չեղարկվել, չնայած 2025-ի օգոստոսի 8-ին Թրամփ-Փաշինյան-Ալիև հանդիպմանը խոսվել է դրա անհրաժեշտության մասին։ Հիշեցնենք, որ այս բանաձևն ընդունվել է 1992-ին, երբ Ադրբեջանը լայնածավալ ագրեսիա էր իրականացնում Արցախի նկատմամբ։ Բանաձևում նշվում է, որ ԱՄՆ օգնությունը “չի կարող տրամադրվել Ադրբեջանի կառավարությանը, մինչև նախագահը չորոշի և Կոնգրեսին չզեկուցի, որ Ադրբեջանի կառավարությունը շոշափելի քայլեր է ձեռնարկում Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի դեմ բոլոր շրջափակումները և ուժի այլ հարձակողական կիրառումները դադարեցնելու համար”։ 

ԱՄՆ-ը փաստորեն մինչ օրս չի համարում, որ Ադրբեջանը բավարար քայլեր է կատարել “Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի դեմ բոլոր շրջափակումները և ուժի այլ հարձակողական կիրառումները դադարեցնելու համար”, և ըստ այդմ 907-րդ բանաձևը շարունակում է գործել։ 

Նախագահ Մադուրոյի Վենեսուելայից ոսկերչական «դուրս բերումը» համաշխարհային փորձագետներին դրդել է ենթադրություններ անել այն մասին, թե ով է լինելու հաջորդը: Մինչ Թրամփը խոսում է «Դոնրոյի դոկտրինի» մասին (ԱՄՆ նախագահ Ջեյմս Մոնրոն 1823 թվականին զգուշացրել էր մյուս տերություններին Արևմտյան կիսագնդում ամերիկյան ազդեցության ոլորտին չխառնվել), Թրամփը դիտարկում է նաև մյուս կիսագնդի ավտոկրատներին: Հիշեցնենք, որ Թրամփը 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Ալիևին հարցրեց, թե քանի տարի է նա կառավարում Ադրբեջանը: Ալիևը հպարտորեն պատասխանեց՝ 22: Չնայած Թրամփը նրան գովաբանեց որպես “ուժեղ լիդերի”, նա ակնհայտորեն մտածեց, որ դեռ վաղ է չեղարկել 907-րդ բաnնաձևը:

Փաշինյանը կոչ արեց վաղը մասնակցել երթի դեպի Կաթողիկոսի երևանյան նստավայր

Posted on by naira

Հունվարի 6-ին, ժամը 13.30-ին բոլորիդ հրավիրում եմ ուխտերթի։ Այս մասին Facebook–ի կիր էջում գրել է Նիկոլ Փաշինյանը։

Նա, մասնավորապես, նշել է. «Սիրելի հայրենակիցներ, վաղը հունվարի վեցին ժամը 13:30-ին բոլորիդ հրավիրում եմ ուխտերթի, որը կմեկնարկի Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցու բակից։ Եկեղեցին գտնվում է Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայում և երթը կուղղվի դեպի Երևանի Սուրբ Աստվածածին կաթողիկե եկեղեցի, որը գտնվում է Սայաթ Նովա–Աբովյան փողոցների խաչմերուկում»։

Հիշեցնենք, որ Սայաթ Նովա–Աբովյան փողոցների խաչմերուկում գտնվում է նաև Կաթողիկոսի երևանյան պաշտոնական նստատեղին։

Փաշինյանը կոչ է արել “աջակցել մեր պետականությանը և արտահայտել մեր դիրքորոշումը առ այն, որ Հայաստանյաց առաքելական Սուրբ եկեղեցու փաստացի պետի և նրա մերձավոր շրջապատի կողմից Հայաստանյաց առաքելական Սուրբ եկեղեցին մեր պետության ինքնիշխանության անկախության դեմ օտար ուժերի կողմից որպես հիբրիդային պայքարի միջոց օգտագործելու գործելակերպը անընդունելի է, և մենք նման նման գործելակերպի շարունակություն թույլ չենք տալո՞ւ։

Փաշինյանն այս անգամ ևս չի նշել, թե որ օտար ուժերի մասին է խոսքը։

“Ուզում եմ ընդգծել, որ երթը բնականաբար լինելու է խաղաղ, լեցուն քրիստոնեական սիրով և Հայաստանյաց առաքելական Սուրբ եկեղեցու բարենորոգման վճռականության”, ասել է նա։

Երթուղուց կարելի է ենթադրել, որ Կաթողիսի երևանյան նստատեղին կարող է “խաղաղ” կերպով գրավվի և այնտեղ հռչակվի նոր Կաթողիկոսություն։

Բնականաբար, կհավաքվեն նաև Էջմիածնի կողմնակիցները, և չեն բացառվում “որոշիչ” բախումներ։

Ռուբեն Վարդանյանի ուղերձը Բաքվի բանտից

Posted on by naira

Ուզում եմ բոլորին շնորհակալություն հայտնել ձեր մտքերի, զգացմունքների, հույզերի, նամակների, ցանկությունների համար: Բաքվում գերեվարված Ռուբեն Վարդանյանի ձայնագրությունն իր ֆեյսբուքյան էջում հրապարակել է «Ապրելու երկիր» կուսակցության համահիմնադիր Մանե Թանդիլյանը:

«Ես դրանք շատ լավ զգում եմ, ջերմություն եմ ստանում դրանցից: Ուզում եմ բոլորին տոնական տրամադրություն մաղթել: Ինչ-որ մի տեղ կարդացել եմ, որ ամենակարևոր ճանապարհորդությունն ինքդ քո ներսում ճանապարհոդությունն է: Ինչքան շատ ես ուրախանում և կարողանում այդ ուրախությունը փոխանցել ուրիշներին, այնքան ուժեղանում ես: Պահպանեք տոնական տրամադրությունը, հրաշքի զգացողությունը ձեր և երեխաների մեջ, ինչ-որ նոր բանի սպասումը: Եթե ժամանակ եք ունենում նայեք մանկական ֆիլմեր մուլտֆիլմեր, հեքիաթներ և մի ամաչեք երեխա լինելուց:

Մենք կորցրել ենք հավատն առ Աստված և հավատն ինքներս մեր նկատմամբ. շատ դժվար է այս աշխարհում մնալ ինչպիսին կաս, երբ չունես հենման կետ: Ցանկանում եմ, որ բոլորդ ունենաք այդ հենման կետը: Ուզում եմ ասել, որ ինձ հետ ամեն ինչ լավ է: Շնորհավորում եմ բոլորի տոները, շնորհակալ եմ բոլորիդ»:

Տուն, որից զրկել են, կամ Սեփականության իրավունքը՝ ըստ միջազգային չափանիշների

Posted on by naira

Ռիտա Շահնազարյանը Արցախի Մարտունու շրջանի Սոս գյուղից է։ Նա բարձրակարգ մանկավարժ է, 40 տարի աշխատել է Սոսի դպրոցում։

Շատ տարիներ առաջ նրա ամուսինը մահացել է Ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո ստացած վերքերից և հիվանդություններից։ Չորս երեխաների խնամքը ընկել է նրա ուսերին։ Տիկին Ռիտայի չորս երեխաներն էլ ստացել են բարձրագույն կրթություն, ինչով նա հատկապես հպարտանում է։

«Ղարաբաղյան պատերազմները շատ ընտանիքների թողել են առանց կերակրողի։ Բայց հանուն երեխաների մենք հաղթահարել ենք բոլոր դժվարությունները։ Դժվար էր, բայց մենք մեր հողի վրա էինք, մեր տանը, մեր ընտանիքի մեջ և մեր ձևով երջանիկ էինք։ Հիմա բոլորը ցրված են, յուրաքանչյուրը պայքարում է սոցիալական խնդիրների դեմ։ Եվ մենք չգիտենք՝ երբևէ կհանդիպենք անձամբ, ոչ թե առցանց»։

Արցախից բռնի տեղահանումից հետո տիկին Ռիտան, հայտնվելով Հայաստանում, սկսեց զբաղվել ձեռագործությամբ։ Սկզբում նա գործում էր իր երեխաների և թոռների համար։ Այնուհետև սկսեց ուսումնասիրել ավանդական հայկական նախշերը և ներառեց դրանք իր դիզայնի մեջ։ Նրա սերը վերածվեց փոքր բիզնեսի։ Վերջերս Երևանում կայացած տոնավաճառում նա ներկայացրեց ավանդական հայկական նախշերով գործված գուլպաների յուրօրինակ հավաքածու։

Ձեռագործությունը նրան օգնում է զսպել զգացմունքները, քանի որ շուղերի տկտկոցը արթնացնում է կորցրած տան և երջանիկ անցյալի, պատերազմներում զոհված հերոսների մասին հիշողությունները և այսօրվա մարտահրավերների մասին մտքերը, ինչպես նաև անհանգստությունը ապագայի մասին, որտեղ, նրա կարծիքով, դժվարություններն ու զրկանքները կշարունակվեն արցախցիների համար։

Տիկին Ռիտան համոզված է, որ Արցախը կարող է վերադարձվել միայն զենքի ուժով, և եթե հայերը իսկապես մտադիր են վերադարձնել իրենց հողերը, բանակը պետք է ամրապնդվի և պատրաստ լինի ցանկացած իրավիճակի։ Նա նաև կարծում է, որ հայերը պետք է մնան Հայաստանում և զարգացնեն երկիրը։ Սակայն նրան ամենից շատ անհանգստացնում է այն, որ արցախցիների իրավունքների՝ առաջին հերթին՝ սեփականության իրավունքի հարցը միջազգային ասպարեզում մնում է առանց պատշաճ ուշադրության։

«Մենք անընդհատ լսում ենք, որ մեր գյուղերը վերաբնակեցվում են օտարներով։ Վերջերս հաղորդվել է, որ մեր Սոս գյուղում ևս վերաբնակեցվել են ադրբեջանցիներ։ Ինչո՞ւ չի բարձրացվում մեր սեփականության, հողի, հայրենիքի, ազգային արժեքների և գերեզմաններ այցելելու մեր իրավունքների հարցը։ Ինչո՞ւ է միջազգային հանրությունը, ըստ էության, աչք փակում Ադրբեջանի հանցագործությունների և մնացած բոլոր գործողությունների վրա։ Որտե՞ղ են նրանք, ովքեր պետք է պաշտպանեն միջազգային իրավունքի գերակայությունը և մարդու արժանապատիվ կյանքի իրավունքը»։

Ալվարդ Գրիգորյան

Վենեսուելայում ԱՄՆ գործողության ընթացքում 32 կուբացի է զոհվել. հաջորդը Կո՞ւբան է

Posted on by naira

Վենեսուելայի դեմ ԱՄՆ ռազմական գործողության ժամանակ, որի արդյունքում գերևարվեց նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն, սպանվել է 32 կուբացի, որոնք առաքելություն էին իրականացնում Վենեսուելայի կառավարության խնդրանքով, հաղորդում է Cubadebate-ը։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Air Force One ինքնաթիռում հայտարարել էր, որ գործողության ընթացքում «շատ կուբացիներ» են զոհվել։

The New York Times-ը, հղում անելով վենեսուելացի բարձրաստիճան պաշտոնյայի, հաղորդում է, որ Վենեսուելայի վրա ԱՄՆ-ի հարվածի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 80-ի, այդ թվում՝ քաղաքացիական անձանց և անվտանգության ուժերի։

Թրամփը հայտարարել է, որ Կուբան «ընկնում է»։

«Կուբան, կարծես, ընկնելու է։ Ես չգիտեմ, թե ինչպես են նրանք մնալու ջրի երեսին, քանի որ Կուբան այս պահին եկամուտ չունի։ Նրանք իրենց ամբողջ եկամուտը ստացել են Վենեսուելայից, վենեսուելական նավթից», – ասել է Թրամփը Air Force One ինքնաթիռում։ Բայց հիմա նրանք ոչինչ չեն ստանալու, վստահեցրել է նա։

Մինչ այդ, Մար-ա-Լագոյում, Սպիտակ տան ղեկավարը նշել էր, որ Կուբայում «իրավիճակը լավ չէ», և որ երկրի ժողովուրդը «տառապել է շատ, շատ տարիներ»։ Նա երկիրը նկարագրել է որպես ծանր վիճակում գտնվող։

ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն (որի ծնողները կուբացի ներգաղթյալներ էին) հայտարարել է. «Եթե ես ապրեի Հավանայում և լինեի կառավարությունում, ես կանհանգստանայի՝ գոնե մի փոքր»։ Հարցին, թե արդյոք Կուբան ԱՄՆ-ի հաջորդ թիրախն է Վենեսուելայից հետո, պետքարտուղարը նշել է, որ Կուբայի կառավարությունը հսկայական խնդիր է։

Ռուբիոն նաև ասել է, որ Վենեսուելան այլևս չի լինի Ռուսաստանի, Չինաստանի, Կուբայի, Իրանի և այլ երկրների ֆորպոստը։ ԱՄՆ-ն, ըստ էության, «մաքրում» է Արևմտյան կիսագունդը։ Բայց արդյո՞ք դա լքում է Արևելյան կիսագունդը։

Էջմիածնի «այլընտրա՞նք»։ Արդյո՞ք կփոխվի Արցախի թեմի անվանումը

Posted on by naira

Կիրակի՝ հունվարի 4-ի ուշ երեկոյան, Նիկոլ Փաշինյանը և Հայ Առաքելական Եկեղեցու 10 եպիսկոպոսներ հայտարարություն տարածեցին Հայ Առաքելական Եկեղեցու «բարեփոխ,ման» վերաբերյալ: Փաշինյանը հայտարարությունը ստորագրել է որպես Հայաստանի վարչապետ: «Ճանապարհային քարտեզի» համաձայն՝ ստեղծվում է «համակարգող խորհուրդ»՝ գործողությունների ծրագիր մշակելու, Ամենայն հայոց կաթողիկոսի տեղապահ նշանակելու, Հայ Առաքելական Եկեղեցու նոր կանոնադրություն ընդունելու, ապա կաթողիկոսի ընտրություններ անցկացնելու համար։

Փաշինյանը հայտարարեց մի քանի կարևոր գործողությունների մասին հունվարի 5-ին, Սուրբ Սարգիս և Գրիգոր Լուչավորիչ տաճարներում Սուրբ Ծննդյան պատարագի ժամանակ։

Էջմիածինը չի մեկնաբանել այս հայտարարությունը. Գարեգին Բ կաթողիկոսը չի հայտարարել իր հրաժարականի կամ Եպիսկոպոսաց ժողովի գումարման մասին: Սա նշանակում է, որ 10 եպիսկոպոսներ մտադիր են ընտրել տեղապահ, ապա կաթողիկոս՝ առանց Գարեգին Բ-ի հրաժարականի, ստեղծելով այլընտրանքային, «ստվերային Էջմիածին»։

Հայաստանի կառավարության գործողությունները Գարեգին Բ կաթողիկոսի և Հայ Առաքելական եկեղեցու ղեկավարության դեմ մեծ թափով սկսվեցին այն բանից հետո, երբ Գարեգին Բ-ն մասնակցեց 2025 թվականի մայիսին Շվեյցարիայում կայացած ֆորումներին, որտեղ նա խոսեց Արցախի ժողովրդի իրավունքների և Հայ Առաքելական եկեղեցու՝ օկուպացված տարածքներում գտնվող իր եկեղեցիներին մուտք գործելու իրավունքի մասին: Կաթողիկոսը Բաքվի գործողությունները, որոնց աջակցում է Անկարան, անվանեց «մարդկության դեմ հանցագործություն»: (Նշենք, որ Լեմկինի ինստիտուտը վերջերս համեմատեց Հայաստանի կառավարության կողմից քահանաների հետապնդումները «1915 թվականի ցեղասպանության» հետ):

2020 թվականի պատերազմից և Արցախի մի մասի կորստից հետո Հայ Առաքելական եկեղեցին դատական ​​հայցեր ներկայացրեց միջազգային դատարաններում:

Հայ Առաքելական եկեղեցու Միջազգային դատարան ներկայացված բողոքներից մեկը վերաբերում է Շուշիի Կանաչ Ժամ եկեղեցուն: 2023 թվականից հետո Կանաչ Ժամ եկեղեցին ամբողջությամբ ոչնչացվել է:

Հայ Առաքելական Եկեղեցին բողոք է ներկայացրել նաև Եվրոպական դատարան՝ հիմնվելով Կրոնի ազատության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածի և 3-րդ հոդվածի խախտման վրա, քանի որ գերեզմանների ոչնչացման դեպքերը, և այն, որ մարդիկ չեն կարող այցելել իրենց ծաշտամունքի տեղերը, նույնպես կոնվենցիայի խախտում են։

Հայ Առաքելական Եկեղեցու պահանջները հիմնված են Արցախում եկեղեցիների նկատմամբ իր սեփականության վրա։

Այս բողոքները կտրուկ հակասում են Հայաստանի կառավարության քաղաքականությանը, որը «ճանաչել» է Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս՝ հղում անելով «խորհրդային սահմաններին» և խոստացել հետ վերցնել Հայաստանի Հանրապետության պահանջները միջազգային դատարաններից։ Սակայն Էջմիածինը հրաժարվել է հետ վերցնել իր պահանջները՝ այդպիսով մերժելով Բաքվի իրավասությունը։

Հայ Առաքելական Եկեղեցին միջազգային ճանաչում ունեցող և հեղինակավոր իրավաբանական անձ է և ունի սեփականություն բազմաթիվ երկրներում։

«Հայ Առաքելական Եկեղեցու կանոնադրության համաձայն՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոսը Հայ Առաքելական Եկեղեցու գույքի միակ սեփականատերն է», – հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը 2025 թվականի հուլիսի 16-ին կայացած մամուլի ասուլիսում։ Նա նշել է, որ կաթողիկոսը եկեղեցու գույքի սեփականատերն է, և, հետևաբար, իր զավակը դրա ամբողջ ժառանգորդն է։ «Այսինքն՝ կարող է պարզվել, որ Հայ Առաքելական Եկեղեցու ամբողջ սեփականությունը պատկանում է որևէ մասնավոր անձի։ Այն փաստը, որ կաթողիկոս համարվող անձը երեխա ունի, փաստորեն նշանակում է, որ այդ երեխան կժառանգի Եկեղեցու ամբողջ սեփականությունը։ Սա է, ինչը պետք է կանխել այսօր», – հավելել է Փաշինյանը։

Այսպիսով, կարելի է ենթադրել, որ Գարեգին Բ-ի դեմ արշավը բխում է Նիկոլ Փաշինյանի ցանկությունից՝ “զրկել ժառանգությունից”, բայց ոչ թե կաթողիկոսի ենթադրյալ զավակին, այլ Եկեղեցուն, Արցախի, Նախիջևանի և այլ վայրերի բնիկ բնակիչներին, որտեղ Հայ Առաքելական եկեղեցին ունի սեփականություն, այդ թվում՝ Երուսաղեմի հայերին։

Կասկած չկա, որ «տեղապահը» կհրապարակի իր առաջին հրամանագիրը՝ հրաժարվելով Հայ Առաքելական եկեղեցու սեփականության անբաժանելի սեփականության իրավունքից տարբեր երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում, և «փոխանցելով» եկեղեցիներն ու այլ սեփականությունը այն երկրների իրավասության ներքո, որտեղ դրանք գտնվում են։ Հայաստանի կառավարությունն արդեն մի շարք որոշումներ է ընդունել եկեղեցական սեփականության վերաբերյալ։

Այս առումով, արցախցիները չեն հասկանում, թե ինչու է 2021 թվականին այս պաշտոնում նշանակված Արցախի թեմի առաջնորդ Վրթանես եպիսկոպոսը մասնակցում Փաշինյանի կողմից սանձազերծված հակաեկեղեցական արշավին։ Շատերը հարց են տալիս, թե որոնք են նրա դրդապատճառները, և ինչ օգուտներ կստանան նա և Արցախը Էջմիածնի կողմից Արցախում հարյուրավոր եկեղեցիների նկատմամբ իրավունքներից հրաժարվելուց։ Արդյո՞ք նա կնշանակվի «Աղվանից» թեմի առաջնորդ, որը գոյություն է ունեցել մինչև 19-րդ դարի կեսերը։

Հայ Առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի կայքի համաձայն՝ Վրթանես Աբրահամյանը (աշխարհիկ անունը՝ Կամո) ծնվել է 1962 թվականի մարտի 21-ին, Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղ) Մարտունու շրջանի Ծովատեղ գյուղում։

1988 թվականի մարտի 10-ին նա պաշտպանել է իր ատենախոսությունը՝ «Կովկասյան Ալբանիայի եկեղեցու համառոտ պատմությունը (4-17-րդ դարեր)» թեմայով։
1989-ից 1994 թվականներին նշանակվել է Ամարասի վանքի վանահայր։
1992 թվականին պաշտպանել է ատենախոսությունը՝ «Հովսեփ Արցախցին՝ ուղղափառության վահանը» թեմայով։

Վենեսուելայում ԱՄՆ-ն ստեղծեց վտանգավոր հետևանքներով հղի «թարմ» նախադեպ

Posted on by naira

«ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐ» ԱՄՆ-Ի ԻՐԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈւԹՅՈւՆԸ

2026թ. հունվարի 3-ին ԱՄՆ-ն, ներխուժելով Վենեսուելայի ինքնիշխան տարածք և առևանգելով հիշյալ պետության ղեկավարին ու նրա կնոջը, կոպտորեն խախտել է ՄԱԿ-ի կանոնադրության մեջ և Հելսինկյան եզրափակիչ ակտում, ինչպես նաև 1970 թ. հոկտեմբերի 24-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից ընդունված «ՄԱԿ-ի կանոնադրության համաձայն պետությունների միջև բարեկամական հարաբերություններին և համագործակցությանը վերաբերող միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին» հռչակագրում ամրագրված միջազգային իրավունքի առնվազն երեք սկզբունքները՝ ուժ կամ ուժի սպառնալիք չկիրառելու, վեճերի խաղաղ կարգավորման և պետության ներքին գործերի չմիջամտելու մասին:

Իր բռնի գործողությամբ ԱՄՆ-ն արհամարհեց և արժեզրկեց առանց այդ էլ մեր օրերում արժեզրկված միջազգային խաղաղության ու անվտանգության պահպանման առաքելություն ունեցող Միավորված ազգերի կազմակերպությանը:

Սրանով ԱՄՆ-ն ստեղծեց վտանգավոր հետևանքներով հղի «թարմ» նախադեպ աշխարհի պետությունների համար:

Պետք է նշել, որ այսպիսի վարքագիծ առաջին անգամ չէ, որ դրսևորում է ԱՄՆ-ն: Դեռևս 1989թ. ԱՄՆ-ն թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի, ժողովրդավարության վերականգնման պատճառաբանություններով ներխուժել է Պանամա և առևանգել դրա ղեկավար Մանուել Նորեգային:

Միջազգային իրավունքի հանրահայտ սկզբունքների կոպտագույն խախտմամբ բռնության կիրառումը, ինչպես նաև դրան հետևած աշխարհի պետություններին ուղղված ԱՄՆ նախագահի սպառնալիքները մի կողմից հոդս ցնդեցրեցին ԱՄՆ-ը գործող վարչակազմի կողմից պարբերաբար տարփողվող ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, պետությունների ինքնիշխանության և նման կարգի այլ հասկացությունների մասին հայտարարությունները, մյուս կողմից ի ցույց դրեցին իր իրական՝ բռնապետական դեմքը:

ԱՄՆ-ի վերոնշյալ քայլը դիտարկելով Ադրբեջան-Արցախ չկարգավորված հակամարտության լույսի ներքո՝ պետք է նշել, որ Արցախի Հանրապետության դեօկուպացիան իրականություն դարձնելու նպատակով անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել ոչ թե միջազգային իրավունքին, այլ՝ ուժին:

ՍՏԵՓԱՆ ՀԱՍԱՆ-ՋԱԼԱԼՅԱՆ
քաղաքագետ       

 

Հունվարի 8-ից 9-ը ջերմաստիճանը կբարձրանա 17-ից 20 աստիճանով

Posted on by naira

«Շատ լավ լուր։ Հունվարի 8-ից 9-ն ընկած ժամանակահատվածում Միջերկրական ծովից թաք ցիկլոնի ներթափանցմամբ պայմանավորված՝ գիշերային ժամերին հանրապետության ողջ տարածքում այս օրերի համեմատ ջերմաստիճանը կբարձրանա 17-ից 20 աստիճանով»։ Այս մասին հայտնել է «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն»-ի տնօրենի տեղակալ Գագիկ Սուրենյանը։

«Ալիեւը ձեր քաղաքն «Աշխաբադ» է դարձնում»․ հենց բլոկադային Ստեփանակերտն է հիշվում

Posted on by naira
Հետաքրքիր է, որ շատերի մոտ հենց բլոկադային Ստեփանակերտն է մնացել հիշողությունների մեջ, ասես դրանից առաջ կյանք չի եղել այնտեղ:
Հետաքրքիր է նաեւ այն, որ Ալիեւը ոչ բոլոր տեղանունները, բնակավայրերի անուններն է փոխում` հաճախ բավարարվելով միայն մեկ տառի փոփոխությամբ. Վանքը` Վանգի, Քոլատակը` Քոլատագ, Արմենավանը թողել է չգիտես ինչու: Այս ամենը մի տեսակ «անգլերեն սովորած» այն երեխայի մասին անեկդոտն է հիշեցնում, ով բառերին նրբերանգներ ավելացնելով, «անգլերեն» է դարձնում դրանք:
2020թ. հետո արցախցիների կրակարանները (մաղալ) սկսեցին մարել. «մեր հյուրին ասա, որ միսն էլ կա, փայտն էլ, բայց էսքանից հետո ես հո՞ւնց շամփուր շոռ տամ», ասում էր մի Կրասնի բազարեցի, երբ նրա տուն հյուր էր եկել բրիտանացի մի լրագրող: Այդպես խորովածի փոխարեն տապակեց միսը տանտերը:
Ճիշտ են ասում, որ քաղաքը մարդիկ են, ոչ թե շենքերը: Գովասանություն չհնչի, բայց Ստեփանակերտն այդպիսի քաղաք էր:

 

Երբ 2020թ. սեպտեմբերի 27-ին կանայք ու երեխաները հեռացել են Ստեփանակերտից, հիշում եմ, թե ինչպես էր կերպարանափոխվել քաղաքը, ասես շենքերը փոխել էին իրենց գույնը: Ես միայն մի շաբաթ հետո զգացի, թե ինչ է պակասում քաղաքին:
Շատերը կփաստեն ու կհիշեն, թե ինպիսին էր կյանքը 2020թ. հետո մայրաքաղաքում: Չնայած տեղի ունեցած ողբերգությանը, մի նոր շրջափուլ էր սկսվել. կհիշեք ամառային զբոսանքները հրապարակում, նոր սրաճարաններ ու նոր երիտսարդներ Հադրութից, ովքեր ոչ թե իրենց ցավն, այլ ավյունն ու գեղեցկություն էին բերել (զվարճալի էր, երբ մի հադրութեցի տաքսիստ հարցնում էր Արմենիա հյուրանոցի տեղը): Մի խոսքով, նորը սկսելու հույս, թարմության մի զգացում կար:
Դուք էլ, երեւի, աչքի տակով հետեւում եք, թե ինչպես է հիմա փոխվում Ստեփանակերտի դիմագիծը, տեսել եք, երեւի, որ Ալիեւը շենքերը սպիտակ է ներկել, որոշներն էլ քանդել ու «հաղթանակի պուրակ» է կառուցել: Ես երկար չէի հասկանում, թե ինչ տեսք է ստանում քաղաքը, մինչեւ որ Սփյուռքից իմ ծանոթներից մեկը դիպուկ գնահատակ տվեց. «Ալիեւը ձեր քաղաքն «Աշխաբադ» է դարձնում»:
Այս նոր տարուն էլի նույն ավտոբուսի ժողովրդին բերել են հրապարակ, կիսամութ քաղաքում սալյուտներ են խփել, էկրանից Ալիեւը շնորհավորել է հավաքվածներին, թեկուզ ինքը որոշել է իսկական Նոր տարի անել` Բաքվում (տարին մեկ անգամ է, հո չի փչացնելու իր տոնը):
Եթե անկեղծ լինեն` կխոստովանեն, որ տոնական մթնոլորտ չի եղել, չեն զգացել այն ուրախությունը, ինչ սովորաբար զգում են մարդիկ Նոր տարվա գիշերը հայրենիքում: Ավելի շուտ հավաքվել են «հաղթանակ», բայց ոչ Նոր տարի նշելու համար:
Ալիեւի պես թացը չորից տարբերող շատ ադրբեջանցիներ կան, եւ գերակշռող մասն է այդպիսին: Ո՞վ է միամիտ, որ Բաքվի իր տունը թողնի եւ հայի «հարամ» տանը դիմավորի Նոր տարին: Ինչ գույն էլ ներկես, դրանից մի բան քոնը չի դառնում, եթե այն ուրիշինն է:
Պատկերացնել կարելի է, թե ինչպես է անցել Նոր տարին Ստեփանակերտում. գիշերն իրար հյուր գնացողներ չեն եղել, կենաց-մաղթանքներ չեն եղել, ծուխ ու խորովածի հոտ չի եղել, ոչ էլ հունվարի 1-ին գերեզմաններ գնացողներ:
Մարութ Վանյան

3 հոգանոց ընտանիքը չի մտնում սոցաջակցության խմբերի մեջ. կառավարությունը պատասխան ունի՞ 

Posted on by naira

Արցախցիներին տրամադրվող բնակվարձի և հրատապ աջակցության դիմումների հարթակներն արդեն բաց են։ Սոցիալական ցանցերում կատարվող մեկնաբանություններից երևում է, որ ացախցիներն ակտիվորեն մասնակցում են դիմումների լրացմանը։ Մի մասն արդեն իսկ ծրագրերի շահառու է և կրկին դիմում ներկայացնելու անհրաժեշտություն չկա, սակայն մյուս մասը հույս ունի, որ 2026 թվականին կկարողանա շահառու դառնալ և օգտվել սոցիալական աջակցությունից։

Մեկնաբանություններից երևում է, որ մարդիկ շատ դժգոհ են կառավարության որոշումներից։ Արցախցիները, որոնց զգալի մասը դեռևս ապրում է վարձակալած բնակարաններում, չեն կարողանում հանդուրժել կառավարության ոչ ճիշտ մոտեցումները։ Այն է՝ բռնի տեղահանված արցախցիներին տարբերակել՝ բնակվարձի և հրատապ աջակցություն սահմանելով միայն որոշակի խմբերի համար։

Տեղահանված արցախցի․ 3 հոգանոց ընտանիքը չի մտնում սոցաջակցության խմբերի մեջ 

-Կցանկանայի, որ ՀՀ կառավարությունը պատասխաներ, թե ինչ է պատրաստվում անել 18-62 տարեկան արցախցիների համար, որոնք չեն ընդգրկվում սոցիալական աջակցությունների ծրագրում, բացառությամբ, իհարկե, որոշ խմբերի։ Մի՞թե այդ մարդիկ այլևս փախստական չեն, ապահո՞վ են արդեն, տո՞ւն ունեն․․․ Ինչպե՞ս է ուզում լուծել կառավարությունը սակավաթիվ, հատկապես 1-3 հոգանոց ընտանիքների բնակապահովման հարցը։ Իսկ եթե ուզում են լուծել այդ խնդիրը, ապա մինչ լուծում տալը արցախցիների նշված խումբն ինչպե՞ս գոյությունը քարշ տա, ինչո՞ւ նրանց աջակցություն չի տրվում։ Կխնդրեի, որպեսզի այս հարցը կրկին բարձարցվեր պատկան մարմիններում և բացահայտ հայտարարվեր կառավարության դիրքորոշումը, որպեսզի արցախցին կողմնորոշվի իր հետագա անելիքների մեջ։ Հարցին հստակ լուծում է պետք, որին սպասում են տասնյակ հազարավոր արցախցիներ։

Սոցիալական հարթակներում արվող մեկնաբանություններից երևում է նաև, որ հրատապ աջակցության համար արցախցիների դիմումներն անմիջապես մերժվում են՝ կամ բնակչության ռեգիստրում բացակայում են տվյալները, կամ նշված ընտանիքը կարիքավոր չէ, կամ էլ նշվում է, որ ձեր տվյալները ստուգվում են։ Մարդիկ ստիպված հաշվառման հասցե են փոխում և այդպես ամիսներ շարունակ արցախցիները լարվածության մեջ են՝ անընդհատ փորձելով նորից դիմում ներկայացնել և հուսալով, որ այս անգամ պատասխանը դրական կլինի։

Ի՞նչ է սպասվում արցախահայությանը 2026 թվականին՝ դրական առումով որևէ տեղաշարժ չեն ակնկալում մարդիկ:

Կարինե ԲԱԽՇԻՅԱՆ

Աշոցքի հատվածում ջերմաստիճանը հասել է -37-ի

Posted on by naira

Անցած գիշեր բավականին սառն է եղել: Հայհիդրոմետի դիտարկումների համաձայն՝ ամենացածր ջերմաստիճանը գրանցվել է Աշոցքի հատվածում՝ հասնելով մինչև 37 աստիճան ցրտի: Այդ մասին հայտնել է Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնի տնօրենի տեղակալ Գագիկ Սուրենյանը Ֆեյսբուքի իր էջում:

«Լոռիում և լեռնային մարզերում օդի ջերմաստիճանը հիմնականում տատանվել է 22-28 աստիճան ցրտի սահմաններում: Արարատյան դաշտում ամենացածր ջերմաստիճանը գրանցվել է Մերձավանի հատվածում՝ հասնելով մինչև 18 աստիճան ցրտի:

Երևանում` -13…-18 °C էր։

Առաջիկա գիշերվա ընթացքում օդի ջերմաստիճանը կշարունակի նվազել ևս 3-ից 4 աստիճանով և մինչև հունվարի 7-ը կմնա անփոփոխ:

Օդի ջերմաստիճանի բարձրացում սպասենք հունվարի 8-ից սկսած»,- տեղեկացրել է Սուրենյանը:

Արցախից մինչև Վենեսուելա. Ուժային լուծումները երկկողմանի սուր են

Posted on by naira

ԱՄՆ-ի գործողությունը Վենեսուելայում անսպասելի չէր. «բանակցությունները» և սակարկությունները ամիսներ շարունակ ընթանում էին, ակնհայտորեն՝ առանց որևէ արդյունքի: Փոքր հրթիռային հարձակումից հետո այսօր նախագահ Մադուրոն և նրա կինը դուրս բերվեցին երկրից։

Բառացիորեն այսօր առավոտյան համացանցում շրջանառվում էին լուսանկարներ, որտեղ Մադուրոն, ակնհայտորեն, հանդիպում էր Չինաստանի դեսպանի հետ և աջակցություն էր խնդրում: Չնայած Մոսկվան է համարվում Վենեսուելայի «պաշտոնական» դաշնակիցը։

Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը «դատապարտեց», բայց ձեռնպահ մնաց Կարիբյան ավազան ռազմանավեր ուղարկելուց: Մոսկվան այլևս այն չէ, ինչ Խրուշչովի ժամանակ էր, և այն մտադիր չէ վիճել Թրամփի հետ: Հատկապես հիմա, երբ Թրամփը ակտիվորեն առաջ է մղում «ուկրաինական կարգավորումը» Ռուսաստանի օգտին: Ամեն ինչ գին ունի. Դոնբասը Ռուսաստանին, իսկ Վենեսուելան՝ ԱՄՆ-ին:

ԱՄՆ-ի առաջարկները Ուկրաինայի հարցի կարգավորման վերաբերյալ ամփոփվում են պարզ սկզբունքի մեջ. ինչ կարող ես բռնագրավել ուժով, քոնն է։

Պանդորայի արկղը Արցախում բացվեց, երբ 2020 թվականին, հենց Թրամփի առաջին նախագահական ժամկետի ավարտին, Ադրբեջանը պատերազմ սանձազերծեց Հայաստանի դեմ և բռնագրավեց Արցախի տարածքի երկու երրորդը։ Աշխարհը չճանաչեց Արցախի մի մասի բռնագրավումը, բայց նաև չդատապարտեց ռազմական լուծումը. Ալիևի դեմ պատժամիջոցներ չկիրառվեցին, Արցախում ռուսական զորքերի ներկայությունը չվիճարկվեց, իսկ 2022 թվականին Մակրոնն ու Միշելը համոզեցին Փաշինյանին Պրահայում ստորագրել փաստաթուղթ, որով Արցախն ու Նախիջևանը «ճանաչվում» էր որպես Ադրբեջանի մաս՝ հիմնվելով «խորհրդային սահմանների» վրա։ Իսկ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին՝ Թրամփի երկրորդ ժամկետի ընթացքում, նախաստորագրվեց համաձայնագիր, որը, եթե ստորագրվի, կօրինականացներ «հակամարտության» ռազմական լուծումն ու “սովետական սահմանները”։

Աշխարհը չդատապարտեց Ալիևին Արցախի 10-ամսյա շրջափակման, 2023 թվականի սեպտեմբերի ագրեսիայի, բնիկ հայ բնակչության տեղահանության համար։ Չնայած պաշտոնապես այդպես էլ չճանաչվեց ռազմական լուծման արդյունքը, Արցախում տեղի ունեցած իրադարձությունները բացեցին Պանդորայի արկղը։

2020 թվականի Արցախյան պատերազմից և ռուսական զորքեր մտցնելուց հետո 2022 թվականի փետրվարին Ռուսաստանը ներխուժեց Ուկրաինա և գրավեց դրա զգալի մասը։ 2023 թվականին հայերի Արցախից տեղահանվելուց անմիջապես հետո Իսրայելը գործողություն սկսեց Գազայում։ 2024 թվականին Թուրքիայի պրոքսիները տապալեցին Ասադին Սիրիայում։ 2025 թվականի հունիսին սկսվեց Իրան-Իսրայել պատերազմը։ Այժմ Թրամփը գործողություն է սկսել Վենեսուելայում։

Վերոնշյալ հակամարտություններից և պատերազմներից ոչ մեկը վերջնական լուծում չի ստացել, ավելին, հակամարտությունների լուծման ընդհանուր սկզբունք չի մշակվել։ Եթե ԽՍՀՄ-ի և սոցիալիստական ​​բլոկի փլուզումից հետո ընդունվեց «խորհրդային սահմանների պահպանում՝ առանց ԽՍՀՄ-ի վերականգնման» սկզբունքը, ապա այժմ գործում է «ով ավելի ուժեղ է» կամ «ով ավելի շուստրի» է սկզբունքը։

Ընդհանուր իրավական սկզբունքի բացակայությունը քաոս է ստեղծում աշխարհում, որտեղ ոչ մի երկիր ապահովագրված չէ ռազմական լուծումից կամ ռեժիմի փոփոխության գործողությունից։ Սակայն ռազմական լուծումը երկկողմանի սուր է։ ԵՄ-ի, Իրանի և Թայվանի շուրջ շրջանակը սեղմվում է։