Զվարճալի կլինի, եթե Փաշինյանը մայիսի 9-ին գնա Մոսկվա՝ Երևանում ԵՄ գագաթնաժողովից հետո
- 10:07 05.05.2026
Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը Երևանում որոշ հայկական քաղաքական շրջանակներում ներկայացվում է որպես «աջակցություն Նիկոլ Փաշինյանին»՝ առաջիկա ընտրություններից առաջ և նրա «Ռուսաստանից անջատվելու» քաղաքականությանը։ Սակայն եվրոպական մամուլը նույնիսկ չի անդրադարձել Հայաստանի ներքին իրավիճակին, իսկ ռուսական լրատվամիջոցները քիչ ուշադրություն են դարձրել Երևանում կայացած «հակառուսական գագաթնաժողովին»։
Գագաթնաժողովի օրը Երևանում տեղի ունեցան մի շարք բողոքի ցույցեր։ Բողոքում էին արցախցիները, որոնք պահանջում էին, որ Եվրոպան պաշտպանի իր սեփական արժեքները՝ միջազգային իրավունքը, մարդասիրությունը և պատմական ժառանգության պաշտպանությունը։ Նրանք մատնանշեցին Եվրոպայի կրկնակի չափանիշները՝ նշելով Արցախում էթնիկ զտումների և շարունակվող մշակութային ցեղասպանության լուռ հավանությունը։
Ընդդիմադիր ուժերը՝ «Հայաստան» դաշինքը և Ազգային ժողովրդավարական բևեռը, նույնպես բողոքի ցույցեր անցկացրեցին։ Ցուցարարները պահանջում էին ազատել գերիներին ը բանտարկյալներին, հրաժարվել Հայաստանի ոչ ժողովրդավարական իշխանություններին աջակցելուց և ընտրություններին միջամտելուց։ Այս գործողությունները չափազանց կարևոր էին ցույց տալու համար, որ ներկայիս Հայաստանի իշխանությունների միանշանակ աջակցությունը և Եվրոպայի անկարողությունը արձագանքելու Հայաստանի մարդասիրական կարիքներին կարող են բացասական արձագանք առաջացնել հայ հասարակության մեջ և աշխատել Եվրոպայի դեմ։
Այնուամենայնիվ, այն փաստը, որ եվրոպական գագաթնաժողովը տեղի ունեցավ Հայաստանում, ինքնին չափազանց դրական զարգացում էր, որը ընդգծում էր Հայաստանի աշխարհաքաղաքական տեղը Եվրոպայում: Այս առումով, որոշ առաջնորդների հայտարարությունները, որ Հայաստանն ընտրել է եվրոպական ինտեգրման ուղին, “կանխավճար” էին։
Եվրոպացի առաջնորդները աջակցություն հայտնեցին Հայաստանի կառավարության “համարձակ” որոշումներին, ինչը նույնպես անհարմարություն առաջացրեց Հայաստանում. ի՞նչին է աջակցում Եվրոպան՝ իր ազգային իրավունքներից և տարածքներից Հայաստանի հրաժարմա՞նը։
Եվրոպացի առաջնորդները, ըստ երևույթին, տեղյակ չէին Փաշինյանի «դենացիֆիկացման քաղաքականության» մասին և իրենց ժամանմանը նախորդեցին Երևանի համայնապատկերային տեսարաններով՝ Արարատ լեռան ֆոնին: Չնայած միայն Կանադայի և Հունաստանի առաջնորդներն այցելեցին Ծիծեռնակաբերդ և հարգեցին Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը, հենց այդ օրը օկուպացված Ստեփանակերտում Ալիևը քանդեց Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի կապակցությամբ կանգնեցված զանգակատունը։
Միևնույն ժամանակ, Հայաստան ժամանած Թուրքիայի փոխնախագահը չհայտարարեց Հայաստանի հետ սահմանի բացման մասին՝ սահմանափակվելով Անիի կամրջի վերականգնման վերաբերյալ համաձայնագրով։
Իր հերթին, Էմանուել Մակրոնը Հայաստանում հանդիպեց Ֆրանսիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ, որոնց նախկինում ՀՀ կառավարությունը արգելել էր մուտք գործել Հայաստան։
Եվ այնուամենայնիվ, գագաթնաժողովը Հայաստանի մասին չէր, այլ Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի հետ նրա առճակատման մասին։ Եվրոպական լրատվամիջոցները գրում են Գերմանիայի կանցլեր Մերցի՝ Երևանում «խուլ բացակայության» մասին, ով այժմ առճակատման մեջ է Դոնալդ Թրամփի հետ։ Ահա թե ինչու Երևանում ուշադրությունը ավելի շատ կենտրոնացած էր Եվրոպայի կախվածությունը ավելի շատ ԱՄՆ-ից և Մերձավոր Արևելքից նվազեցնելու անհրաժեշտության վրա, քան Ռուսաստանից։
Հայկակական ընդդիմությունը արհեստականորեն ուռճացրեց երևանյան գագաթնաժողովի հակառուսական բնույթը՝ սպառնալով հետևանքներով Պուտինի անունից։ Ռուսաստանի արձագանքի բացակայությունը հիասթափեցրեց ընդդիմությանը։ Զվարճալի կլինի, եթե Նիկոլ Փաշինյանը գնա Մոսկվա մայիսի 9-ի շքերթին։