Ինչ-որ մեկը անկայունացնում է իրավիճակը Բալթիկայում. երեք հիմնական տարբերակ

Ռեժեկնեի նավթամբարը, որտեղ անօդաչու թռչող սարք է ընկել 2026 թվականի մայիսի 7-ին

Անօդաչու թռչող սարքերը խախտում են Լատվիայի օդային տարածքը արդեն երրորդ օրն անընդմեջ։ Լատվիայի ազգային զինված ուժերը հայտարարել են, որ առնվազն մեկ անօդաչու թռչող սարք է հատել երկրի սահմանը հինգշաբթի՝ մայիսի 21-ին։ Օդային սպառնալիքը չեղարկվել է տեղական ժամանակով ժամը 14:57-ին։

Մայիսի 19-ին Էստոնիայի երկնքում ուկրաինական անօդաչու թռչող սարք է խփվել։ Այն խափանվել է ՆԱՏՕ-ի Բալթյան օդային ոստիկանության առաքելության կողմից։ Մեկնաբանելով միջադեպը՝ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Գեորգի Տիխյին հայտարարել է, որ Ռուսաստանը դիտավորյալ օգտագործում է էլեկտրոնային պատերազմի գորխիքներ (ԷՊ)՝ ուկրաինական բանակի անօդաչու թռչող սարքերը Բալթյան երկրներ ուղղորդելու համար։ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարությունները հաստատում են ՆԱՏՕ-ի աղբյուրները ֆիննական «Իլտալեհտի» հրատարակությունում։

Մայիսի 20-ին Լիտվան հայտարարեց օդային հարձակման տագնապի մասին՝ Բելառուսից անօդաչու թռչող սարքի ներխուժման սպառնալիքի պատճառով։ Վիլնյուսում օդանավակայանը և երկաթուղային կայարանը ժամանակավորապես փակվել են, իսկ երկրի քաղաքական առաջնորդները, այդ թվում՝ նախագահ Գիտանաս Նաուսեդան և վարչապետ Ինգա Ռուգինիենեն, տեղափոխվել են ապաստարաններ։

Մայիսի սկզբին Ռուսաստանի Դաշնությունից Լատվիայի օդային տարածք երկու ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի մուտքից հետո երկրում քաղաքական ճգնաժամ բռնկվեց, որը հանգեցրեց պաշտպանության նախարարի և վարչապետի հրաժարականին։ Սա քանդեց իշխող կոալիցիան։

Լատվիայում ճգնաժամը բացահայտեց ՆԱՏՕ-ի պաշտպանության խոցելի կողմերը. վարչապետը պաշտոնանկ արեց պաշտպանության նախարարին՝ երկրի օդային տարածքը հատած անօդաչու թռչող սարքի վրա կրակ չբացելու համար։ Սակայն, երբ պարզվեց, որ անօդաչու թռչող սարքը ուկրաինական էր, այլ ոչ թե ռուսական, վարչապետն ինքը հրաժարական տվեց։

Ինչ-որ մեկը դիտավորյալ անկայունացնում է իրավիճակը Բալթյան երկրներում։ Վերլուծաբանները քննարկում են մի քանի տարբերակ. Ռուսաստանը պատրաստում է հիբրիդային հարձակում Բալթյան երկրներից մեկում՝ Եվրոպայի և ՆԱՏՕ-ի համար ճակատ բացելու և նրանց ուշադրությունը Ուկրաինայից շեղելու համար։ Մեկ այլ տարբերակ է այն, որ Ուկրաինան է Եվրոպային և ՆԱՏՕ-ին ուղղակի հակամարտության մղում Ռուսաստանի հետ։

Մեկ այլ տարբերակ, որը քննարկվում է, Ռուսաստանի կողմից Սուվալկիի միջանցքի բռնագրավումն է՝ Բալթյան երկրները Եվրոպայից անջատելու և Բելառուսի միջոցով Կալինինգրադ ուղիղ ճանապարհ ստանալու նպատակով։

Սուվալկիի միջանցքը Լեհաստանի և Լիտվայի միջև սահմանի մոտավորապես 100 կիլոմետր երկարությամբ հատված է։ Այս տարածքը արևմուտքից սահմանակից է Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզին, իսկ արևելքից՝ Բելառուսի Հանրապետությանը։ Սահմանի այս հատվածը միակ ցամաքային ուղին է, որը Լեհաստանի միջոցով Լիտվան, Լատվիան և Էստոնիան կապում է Եվրոպայի հետ։