Փետրվարի 24-ից հանրապետության դպրոցներում դասերը շարունակվելու են բնականոն կերպով: Այս մասին հայտարարություն է տարածել Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունը:
Հիշեցնենք, որ փետրվարի 21-ին դպրոցներում դասապրոցեսը կասեցվել էր ուժեղ ձյան ստեղծած հետեւանքների պատճառով:
Վաշինգտոնում ՀՅԴ երիտասարդները հայ համայնքի հետ միասին բողոքի ակցիա են կազմակերպել Ադրբեջանի դեսպանատան առջև՝ դատապարտելու համար Սումգայիթի, Բաքվի, Կիրովաբադի և Մարաղայի զանգվածային ջարդերի 37-րդ տարելիցը։
Մոսկվան և Վաշինգտոնն արագ հերքեցին մայիսի 9-ին Ռուսաստանի մայրաքաղաքում կայանալիք զորահանդեսին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հնարավոր մասնակցության մասին լուրերը։
Երբ լրագրողները Թրամփին հարցրել են, թե արդյոք նա ծրագրում է Մոսկվա այցելել Հաղթանակի օրը, նա առանց վարանելու պատասխանել է. «Ոչ, ոչ, ես չեմ պատրաստվում»։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը, պատասխանելով այցի վերաբերյալ հնարավոր պայմանավորվածությունների մասին հարցին, լակոնիկորեն հայտարարել է՝ ոչ։
Այնուամենայնիվ, կա հավանականություն, որ Թրամփը և Պուտինը «հանդիպեն» Նորմանդիայում, որտեղ 1944 թվականին տեղի ունեցավ դաշնակիցների հանդիպումը Էլբայի վրա: Գաղտնիք չէ, որ նացիստական Գերմանիայի դեմ հաղթանակը ձեռք է բերվել ոչ փոքր չափով ԱՄՆ-ի օգնությամբ։
Ուկրաինական ճգնաժամում Թրամփը պահանջում է վերահսկողություն Ուկրաինայի հանքային հարստության հանդեպ, ներառյալ Ռուսաստանի կողմից օկուպացված Դոնբասում՝ Կիևին տրամադրվող ռազմական օգնության և Պուտինի համար «միջնորդության» դիմաց։ Ելնելով այս տրամաբանությունից՝ Թրամփը կարող է փոխհատուցում պահանջել Եվրոպայից և Ռուսաստանից՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամերիկյան Lend-Lease-ի դիմաց։
Ստեփանակերտի Կոմիտասի անվան երաժշտական դպրոցի ուսուցչուհի Սաթենիկ Մկրտչյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է.
Ուզում եմ խնդրանքով դիմել մեր արցախցիներին. հուսով եմ, որ ինձ կաջակցեն երաժիշտները, ուսուցիչները, մշակույթի և արվեստի գործիչները, ինչպես նաև հասարակ արցախցիները։ Արցախից ներկայացուցչության և այնսեղ նստած կառավարիչների, ինչպես նաև ամեն տեսակ փրկիչների վրա հույս չկա։
Երեկ երեկոյան համացանցում ռեպորտաժ և տեսանյութ հեռարձակվեց, որը պատմում էր մեր հայրենակից Կարեն Նասիբյանի ճակատագրի մասին։
Նրան Արցախում շատերն են ճանաչել ու միասին աշխատել, բայց քչերին է հայտնի նրա տխուր ճակատագիրը։ Ես այս տեսանյութը ուղարկեցի բոլորին, ում ճանաչում էի մեսենջերի միջոցով՝ հուսալով, որ գոնե ինչ-որ մեկը կարձագանքի։
Նրանց համար, ովքեր տեղյակ չեն:
Կարենը մեր մանկավարժ-տեսաբան Արմեն Նասիբյանի որդին է, ով մինչև իր օրերի ավարտն աշխատեց Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, որտեղ տնօրենն էր 1975 – 1983 թվականներին, ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ է (1989 թ.), Արցախի օրհներգի երաժշտության հեղինակ։
Կարենն այժմ ծանր վիճակում է։ Ես չկարողացա նույնիսկ մինչև վերջ դիտել այս ռեպորտաժը։ Ամբողջ գիշեր լաց եմ եղել: Մեզանից շատերը մարտ ամսից կհայտնվեն նույն աղետալի վիճակում։
Իմ խնդրանքը՝ օգնեք, ով կարող է։ Նա ոչինչ չի պահանջում։ Բայց մենք գիտենք, թե այս իրավիճակը ինչպես կազդի նրա առողջության վրա։ Միգուցե ինչ-որ մեկը կարող է օգնել նրան աշխատանք գտնել: Ի վերջո, նա լավ երաժիշտ է և ուսուցիչ, երկար տարիներ աշխատել է որպես լարող։
Ես ուղղակի ամաչում եմ նրանցից, ովքեր Արցախի օրհներգի ներքո հանդիսավոր երդում էին տվել ծառայել Հայրենիքին ու ժողովրդին, բայց այսօր օգնության ձեռք չմեկնեցին այս նույն օրհներգի հեղինակի որդուն։
Հիշեցնենք, որ Կարեն Նասիբյանի մասին ռեպորտաժներ հրապարակվել են Forrights -ում և «Ազատություն» ռադիոկայանի կայքում։ Կարենը հայտնի երաժիշտ է, ավարտելով Երևանի կոնսերվատորիան, 28 տարի դաշնամուր է դասավանդել Արցախում։ Բռնի տեղահանությունից հետո նա վերաբնակեցվել է Դիլիջանի նախկին գիշերօթիկ դպրոցի շենքում, որտեղ գոյության բոլոր պայմանները անջատվել են։ Նա չի կարողանում աշխատանք գտնել, ինչի պատճառով էլ ստիպված է գոյատևել անմարդկային պայմաններում և փնտրել օրվա հացը։
Forrights-ն ավելի վաղ տեղեկացրել էր, որ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության որոշմամբ ՀԷՑ-ն ու Գազպրոմը դադարեցրել են էլեկտրաէներգիայի և գազամատակարարման ծառայությունները։ Նախարարությունը այնտեղ բնակվող շուրջ 15 արցախցիների առաջարկում է տեղափոխվել սոցիալական այլ կացարաններ։
Կարեն Նասիբյանը Forrights.am-ին փոխանցեց, որ իրեն առաջարկել են Երևանում գտնվող հանրակացարանում բնակվել իր հետ որևէ ազգակցական կապ չունեցող տղամարդու հետ։ «Ինձ առաջարկել են, որ Երևանում՝ մի փոքր սենյակում, ուրիշ մարդու հետ ապրեմ, ոչ բարեկամ է, ոչ բան։ Ես ո՞նց ուրիշի հետ ապրեմ։ Ես խնդրել եմ, որ Երևանում՝ հանրակացարանում մի սենյակ տան, գնամ, ապրեմ, բայց ասում են՝ չկա»,-ասաց Կարեն Նալբանդյանը՝ նշեշլով, որ դեմ չէ տեղափոխվել նախարարության առաջարկած նոր կացարանը, սակայն, չնայած, որ լույսն անջատել են իր վրա, չեն էլ ցանկանում հրատապ կարգով տեղափոխումն իրականացնել։
Արցախի Մարտունու շրջանի Ճարտարի տեղամասային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ և մանկաբույժ Հասմիկ Ղահրամանյանը 2023թ. սեպտեմբերյան պատերազմի հետևանքով տեղահանվել ու այժմ որպես մանկաբույժ աշխատում է Էջմիածնի բժշկական և ՀՕՖ-ի երեխաների պաշտպանության կենտրոններում։
«Պատերազմը միանգամից սկսվեց, բոլորովին չէինք սպասում։ Հիվանդանոցում էինք ու կարծես մեզ վրա էին գնդակոծում։ Մենք 44-օրյայից գիտենք, թե նման դեպքերում ինչ պետք է անեինք։ Քանի որ մեր հիվանդանոցը նկուղային հարկ չուներ, պատերազմի ժամանակ բուժօգնությունը կազմակերպում էինք դպրոցի ապաստարանում։ Այս անգամ մինչև բուժանձնակազմով կողմնորոշվեինք՝ արդեն առաջին վիրավորները բերեցին։ Հրետակոծությունից և անօդաչուների հարվածներից զոհվեցին ու վիրավորվեցին Մաճկալաշեն գյուղի խաղաղ բնակիչներ, որոնց հասցրեցին մեր հիվանդանոց։ Մենք հազիվ ցուցաբերում էինք առաջին բուժօգնությունը և շտապօգնության մեքենաներով ուղարկում Մարտունի, այնտեղից էլ՝ Ստեփանակերտ։ Վիրավորներին հնարավոր էր տեղափոխել, քանի թուրքերը ճանապարհը չէին փակել։ Մեր վերջին մաճկալաշենցի վիրավորին՝ 25-ամյա Փայլակին, որ գլխից էր վիրավորվել, չկարողացան հասցնել Ստեփանակերտ և նա մահացավ»,- հուզված ներկայացրեց 63-ամյա բժիշկը։
Ճարտարի հիվանդանոցում գլխավոր բժշկի հետ միասին բուժօգնություն էր ցուցաբերում ատամնաբույժ Նվեր Բաղդասարյանը։ Նրանց սակավաթիվ բուժանձնակազմը ջանում էր անհրաժեշտ առաջին բուժօգնությունը ցուցաբերել վիրավորներին։ Ծանր վնասվածքներ ստացածների արյունահոսությունը կանգնեցնում էին, ցավազրկում, շոկից հանում և ուղարկում Մարտունու բուժհաստատություն։ Թեթև վնասվածքներ ունեցողներին վիրակապում էին ու եղած սուղ միջոցներով տեղում համապատախան բուժօգնություն իրականացնում։
«Մինչև պատերազմը ժողովուրդն արդեն իսկ հյուծված էր։ Շրջափակման ժամանակ ամեն նեղությունների համբերում էին, հուսալով, որ ճանապարհը շուտով կբացվի, սակայն եղավ հակառակը։ Հուսախաբ ու սոված այդ վիճակում էլ պատերազմը սկսվեց։ Պատերազմի նախօրյակին երբ մայրիկներն երեխաների հետ գալիս էին ինձ մոտ, արդեն հյուծված էին՝ գլխապտույտի, գլխացավերի, ուշագնացության բողոքներ ունեին։ Ծնողներն իրենց բաժին սնունդը երեխաներին էին տալիս, ինչն էլ անդրադառնում էր մայրերի առողջությանը։ Հատկապես քաղցրի պակասը դժվար էր լրացնել։ Ցրտի, սովի և վառելիքի, գազի, էլեկտրականության բացակայության պայմաններում հիվանդները հյուծվում, հիվանդություններն էլ երկար էին տևում։ Վառելիք էլ չկար, որ հետազոտությունների ուղարկենք և նրանց վիճակն ավելի էր բարդանում»,-տեղեկացրեց Ճարտարի տեղամասային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկը։
Վերհիշելով մեկօրյա պատերազմի ահասարսուռ վիճակը, բժիշկը պատմեց, որ սեպտեմբերի 20-ի կեսօրին տագնապած էին։ Հայտնվել էին շրջափակման մեջ և տեսանելի էին մոտեցող թշնամիները։ Հրադադար հայտարարվելուց հետո Ճարտարի մոտ սոսկալի մարտ սկսվեց, որում քաջաբար զոհվեցին 11 հայորդի։
«Այդ ժամանակ հիշեցի 1915թ. արյունալի պատմությունները ու մտածեցի, որ շուտով մեզ հետ նույնն է լինելու։ Ասում էի՝ Տե՛ր, թող քո կամքը լինի ու եթե մեր խաչելության ժամն է՝ խաչվում ենք։ Վայրկյան առաջ սպասում էինք զինադադարի, որ փրկվենք…բայց նույնիսկ այդ պահերն ավելի երանելի էին, քան, երբ հայտնեցին, որ տեղահանվելու ենք։ Երազում էլ չեմ պատկերացրել, որ նման իրավիճակ կլինի, չէի հավատում։ Զանգեցի եղբորս, որը հավաստեց, որ ըստ շրջանների տարհանում են։ Երբ զանգեցի աղջկաս ու իմացա, որ ընտանիքով արդեն աէրոպորտում են, ծնկներս թուլացան, հույսերս փլվեցին։ Ամենածանրն ինձ համար բռնագաղթի լուրն էր, երբ քրոջս տղան սեպտեբերի 25-ին եկավ հիվանդանոց, թե՝ տեղահանվում ենք ու պետք էր շարասյունից հետ չընկնել»,- ծանր ապրումները վերհիշեց բժիշկ Ղահրամանյանը։
Նա տուն անգամ չմտնելով գիշերը շարասյան հետ ճանապարհվեց։ Բժիշկը չի մոռանում այդ սարսափելի օրերը՝ սոված, հուսահատված մարդկանց դժբախտացած ու շվար դեմքերը ու անձրևի տակ բեռնատար ավտոմեքենաների թափքի մեջ իրենց երեխաներին գրկած ծնողներին։
«Ամեն ստուգման անցակետում դողում էինք ու ամենաշատը մեր տղամարդկանց համար էի անհանգստանում, որ հանկարծ չբռնեն։ Կեսգիշերին հասանք Գորիս ու երբ տեսանք այն երիտասարդներին, որ կանգնած բոլորին դիմավորում էին ջրով, քաղցրավենիքով, հաց ու պանրով, ասեցի՝ փառք Աստծո, էս աշխարհքում մի տեղ կա, որ չեն հալածում, ուրախանում են մեզանով…
Աշխարհում մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային շատ կազմակերպություններ կան ու ես հիմա չգիտեմ, թե ո՞ր իրավունքներն են պաշտպանվում։ Մարդ ինչքա՞ն պետք է քաղաքակրթվի, որ կարողանա ապրելու, սեփականության, հայրենիք ունենալու իրավունքները պահպանել։ Թող լինի մարդու իրավունքների հարկադիր պաշտպանության կազմակերպություն, որն ուժով կպաշտպանի մարդկանց իրավունքները, քանի որ միակ իրավունքը՝ ուժի իրավունքն է։ Համարյա մեկ տարի մահվան վտանգի տակ զրկվելով կենսական պայմաններից, միջազգային հանրության առջև ունեզրկվեց, հայենազրկվեց ու ցեղասպանվեց մի ողջ ժողովուրդ, որտե՞ղ է քաղաքակրթությունը»,-հարցադրում է անում մեր զրուցակիցը։
Նա վրդովվում է, երբ ոմանք ասում են՝ արցախցիները չեն կռվել, թողել, եկել են։ Հյուծված ու արյունաքամ մի ժողովուրդ առանց մայր Հայաստանի ու ՌԴ խաղաղապաների օգնության որքան հնարավոր էր՝ դիմագրավեց։ Բժիշկը պատմեց, որ թուրքական զրահամեքենաներով ու ոչ թե տասնյակ, այլ հազարավոր զինվորներով շրջափակել էին Ճարտարը։
«Եթե 5 րոպե էլ շարունակվեր պատերազմը, մենք այլևս չէինք լինի։ Տիեզերական կռիվների նման էր, որ վերևից ու ներքևից կրակ էր թափվում և ի՞նչ պիտի անեին անզեն մարդիկ։ Ով ասում է, թե ինչի՞ եք եկել, երևի ուզում է ասել՝ ինչի մինչև վերջին մարդը չեք մահացել։ Գիտեմ, որ կան լավ մարդիկ, մտավորականներ, իսկական հայեր, որ այդպես չեն մտածում։ Ես հույսս երբեք չեմ կորցնի ու պատրաստ եմ նպաստելու, որ Աստծո օգնությամբ միավորվեն իրական հայկական ուժերը և ունենանք հայրենանվեր, բարեպաշտ առաջնորդ ու կկարողանանք մեր ընկած վիճակից բարձրանալ։ Ես հավատում եմ»,- հավելեց տեղահանված բժիշկը։
Զառա Մայիլյան
Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի նախկին տեղակալ, գեներալ-լեյտենանտ Տիրան Խաչատրյանը 10 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ արձակվեց: Դատարանը բավարարեց պաշտպանական կողմի միջնորդությունը Խաչատրյանի խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ։
Թեև մեղադրող կողմը առաջարկում էր ևս երեք ամսով երկարաձգել կալանքը, դատավորն, այդուհանդերձ, Տիրան Խաչատրյանի կալանքը փոխարինեց գրավով և չբացակայելու արգելքով։ Խաչատրյանն ազատ արձակվեց հենց դատարանի դալիճից՝ սահմանված գումարը վճարելու պայմանով։ Գրավը պետք է վճարվի եռօրյա ժամկետում:
Խաչատրյանը ձերբակալվել էր 44-օրյա պատերազմին առնչվող գործով և հունվարի 5-ին երկու ամսով կալանավորվել: Նա մեղադրվում է ռազմական դրության ընթացքում իր ծառայողական պարտականությունների կատարման նկատմամբ անփույթ վերաբերմունքի համար, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Տիրան Խաչատրյանը մեղադրանքը չի ընդունում։
Ազատություն
Նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյա Էդգար Ղազարյանի վերաբերյալ միջնորդությունը դատարանը բավարարեց մասնակի՝ նրա խոսքի ազատությունը մասնակի սահմանափակվեց, նրան արգելվում է հրապարակայնորեն քննադատել իրավապահ և դատական համակարգերը։ Ղազարյանի փաստաբանները հայտնում են, որ որոշումը պարտադիր կբողոքարկվի։
Նախկին պաշտոնյա, այժմ ընդդիմադիր, Youtube-ում հաղորդման հեղինակ Էդգար Ղազարյանին ու փաստաբաններին Քննչական կոմիտեից պարզաբանել են, որ մեղադրանքի առիթն ամիսներ առաջ Ղազարյանի արած արտահայտություններն են:
Նա անդրադարձել էր Բարձր դատարանի որոշմանը, որտեղ դատավորները գնահատել էին նաև Սահմանադրության նախաբանում Անկախության հռչակագրի դերն ու նշանակությունը:
«Ես հիշում եմ, որ այդ ժամանակաշրջանում, տարբեր հրապարակային ելույթներում, իմ քննադատական խոսքն եմ հնչեցրել դատարանի էդ որոշման վերաբերյալ, ընդ որում, ես մենակ չեմ եղել այդ հարցում, բայց մեղադրանք մենակ ինձ է ներկայացված», – երեկ ասել էր Ղազարյանը։
Վերջինս մեղադրանքը չի ընդունում:
Սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Ղազարյանին վրդովեցրել էր այն, որ դատարանն իր որոշման մեծ մասում անդրադարձել է Անկախության հռչակագրին, ու, իր գնահատմամբ, Ադրբեջանին ու Թուրքիային դուր եկող տեսակետ է հայտնել:
Փաստորեն, Անկախության հռչակագրի մասին նույնիսկ հիշատակումն է “կրիմինալ” համարվում։
ԱՄՆ նախագահի մամուլի քարտուղար Քերոլայն Լևիթն այսօր՝ փետրվարի 23-ին, հայտարարել է ռուս-ուկրաինական պատերազմում բեկման մասին։ Նա պնդում է, որ հակամարտությունը շատ շուտով կավարտվի։ Լևիտի խոսքերը մեջբերել է The Hill-ը։
Թրամփի խոսնակը շաբաթ օրը՝ փետրվարի 22-ին, զրուցել է լրագրողների հետ: Նա հայտարարել է, որ Ռուսաստանի պատերազմն Ուկրաինայի դեմ կարող է ավարտվել առաջիկա երկու օրվա ընթացքում։ «Նախագահը շատ վստահ է, որ մենք կարող ենք դա անել (վերջացնել հակամարտությունը – խմբ.) այս շաբաթ»,- ասել է Լևիթը։
Նա պարզաբանել է, որ Սպիտակ տունը այս հարցի շուրջ բանակցություններ է վարում ինչպես Կիևի, այնպես էլ Մոսկվայի հետ։ Պաշտոնյան մանրամասներ չի հայտնել։
Հատկանշական է, որ նույն օրը Թրամփը հայտարարեց հաջորդ երեքշաբթի՝ փետրվարի 25-ին, Էր Ռիադում ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի պատվիրակությունների նոր հանդիպման մասին։
Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Սիմֆերոպոլի և Ղրիմի միտրոպոլիտ Տիխոն Շևկունովը, ով համարվում է Վլադիմիր Պուտինի հոգևոր խոստովանահայրը, հայտարարություն է արել բյուզանդական մեծությանը վերադառնալու մասին։ Կադրերը հասանելի են «Ուկրաինա 365» Telegram ալիքում։
Ռուսաստանը և Թուրքիան Բյուզանդական կայսրության փլուզումից հետո վերջին մի քանի դարերի ընթացքում պայքարում են «Երրորդ Հռոմ» կոչման համար։ Տարածքային առումով Թուրքիան գրավել է Արևելյան Հռոմեական կայսրության մեծ մասը, սակայն Մոսկվան համարում է, որ Ռուսաստանն է դրա «ուղղափառության» հոգևոր ժառանգը։
Շևկունովը քննադատել է Ռուսաստանի իշխանությունների՝ Ուկրաինայի հարցում ԱՄՆ-ի հետ համաձայնության գալու փորձը։ Միտրոպոլիտի կարծիքով՝ դա երկիրը կտանի դեպի 1917 թվականի կրկնություն, երբ փլուզվեց Ռուսական կայսրությունը։
Հիշեցնենք, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո փլուզվեց 6 կայսրություն, այդ թվում՝ Ռուսական և Օսմանյան։ Ռուսաստանը 1917-18 թթ հրաժարվել է իր բազմաթիվ գաղութներից՝ հօգուտ Թուրքիայի։ Իսկ 1921 թվականի ռուս-թուրքական պայմանագրերը հայկական հողերը բաժանեցին երկու երկրների միջեւ։
«Մեր իշխանություններից շատերը ամերիկացիների հետ հանդիպումից հետո բարձր ոգևորված են։ Բայց բոլոր մեծ ուղղափառ կայսրությունները՝ Բյուզանդիան և Ցարական Ռուսաստանը, ընկան լատինների, Արևմուտքի մեքենայությունների պատճառով։ Աստված մեզ համար փրկեց Ռուսաստանը, ծնկներից բարձրացրեց, և պետք չէ նորից խոնարհվենք Արևմուտքի առաջ։ Ես տեսնում եմ, որ շատերն արդեն ուզում են խաբվել, և մեզ սպառնում է վերնախավի պառակտում, ինչպես 1917 թվականին… Մինչ Ամերիկան գայթակղում է մեզ, Սատանայի որդի Զելենսկին հյուսում է իր ինտրիգները Թուրքիայում, որտեղ սուրբ Կոստանդնուպոլիսն է։ Սա սատանայի ծաղր չէ՞: Բայց մենք թույլ չենք տա, որ նա տոնի իր հաղթանակը։ Եվ ես հավատում եմ, որ Կոստանդնուպոլիսը կվերադառնա իր հայրենի նավահանգիստ, ինչպես Ղրիմը»,- ասել է Շևկունովը:
Նոր աշխարհակարգը կկառուցվի ոչ թե Երկրորդ, այլ Առաջին համաշխարհային պատերազմի արդյունքների վերանայման վրա։ «Վերանայումը» սկսվեց 2020 թվականի Արցախյան պատերազմից, որտեղ Ռուսաստանը և Թուրքիան փորձեցին հիմք ստեղծել 1921 թվականի Կարսի և Մոսկվայի պայմանագրերի երկարաձգման համար։ Բայց նույնիսկ 2023-ի ագրեսիայից և Արցախից հայերի բռնագաղթից հետո 1921-ի պայմանագրերի օրինականությունը մնում է հարցականի տակ։
Ռուսաստանն ու Թուրքիան պնդում են, որ Հայաստանը ընդունի նոր սահմանադրություն՝ Կարսի պայմանագիրը «գետնի վրա խարսխելու» և ամերիկյան արբիտրաժին վերադարձը կանխելու համար։
Վատիկանը շաբաթ օրը հայտարարել է, որ վերջին 24 ժամվա ընթացքում Ֆրանցիսկոս պապի առողջական վիճակը վատացել է, և առաջին անգամ նրա վիճակը բնութագրել է որպես «կրիտիկական»:
Հռոմի պապին, որ շուրջ 10 օր հոսպիտալացված է, լրացուցիչ թթվածին և արյան փոխներարկում է անհրաժեշտ եղել:
Հռոմի Պապը Ջեմելի հիվանդանոց է տեղափոխվել փետրվարի 14-ին, քանի օր շնչառության հետ կապված դժվարություններ է ուներ, դրանից հետո նրա մոտ երկու թոքերում էլ թոքաբորբ է ախտորոշվել: