Հեղինակ՝ naira

Բայդենն ու Մակրոնը խոսել են Հարավային Կովկասի մասին՝ չհիշատակելով ոչ Հայաստանին, ոչ ադրբեջանին

Posted on by naira

ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախագահներ Ջո Բայդենը և Էմանուել Մակրոնը Փարիզում հանդիպումից հետո հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ։

Հայտարարության 66 կետերից, որոնք վերաբերում են է աշխարհի տարբեր տարածաշրջանների ու ոլորտների, մեկը կապված է Հարավային Կովկասի հետ։ Հատկանշական է, որ այս կետում նշվում է միայն Վրաստանի անունը, իսկ Հայաստանի և Ադրբեջանի անունները չեն հիշատակվում։

9-րդ կետում ասվում է. «Միացյալ Նահանգները և Ֆրանսիան վերահաստատում են իրենց հանձնառությունը՝ աջակցելու Վրաստանի ժողովրդի եվրաատլանտյան ձգտումներին: Նախագահները կոչ են անում իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությանը հարգել հանրության ցանկությունները և վերադառնալ եվրատլանտյան ուղի։ Միացյալ Նահանգները և Ֆրանսիան աջակցում են Հարավային Կովկասում արդար և կայուն խաղաղության հաստատմանը` հիմնված միջազգային իրավունքի և ինքնիշխանության, սահմանների և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների հարգման վրա: Նրանք աջակցում են Հարավային Կովկասում հետագա տարածաշրջանային ինտեգրմանը` ի շահ տարածաշրջանի ողջ բնակչության»:

Տարածաշրջանում այժմ արագացող գործընթացների՝ առանց իրավական հիմքի «սահմանազատման», բայց իրականում՝ տարածքների հանձնման, Հայաստանին Սահմանադրություն փոխելու պարտադրանքի, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մանդատը չեղարկելու “առաջարկի” համատեքստում՝ Բայդենի և Մակրոնի հայտարարությունը կարելի է մեկնաբանել որպես այս գործընթացներին դեմ գնալ։

Չնայած Ալիևի և Փաշինյանի հայտարարություններին, թե միջազգային բոլոր դերակատարներն իբր սատարում են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև բանակցվող «խաղաղության պայմանագիրը», Հայաստանի «կառուցողականությունը», բայց իրականում նահանջը իր միջազգային իրավունքներից և պարտավորություններից, Բայդենի և Մակրոնի հայտարարությունը հուշում է. ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան «խաղաղ գործընթացը» դիտարկում են որպես Հայաստանի, նաև Ադրբեջանի վերացում։

Բայդենն ու Մակրոնն իրենց հայտարարության մեջ փաստացի ասում են, որ չի լինելու Հայաստան և Ադրբեջան, նույնիսկ Վրաստան, լինելու է ինչ-որ «տարածաշրջանային ինտեգրացիա», առանց պետական ​​սահմանների և ինքնիշխանության։

Մյուս տարածաշրջանների վերաբերյալ Մակրոնի ու Բայդենի հայտարարությունները շատ ավելի հստակ են։ Օրինակ, դա վերաբերում է Ուկրաինայի ինքնիշխանությանն ու ամբողջականությանը աջակցելուն և Կիևին «ինքնապաշտպանության իրավունքի իրացման» հարցում լիարժեք աջակցություն ցուցաբերելուն։

Բացի այդ, նախագահները վերահաստատել են իսրայելա-պաղեստինյան հիմնախնդրի՝ երկու պետությունների ստեղծմամբ լուծման իրենց հանձնառությունը: Ի դեպ, չնշելով Իսրայելի ինքնապաշտպանության իրավունքը։

Բագրատ սրբազանը հնչեցրեց պլանը․ 96 ժամ, անցումային կառավարություն, արտահերթ ընտրություններ

Posted on by naira

«Այս պահից է սկսվում 96 ժամը», – հայտարարեց Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը, ապա մեկնարկեց երթը Երևանի կենտրոնական փողոցներով:

«Մեր պահանջը մնում է հրաժարականը՝ չբացառելով քաղաքական լուծումների մնացած տարբերակները», – ասաց Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը` չմանրամասնելով, սակայն, թե կոնկրետ ինչ քաղաքական լուծումներ նկատի ունի։

«Ընդամենը 4 օր, 96 ժամ՝ և մենք կունենանք հավերժական Հայաստանի սկիզբը՝ պատիվ և հայրենիք վերականգնելու տեսիլքով, ընթանալու մեր ավետյաց երկրի ճանապարհով, հաղթանակած հայ ժողովրդի ճանապարհով, արժանի մեր հերոսներին, մեր ժառանգությանը և մեր գալիքին ու մեր հաղթանակներին», – հայտարարեց Բագրատ սրբազանը, ապա հայտնեց, որ երթով գնալու են Ամիրյան փողոցով, Մաշտոց և Բաղրամյան պողոտաներով. – «Մնացածը կհայտարարենք ճանապարհին»:

«Այս պահին մենք միասին պետք է որոշում ընդունենք, մենք կարող ենք խնդիրը լուծել, եթե վաղվանից սկսած ընդամենը 4 օր, 96 ժամ առանց դադարի, առանց քնելու, առանց աշխատանքի գնալու լինենք փողոցում և մեր կամքը պարտադրենք», – հայտարարեց Բագրատ սրբազանը: – «4 օր, 96 ժամ այս նույն բազմությամբ և ավելի շատ խոստանում եմ ձեզ հասնել մեր ուզածին»:

Նա դիմեց Ազգային ժողովի խմբակցությունններին, որպեսզի ընդդիմադիրները հունիսի 11-ին ժամը 16:30 նախաձեռնեն նիստ՝ Կառավարության հրաժարականի և նոր կառավարության ձևավորման օրակարգով: «Հունիսի 10-ին ԱԺ խորհուրդը պարտավոր է որոշում ընդունել արտահերթ նիստ հրավիրելու մասին։ Պատգամավորները պարտավոր են գործել ժողովրդի կամքով», – ասաց Բագրատ արքեպիսկոպոսը, – «Մեր ներկայությամբ մենք նրանց թույլ չենք տալու հերթական հակապետական սխալը գործել»:

«Մենք վճռական ենք: Ես զոհասեղանին դրել եմ ամեն ինչ, ինչ ունեմ, այո՛, զոհաբերել եմ, ամեն ինչ: Ժողովուրդ, ուզում եմ տեսնել՝ դուք որքանով եք վճռական», – հայտարարեց ընդդիմադիր շարժման առաջնորդը:

«Հիմա կամ երբեք», – ասաց Բագրատ արքեպիսկոպոսը:

Անցումային կառավարությունը կպատրաստվի արտահերթ ընտրությունների` առանց դրան մասնակցելու։ Այս մասին Հանրապետության հրապարակում հայտարարեց Բագրատ Սրբազանը։ Նա նշեց, թե անցումային կառավարությունը օրակարգային  ինչ երեք ուղղություններով է աշխատելու․

«ա) Հաշտության կառավարություն վերկուսակցական՝ կազմված բոլոր ունակներից՝ իրենց մասնագիտական վաստակով, գիտելիքներով և նվիրումով։ Ներքին հաշտության՝ արդարության սկզբունքի վրա։

բ) Արտաքին հարաբերություներ՝ իրական խաղաղության, առանց հակաների, հայկական օրակարգով

գ) Սահմանված ժամկետում արտահերթ կամ հերթական ընտրությունների նախապատրաստում և անցկացում՝ առանց հավակնություն ունենալու մասնակցելու այդ ընտրություններին՝ ազատ ու թափանցիկ միջավայր և մեկնարկային արդարություն ապահովելով բոլոր քաղաքական ուժերի համար»։

Բաց նամակ Սրբազան Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանին

Posted on by naira

Ողջույն, Սրբազան։ Ձեզ դիմում է Սամվելը, սույն թվականի ապրիլի 22-ին  մենք հանդիպել ենք Կիրանցում, մեր սիրելի Արսեն Գրիգորյանի միջոցով ծանոթացել, ողջունել ենք միմյանց։ Նաև հանդիպեցինք Սարդարապատի հուշահամարիլում, ինչպես նաև վերջերս Երևանում և գրկախառնվեցինք` երթերից մեկի ժամանանկ: Չգիտեմ , կհասնի՞ արդյոք իմ այս ուղերձը Ձեզ, թե  ոչ, բայց իմ պարտքը համարեցի գրել մտքերս։

Գուցե ես միամիտ եմ, որ մտածում եմ, թե այս նամակը ինչ- որ բան կփոխի, բայց, այս ուղերձը գրելով,  իմ խիղճը մի փոքր ավելի հանգիստ կլինի։

Գրում եմ այս նամակը՝ հաշվի առնելով նախորդ 30-ամյա պետականաշինության ձախողման ընթացքն ու ժողովրդի մղումների չարդարացված փորձը։

Սրբազան , վերջին մեկ ամսվա ընթացքում ես իմ քաղաքական գաղափարակից ընկերների հետ ներկա ենք լինում և աջակցում ենք Ձեր   առաջնորդած շարժման հանրահավաքներին։ Ներկա էինք՝  չնայած նրան, որ այդ հանրահավաքներում ներկա են մարդիկ, ում խղճի վրա նույնպես կա այսօրվա աղետի  պատասխանատվության չափաբաժինը,  որոնք տարիներ շարունակ սպասարկել են օտար գերպետության շահերը ՝ ստորադասելով մերը, բայց այնուամենայնիվ մենք միացանք շարժմանը, քանի որ  հասկանում ենք, որ Հայաստանը գնում է թուրանացման ճանապարհով, միացանք, քանի որ հասկանում ենք, որ այսօր Հայաստանի ղեկին նստած է թուրքական շահերին ծառայող ռեժիմ։

Սրբազան, այս նամակը գրում եմ Ձեզ իմ սեփական նախաձեռնությամբ, որպեսզի փոխանցեմ  իմ անձնական մտահոգություններս և պատկերացումներս մեր պետության ապագայի վերաբերյալ։

Մենք պետք է գիտակցենք ու ընդունենք, որ այս վիճակին ենք հասել ոչ միայն 2020 թվականի աղետի կամ նույնիսկ 2018 թվականի կեղծ հեղափոխության պատճառով, այլ այս վիճակում ենք , քանի որ 1991 թվականին կառուցեցինք մի համակարգ, որը ծնում է նիկոլներ։ Մենք կառուցել ենք համակարգ, որը սպասարկում է «նախկին» և ներկայում տարածաշրջանը լքող գաղութատերի շահերը և ընդունել ենք 1921 թվականի «Լենին- Քեմալ» ապօրինի պակտով ամրագրված Հայաստանի ոչ լեգիտիմ 29 հազար քկմ սահմանները, որով օտարվում է մեզանից ՀՀ մաս հանդիսացող Արցախը և մյուս հայկական տարածքները։
Փոխանակ դառնալու Հայաստանի առաջին և միակ հանրապետության իրավաքաղաքական ժառանգորդը, որը կադաստրի փաստաթղթեր ունի, որ Արցախն ու հայկական այլ տարածքները իրավամբ հանդիսանում են ՀՀ մաս՝ մենք մեզ շղթայել ենք ռուս- թուրքական ոչ լեգիտիմ պակտով և դարձել օկուպացված և մասնատված բոլշևիկյան Հայաստանի ժառանգորդը։

Ներկա թուրքական ՔՊ- ական վարչախումբը Հայաստանը մասնատող «Լենին- Քեմալ» ապօրինի պակտի և հայասպան  29 հազար քկմ  սահմաններով Հայաստան ունենալու ամենավառ ու ամենահլու իշխանությունն է։

Իհարկե, Փաշինյանի ռեժիմի հեռացումը հիմնական օրակարգն է, բայց շատ կարևոր է նաև փոխել այն համակարգը, որը ծնում է փաշինյաններ։
Սրբազան, եթե մենք այսօր կրկնենք նախորդ տարիների մեր սխալները և չփոխենք հակահայկական համակարգը և բավարարվենք միայն անձափոխությամբ, հավանաբար այլևս հնարավորություն չունենանք ինքնիշխան և ազգային պետություն ունենալ։

Եթե մենք ռեգիոնալացված աշխարհաքաղաքական ճարտարապետության ներքո մնանք, ձեռք չբերենք նոր դաշնակիցներ ու մնանք սովետական բանակաշինության հայեցակարգի ներքո, չկառուցենք «Ազգ- բանակ» հայեցակարգի վրա խարսխված  արդիական բանակ, մենք չենք ունենա անվտանգ, ինքնիշխան և ազգային պետություն։

Եթե մենք մնանք օկուպացված և մասնատված բոլշևիկյան Հայաստանի ժառանգորդ և մղվենք 3+3 ռեգիոնալ թուրքական նախագծի ներքո, մենք կդառնանք թուրքական անցուղի և երբեք չենք դառնա «Հյուսիս-հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի մաս, որը կապում է Հնդկաստանը Արևմուտքին, ինչը Հայաստանի անվտանգությանը նպաստող հզոր գործոն կհանդիսանա։

Սրբազան, մաքուր պահենք շարժումը և գնանք համակարգային փոփոխության, այլ ոչ միայն անհատի։ Պահելով այս թույնավոր գաղութային համակարգը` չծնենք նոր նիկոլներ:

Անկախ տվյալ շարժման ապագայից, ես ու իմ ընկերները մեր ազատագրական պայքարը շարունակելու ենք:

Հարգանքով ՝  ՀՀ քաղաքացի Սամվել Ասլիկյան

Պարտավոր ես ապրել, երբ հասկանում ես, որ իրավունք չունես նահանջելու

Posted on by naira

Արցախցիների կյանքի պատմություններն անվերջանալի են, ամեն մեկը՝ յուրօրինակ և, ցավոք, շատերն ընթանում են տխուր ելևէջներով։

Արմինեն ապրում էր Ասկերան քաղաքում, ծնվել է Ակնաղբյուր գյուղում։ 2020 թվականից է նրա սիրտը կոտրված, երբ հայրենի գյուղը մնաց թշնամու վերահսկողության տակ, և հարազատները բռնեցին գաղթի ճանապարհը։ Այդ ժամանակ Արմինեն չգիտեր, որ երեք տարի հետո ողջ արցախահայությունն է արժանանալու այդ ճակատագրին։

Երեխաների հետ Արցախից դուրս է եկել սեպտեմբերի 25-ին, հաջորդ օրը ամուսինը՝ Արսենը, պետք է միանար ընտանիքին։ Սակայն չարաբաստիկ 25-ը ճակատագրական եղավ նաև այս ընտանիքի համար։ Ապրիլյան քառօրյա, Արցախյան 44-օրյա և սեպտեմբերի 19-ի պատերազմների մասնակից Արսեն Գասպարյանը մեկն էր այն հարյուրավոր զոհերից, որոնց կյանքը խլեց բենզինի պահեստի պայթյունը։

Արմինեն երեք դստրերի ու ամուսնու մոր հետ ապրում է Արմավիրի մարզի Ոսկեհատ գյուղում։ Որպես հոգեբան աշխատում է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ Աշխատանքն օգնում է նրան փոքր-ինչ թոթափելու նյութական և հոգեբանական դժվարությունները։ ԱՀԱ ընկերակցությունը, որի “Շող” ցերեկային կենտրոնի Ասկերանի մասնաճյուղում էր աշխատում, շարունակում է աջակցել ու օգնություն ցուցաբերել Արմինեին։

Երբ հետադարձ հայացք է ձգում, ոչ մի բացասական բան չի կարողանում հիշել Արսենից։ Նա շատ հոգատար էր, սիրող ամուսին ու հայր, նվիրված զավակ ու ընկեր։ Ընտանեկան ալբոմը նայելով՝ վերհիշում է ոչ վաղ անցյալը, ամեն մի նկար իր գեղեցիկ պատմությունն ու հիշողությունն ուներ։

-2023 թվականի սեպտեմբեր 19-ին սահմանում անհանգիստ ու լարված էր։ Արսենը մարտական դիրքերում էր, զանգեցի, խոսեցի հետն ու մի քիչ հանգստացած գնացի աշխատանքի։ Աղջիկս դպրոցում էր, մյուս երկուսը տանը՝ մայրիկիս հետ։ Դեռ չէի հասել աշխատավայր, երբ լսվեցին հրետանու առաջին կրակոցները։ Մի պահ շվարած կանգ առա, այնուհետև, ինքս ինձ հուսադրելով, ևս երկու քայլ արեցի, ու արդեն հաջորդեցին ավելի ինտենսիվ զարկերը։ Փողոցում արդեն խուճապ էր, իրարանցում, դպրոցից տուն վերադարձող երեխաները այս ու այն կողմ էին վազում։ Վախեցած երեխաներին ուղղորդեցի մոտակա շենքի նկուղը, ինքս վազեցի տուն։ Թեև ոտքերս չէին ենթարկվում, բայց ինչքան ուժ ունեի՝ վազում էի։ Հասա տուն ու բալիկներիս հետ շտապեցինք դպրոցի նկուղ․ այնտեղ էր մեծ աղջիկս։ Րոպեներ, ժամեր, որոնք անցնում էին այնքա՜ն դանդաղ, սրտի թրթիռով, աղոթքով։ Ամեն մի արկի պայթյունից դողում էր սիրտս, հասկանում է, որ կյանքեր ենք կորցնում, ու դա ամենասարսափելին էր։ Ապա օդանավակայան… մղձավանջային ժամեր, անօգնական մարդիկ, հուսահատ հայացքներ, անասելի տեսարան, որը, թերևս, միայն ամենասարսափ ֆիլմերում էինք տեսել։

Այդ հավերժական թվացող մեկ օրը ավարտվեց։ Արսենի հետ կապ չկար, բայց հաջողվեց խոսել եղբորս հետ․ նրանք նույն դիրքում էին, ողջ․․․

Երբ ամուսինս եկավ օդանավակայան, այդ պահին հասկացա, որ կյանքում ամենակարևորը կյանքն է, աստվածատուր։ Փառք տվեցի Աստծուն, որ  այս անգամ ևս Նա գթացել է մեզ։ Բայց ավա՜ղ դա դեռ վերջը չէր,-պատմում է Արմինեն։

Ցավալիորեն ծանր է անցյալով խոսել մի երիտասարդի մասին, ով անցել է պատերազմների միջով, մասնակցել ամենավտանգավոր մարտական գործողություններին, ողջ մնացել ու զոհվել դժբախտ պատահարից։ Արսենը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Ալեքսանդր Հարությունյանի՝ լեգենդար Սաշկոյի խմբում էր։ Կռվում էին մահվան աչքերին նայելով, անդառնալի կորուստներ ունենալով։ Երկար ժամանակ ուշքի չէր գալիս ավագ մարտական ընկերոջ կորստի ցավից։ Նեղվում էր, որ ինքը ողջ է մնացել, իսկ տղաները՝ ոչ․․․

Արմինեն շարունակում է հիշել․

-Եկանք տուն, վերջին անգամ գիշերեցինք մեր տանը, որը մեր սեփականը չէր, բայց արդեն 11 տարի մեր հարազատ օջախն էր։ Մեր ընտանիքի ստեղծման առաջին իսկ օրից մեր դժվարություններն ու հաջողությունները, մեր դստրիկների ծնունդներն ու երջանիկ պահերը հենց այդ տանն են եղել։

Սեպտեմբերի 25-ի առավոտյան Արսենը ինձ ու երեխաներին եղբորս հետ ճանապարհեց Հայաստան՝ ասելով, որ բենզին ձեռք կբերի ու կգա մեր հետևից։ Բայց այդպես էլ չեկավ, դա մեր վերջին հանդիպումն էր։ Ուզում եմ մտածել, որ այս ամենը մի չար երազ է, կզարթնեմ՝ Արսենը տանը կլինի․․․

Մեր փոքրիկ աղջիկը՝ Լինան, որ ընդամենը երեք տարեկան է, չի հաշտվում հոր բացակայության հետ։ Օրվա մեջ բազմաթիվ անգամ հայրիկին է կանչում, սպասում, որ կգա։ Երեխաներիս աչքերի փայլը կորել է, ու դա աննկարագրելի ցավ է ինձ համար։ Երբ թևերդ կոտրված են, հենարան չունես, երբ մենակ ես՝ փոշիացած երազանքներով, առանց ապրելու ցանկության, բայց տեսնում ես քեզ նայող անմեղ հայացքներն ու հասկանում, որ պարտավոր ես ապրել և ուժեղ լինել։ Պարտավոր ես ապրել հանուն ամուսնուդ չապրած կյանքի։

Կարինե ԲԱԽՇԻՅԱՆ

«Ստեփանակերտը Բոմբեյ է դառել, սա ի՞նչ բան է, բոլորը հեծանիվ են քշում», – ասում էր մի տաքսիստ

Posted on by naira

Շատերը կհիշեն բլոկադայի կատակները գորոխով սրճի (սիսեռika), հոսանքի եւ գազի մասին: «Աչքիս ադրբեջանցիները գազի վինտիլով խաղում են. մեկ բացում, մեկ փակում են…»:

Երբ Ստեփանակերտի փողոցներում մեքենաներ էին հայտնվում, իսկ գազալցակայաններում հերթը կիլոմետրի էր հասնում, նշանակում է` բացել են:

Ինչեւէ, եկավ մի պահ, երբ “հարեւանները” բոլորովին «լրջացան» եւ գազի ծորակը փակեցին մեկընդմիշտ: «Վթար» է: Այսպես մայրաքաղաքը դատարկվեց: Մարդիկ թեք հատում էին պողոտան, քայլում մեջտեղով, ձայներն արձագանքում էին, լուսացույցը դեղին թարթում էր, ՃՈ մեքենան դատարկ կանգնել էր Շահումյանի արձանի մոտ, ոստիկանները նստել են Պիտաչոկի լորենիների տակ:

Քաղաքի բոլոր փողոցները հեծանվուղու էին վերածվել: Բացի այդ, վերջին տարիներին գրեթե բոլոր բակերն բարեկարգել, ասֆալտ էին փռել, այնպես որ, քշեք` որտեղով ցանկանում եք:

«Թարսի պես» էլ ինձ հենց այդ օրերին հեծանիվ նվիրեցին: Հետո իմացա, որ Ստեփանակերտում հեծանվորդների ակումբ կա եւ միացա նրանց` չիմանալով, թե ինչպես են աստղիկները փոխում, չէի կարողանում նրանց հետեւից հասնել, հենց առաջին օրն էլ սխալ յուղեցի եւ փչացրի հետեւի արգելակը: Հետո խմբի փորձառուներն ինձ սովորեցրին թաթն ինչպես ոտնակին (պեդալին) դնել, մեջքն ինչ դիրքում պահել, այսպիսի մի քանի պարզ խորհուրդներից հետո վարելն հեշտ ու հաճելի դարձավ:

Ամեն դեպքում, լավն այն էր, որ ինձ պես անփորձ մեկն էլ կար, եւ հաճախ երեկոները ես ու Գոգան հեծանիվ էինք քշում դատարկ ու մութ փողոցներով: Հրապարակ, Ազատամարտիկների, մինչեւ Շուշվա ուգլ ու Բարդակ փաբ, Կոլցեվոյ ու հետ, Գետափնյաով մինչեւ Մազի կամուրջ: Ուր ուզես, անգամ Բալուջայի գետ, մեքենա չկա հիմա…

Իմ հեծանիվը շատ լավն էր եւ երեխաներն ինձ այնպես էին նայում, ասես հարուստ հորից նվեր եմ ստացել: Քանի յա՞, – զմայլված հարցնում էին նրանք: Ուրիշներն ավելի լուրջ նպատակով էին ցանկանում գնել այն: «Զորամասը հեռու է, տրանսպորտ չա, ամեն օր ոտքով գնում եմ Հայկազով, ոտքերս բատինկաների մեջ եփում են… Գուցե վաճառե՞ս», –  հետաքրքրվում էր մի սպա:

Հեծանիվն այնքան պինդ էր, որ անգամ УАЗ-ի հարվածին դիմացավ, երբ ես իմ ստվերին հասնելով գնում էի Ասկերան: Դրա համար էր բժիշկն ինձ ծովի աղով մասաժներ նշանակել. «մեկ է, դեղ չես գտնելու, գոնե տես աղ կա՞ դեղատանը…»:

Նախքան այս միջադեպը Շուշվա ուգլում կանգնել էինք մի քիչ հանգստանալու, եւ տարօրինակ մի ձայն ենք լսում: Ձին դոփյուններով տանում է իր տիրոջը Արթուր Մկրտչյան փողոցով: «Դահա՛», – հրամայում է տերը, ճիպոտը ճոճում

Ընդհանրապես, երբ Ստեփանակերտում կենդանիներ են հայտնվում, դա միայն վատ բանի մասին էր գուժում: Հիշում եմ 44-օրյա պատերազմի ժամանակ կովերին ծննդատան ծորակից ջուր խմելիս, հիշում եմ բլոկադայի շներին, որոնց տերերը պարզապես բաց են թողել, քանի որ կերակրելու բան չկա, նաեւ հիշում եմ, թե ինչպես էին մարտակերտցիները ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ հնգհարկերի շքամուտքերում ոչխար, այծ պահում:

Վառելիքն իսպառ վերջանում էր, մոտիկ գյուղերից ինչ կարողանում` էշով, ձիով քաղաք էին բերում գյուղացիները: Շատ հուզիչ էր:

Չինական հեծանիվներ էլ կային: Մի զինվորական մեջքից կռացած մանկական վարդագույն հեծանիվով բարձրանում է Ազատամարտիկներով: Դա ծիծաղ չէր: Երեւում է, որ երբ իր մեքենայում վառելիք կար, հեծանիվն երեխան էր քշում, երեւում էր, որ ինքն էր նվիրել (երեւի երբ աշխատավարձ էր ստացել), իսկ հիմա ստիպված «հետ է վերցրել» նվերը:

Մի ուրիշը երկու դպրոցական երեխաներով փորձում էր տեղավորվել հեծանիվի վրա եւ տուն տանել նրանց: Կինը ծանր տոպրակները ձեռքին հուզված նայում էր նրանց:

«Ստեփանակերտը Բոմբեյ է դառել, սա ի՞նչ բան է, բոլորը հեծանիվ են քշում», – ասում էր մի տաքսիստ:

Ցավալի էր տեսնել, ինչպես են երեխաները հեծանիվի բեռնախցիկում մի ողկույզ խաղող դրած իջնում քաղաքով, ցավալի էր տեսնել տարեց մարդու հեծանիվով էլցանցի դիքը տնքալով բարձրանալիս, ցավալի էր հեծանիվով զինվորականներ տեսնել:

Բլոկադայի ժամանակ, երբ վառելիք չի եղել, հեծանիվն իրոք շատ է օգնել դժվարություններ հաղթահարել: Մարդիկ հաց են բաժանել, ծանր բեռներ տեղափոխել, աշխատանքի գնացել:  

«Հեծանիվը կյանք է, հեծանիվը լավատեսություն է, հեծանիվը դժվարություններն ու տրտմությունը հաղթահարելու ուժ է: Կեցցե՛ հեծանիվը»:

Կեցցե, կեցցե… Պարզ չէ միայն, որքանով է արցախցիների տրմությունը հաղթահարվել:

Մարութ Վանյան

Լուսանկարները՝ հեղինակի

Անձրևները Հայաստանում կշարունակվեն, սպասվում է ամպրոպ և կարկուտ

Posted on by naira

Սև ծովի ակտիվ ցիկլոնի ներթափանցմամբ պայմանավորված` հունիսի 9-ի ցերեկը, 10-13-ին Հայաստանի շրջանների մեծ մասում ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում, այդ թվում՝ Երևանի առանձին հատվածներում  անձրևները կլինեն ինտենսիվ, կտեղա կարկուտ։ Օդի ջերմաստիճանը հունիսի 9-ի ցերեկային ժամերին կնվազի 3-5 աստիճանով։ «Արմենպրես»-ին այս մասին տեղեկացրին ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնից։

«Հանրապետության տարածքում հունիսի 9-ի ցերեկը, 10-13-ին շրջանների զգալի մասում, 14-ին՝ առանձին շրջաններում ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում` ինտենսիվ, կտեղա նաև կարկուտ։ Քամին՝ հարավարևմտյան՝ 3-5մ/վ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում 18-23մ/վ արագությամբ»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:՛

Ըստ աղբյուրի՝ Երևան քաղաքում հունիսի 9-ի ցերեկը, 10-13-ին ժամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև և ամպրոպ, քաղաքի առանձին հատվածներում` ինտենսիվ, հնարավոր է նաև կարկուտ։ Ամպրոպի ժամանակ կլինի քամու ուժգնացում՝ 16-20 մ/վ արագությամբ: Հունիսի 14-ին սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։

Ինչպես տեղի ունեցավ իսրայելցի պատանդների փրկության գործողությունը, որը հարյուրավոր պաղեստինցիների կյանքեր արժեցավ

Posted on by naira

ВВС

Գործողությունը, որի ընթացքում իսրայելական հատուկ ջոկատայինները Գազայի կենտրոնում գտնվող Նուսեյրաթ փախստականների ճամբարում ազատ արձակեցին չորս պատանդների, ծրագրված էր արդեն մի քանի շաբաթ։

Իսրայելցիները պատանդների ազատ արձակման լուրը ցնծությամբ են դիմավորել։ Այնուամենայնիվ, պաղեստինցիները պնդում են, որ արշավանքի արդյունքում հարյուրավոր մարդիկ են զոհվել:

Գազայի ՀԱՄԱՍ-ի առողջապահության նախարարությունը հայտնել է, որ իսրայելական հարձակման հետևանքով զոհվել է 274 մարդ, այդ թվում՝ երեխաներ և այլ քաղաքացիական անձինք:

Պաղեստինցիները, որոնք բնակվում են խիտ բնակեցված տարածքում, որտեղ ՀԱՄԱՍ-ը պահում էր իսրայելցի պատանդներին, ասում են, որ տարածքը ենթարկվել է ինտենսիվ ռմբակոծությունների և ծանր զենքերի կրակի տակ է գործողությունը իրականացվել:

Տասնյակ պաղեստինցիներ, այդ թվում կանայք և երեխաներ, զոհվել են փախստականների ճամբարում և շրջակայքում փրկարարական գործողության ընթացքում, հայտնել է ՀԱՄԱՍ-ի կողմից վերահսկվող Պաղեստինի առողջապահության նախարարությունը:

ՀԱՄԱՍ-ի մամուլի ծառայությունն ավելի վաղ հայտնել էր, որ զոհվել է առնվազն 210 մարդ, վիրավորվել՝ 400-ը։ Իսրայելի կոնտրադմիրալ Հագարին ասել է, որ զոհերի թիվը 100-ից քիչ է:

Պաղեստինի ինքնավարության ղեկավար Մահմուդ Աբասը կոչ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի շտապ նիստ հրավիրել ՝ կապված, իր կարծիքով, «իսրայելական ուժերի կողմից իրականացված արյունալի ջարդի հետ»։

Եվրոպական միության արտաքին քաղաքականության պատասխանատու Ժոզեպ Բորելը քննադատել է Գազայի հատվածում զոհերի թիվը՝ ասելով, որ դատապարտում է այն «հնարավոր ամենախիստ ձևով»։

Հաստատվեցին Իրանի նախագահի 6 թեկնածուներ

Posted on by naira

Իրանի Պահապանների խորհուրդն այսօր հաստատել է երկրի նախագահի 6 թեկնածուների, այդ թվում՝ խորհրդարանի խոսնակ 62-ամյա Մոհամադ Բաղեր Ղալիբաֆին:

Նախկին զինվորական հրամանատար Ղալիբաֆը համարվում է հունիսի 28-ին նշանակված ընտրությունների պոտենցիալ առաջատարը: Անցած շաբաթ իր ելույթում Իրանի գերագույն առաջնորդ այաթոլա Ալի Խամենեին ակներևաբար ցույց է տվել իր աջակցությունը Ղալիբաֆին, նկատում են վերլուծաբանները:

Խորհուրդը հաստատել է նաև բարեփոխական օրենսդիր Մասուդ Փեզեշկիանի, միջուկային հարցերով նախկին բանակցող և Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդում Խամենեիի ներկայացուցիչ Սայիդ Ջալիլիի, Թեհրանի քաղաքապետ Ալիռեզա Զաքանիի, պահպանողական գործիչ Ամիր Հոսեյն Քազիզադե Հաշեմիի, ներքին գործերի և արդարադատության նախկին նախարար, կոշտ գծի կողմնակից Մուստաֆա Փուրմոհամադիի թեկնածությունները:

Պահապանների խորհուրդը մերժել է երկրի նախկին նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի, խորհրդարանի նախկին խոսնակ, միջուկային հարցերով նախկին բանակցող Ալի Լարիջանիի թեկնածությունները:

Ամսվա վերջին անցկացվելիք ընտրություններում որոշվելու է, թե նախագահի պաշտոնում ով է փոխարինելու մայիսի 19-ին ուղղաթիռի վթարի հետևանքով զոհված Էբրահիմ Ռայիսիին: Առաջադրված 80 գործիչները ամենաուշը հունիսի 13-ին կտեղեկանան՝ արդյոք Պահապանների խորհուրդը հաստատել է իրենց թեկնածությունը, ինչն անհրաժեշտ է պայքարը շարունակելու համար:

Ուկրաինական հետախուզությունը հայտարարել է ռուսական Սու-57 կործանիչի խոցելու մասին

Posted on by naira

BBC

Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարության գլխավոր հետախուզական վարչությունը (ԳՈՒՌ) հայտարարել է ռուսական նորագույն բազմաֆունկցիոնալ Սու-57 ինքնաթիռի խոցման մասին։

Հետախուզության գլխավոր վարչության տվյալներով՝ դա տեղի է ունեցել շաբաթ օրը՝ հունիսի 8-ին, Աստրախանի շրջանի Ախտուբինսկի օդանավակայանի տարածքում, որը գտնվում է մարտական ​​գծից 589 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Հետախուզության գլխավոր վարչությունը հրապարակում է հունիսի 7-ին և 8-ին Ախտուբինսկի օդանավակայանում կայանված ինքնաթիռի արբանյակային պատկերները:

«Լուսանկարները ցույց են տալիս, որ հունիսի 7-ին Սու-57-ը կանգնած է եղել անձեռնմխելի, իսկ հունիսի 8-ին դրա մոտ հրդեհի վնասման հետևանքով հայտնվել են պայթյունի խառնարաններ և հրդեհի բնորոշ կետեր»,- նշում է Գլխավոր հետախուզական վարչությունը։

Սու-57-ը ռուսական ամենաժամանակակից կործանիչն է, որն ունակ է հարվածների համար օգտագործել Խ-59 և Խ-69 հրթիռներ, ընդգծում է Ուկրաինայի հետախուզությունը։

Այն մշակվել է ռուսական օդատիեզերական ուժերում Սու-27 ծանր կործանիչը փոխարինելու համար։

Ռուս զինվորականները չեն հայտնել Սու-57-ի վնասման մասին և չեն մեկնաբանել Ուկրաինայի հետախուզության հայտարարությունները։

Հայկական քաղաքական վերնախավի համար փորձաքար կլինի Մինսկի խմբի restart-ը

Posted on by naira

«Հայկական քաղաքական վերնախավի համար փորձաքար կլինի Մինսկի խմբի գործունեություն restart֊ը, կամ կխոստովանեն, որ անհույս անկարող են», -ասում է Մարիամ Ավագյանը։ 

Տավուշի գյուղերը հաջողությամբ “յուրացնելուց” հետո Ալիեւը երկու առանցքային պահանջ է ներկայացրել Հայաստանին՝ համատեղ դիմել ԵԱՀԿ-ին, պահանջելով չեղարկել Մինսկի խումբը, եւ հանել ՀՀ Սահմանադրության հղումը Անկախության հռչակագրին եւ 1989 թ․ դեկտեմբերի 1-ի՝ Հայաստանի եւ Արցախի միացման մասին որոշմանը։

Հայաստանի իշխանությունները չեն հրաժարվել կատարել այդ պահանջները․ ԱԳՆ պատասխանի մեջ Մինսկի խմբի մասին չի հիշատակվում, իսկ Սահմանադրության մասով ասվում է, որ “Խաղաղության համաձայնագրի նախագծում համաձայնեցված դրույթ կա նաև այն մասին, որ կողմերից որևէ մեկը չի կարող հղում անել իր ներքին օրենսդրությանը Խաղաղության համաձայնագրով ստանձնած պարտավորությունները չկատարելու համար”։ Այլ կերպ ասած՝ ուշադրություն մի դարձրեք մեր սահմանադրությանը։

Ինչ վերաբերում է Մինսկի խմբին, Նիկոլ Փաշինյանն այս տարվա ապրիլին խորհրդարանում պնդել էր, թե Հայաստանի իշխանությունը փորձել է երկիը դուրս բերել աշխարհաքաղաքական այն մրցակցությունից, որը դրսևորում էր ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջոցով։ Այսինքն, ուզում էր չեզոքացնել Մինսկի խումբը։

Իշխանական պատգամավորները Ալեն Սիմոնյանի գլխավորությամբ պնդում են, որ Մինսկի խումբը կչեղարկվի “խաղաղության պայմանագիրը” ստորագրելուց հետո։ Այսինքն,նրանք էլ չեն մերժում, որ խումբը պետք է չեղարկվի։

Արդեն քանի անգամ նշեցի, որ առանց երաշխավորների պարագայում արդեն ստեղծված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ներկայությունը չափազանց կարեւոր է։ Այս մասին միջազգային լրատվամիջոցներին տրված ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է արքիեպիսկոպոս Բագրատ Գալստանյանը։

«Միջազգային երաշխավորները, արդեն իսկ գոյություն ունեցող հարթակը այդ ամրադրումը կկատարի եւ նաեւ բանակցությունները կընթանան ավելի թափանցիկ եւ վստահելի մակարդակի վրա։ Չեն լինի պարտադրումներ, սպառնալիքներ, միակողմանի զիջման թելադրանքներ, այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում։ Եւ այդ պատճառով էլ Ադրբեջանը, հավանաբար, ցանկանում է վերացնել այդ միջնորդական կամ երաշխավորների առաքելությունը, վերացնել ընդհանրապես եւ ընթանալ այն նույն ճանապարհով, ինչ-որ հիմա գոյություն ունի․ առանց բանակցությունների։ Նորից եմ կրկնում․ սա շատ կարեւոր հանգամանք է, որ պատրանքը, իմիտացիան, տրված է, թե բանակցություններ կան, բայց խորքում բանակցություններ գոյություն չունեն։ Եւ նաեւ աշխարհը մշակել է այդ սիստեմը, աշխարհը մշակել է այդ հնարավորությունը, որն այս պարագայում ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն է», – շեշտել է Բագրատ Սրբազանը։

«Մեդիալաբի» հետ զրույցում քաղաքագետ Արմեն Հովհաննիսյանը հիշեցրել է, որ “Ադրբեջանն ու Հայաստանը ԵԱՀԿ ընդունվելիս, փաստորեն, իրենց վրա վերցրել են պարտավորություն, որ Արցախի հարցը պետք է լուծեն Հելսինկյան ակտի հիման վրա, իսկ Մինսկի խումբը պետք է վերահսկեր բանակցությունները, որպեսզի չլինեն բռնություններ ու միակողմանի որոշումներ”։ “Կարող է որոշում ընդունվել ԵԱՀԿ շրջանակներում այլ ձևաչափ ստեղծելու, բայց մի բան կա, որ անփոփոխ է․ այն լուծումը, որն Ադրբեջանը համարում է վերջնական, ու ՀՀ կառավարությունն էլ փաստացի համարում է վերջնական, Արևմուտքի համար այդպես չէ։ Իսկ ի՞նչ է նշանակում Արևմուտքում առկախված որոշում, շատ լավ գիտի Ալիևը”, ասել է նա։

 

Արցախի եզակի զարդանախշերով գորգերի կրկնօրինակները ներկայացվում են որպես Ադրբեջանի «գենետիկական կոդ». monumentwatch

Posted on by naira

Վերջին շրջանում Ադրբեջանի կողմից հայկական ժառանգության յուրացման քաղաքականությունն ակտիվացել է միջազգային տարբեր հարթակներում՝ ցուցահանդեսների, դասախոսությունների և գիտական լսումների տեսքով։ Գրում է monumentwatch-ը:

Այս անգամ ադրբեջանական պրոպագանդան կենտրոնացել է Մերձբալթյան տարածաշրջանում՝ Լատվիայում, որտեղ արցախյան գորգերը՝ իրենց ինքնատիպ հայկական զարդանախշերով ու խորհրդաբանությամբ՝ ներկայացվում են որպես Ադրբեջանի ավանդական գորգագործության մշակույթ։ Խոսքը Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում «Դեկորատիվ արվեստի և դիզայնի թանգարանում» վերջերս՝ 2024 թվականի մայիսի 16-ին բացված՝ «Ադրբեջանական գորգեր. հիշողության գենետիկական կոդը» խորագրով ցուցահանդեսի մասին է, որի հիմնական ցուցադրությունն ընդգրկում է Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի տարածաշրջանի հայկական գորգերը։ Իբրև ադրբեջանական ներկայացվող գորգերում առկա նշանները, կենդանիների և թռչունների պատկերները, դեկորատիվ ձևավորման մեջ կոմպոզիցիոն նախշերը և դրանց շուրջ հավատալիքները կիրառվել են հայկական գորգագործության մշակույթում և ունեն դարավոր պատմություն։

Ցուցահանդեսը, որը նախաձեռնվել է Լատվիայում Ադրբեջանի Հանրապետության դեսպանատան, Ադրբեջանի «Ազերխալչա» գորգագործության ընկերության համագործակցությամբ՝ նվիրված է Ադրբեջանի և Լատվիայի միջև դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատման 30-ամյակին, որն էլ ավելի է ընդգծում միջոցառման պետական ուղղորդվածությունը։ Միջոցառմանը մասնակցել են նաև Լատվիայի կառավարության և խորհրդարանի անդամներ, դիվանագիտական ​​առաքելությունների ղեկավարներ, տեղական մշակութային, սոցիալական և լրատվական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, Լատվիայում բնակվող ադրբեջանական համայնքի անդամներ։

Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում կազմակերպված ադրբեջանական գորգերի ցուցահանդեսում ներկայացված են «Ազերխալիչա» ընկերության գորգերը։ Այդ ընկերության նմուշները կրկնում են Արցախի Ջրաբերդի (Джраберд, Jraberd) հայկական ֆեոդալական իշխանության գորգագործական կենտրոնից սերված «Արծվագորգ»-երը, Սյունիքի և Նախիջևանի Գողթն գավառի «Որոտան» տիպի գորգը, ինչպես նաև Շիրվանի գորգերը (Ջրաբերդ – Բերդ, ամրոց Մեծ Հայքի Արցախ աշխ-ի, Ջրաբերդ գավառում։ Հիշատակվում է 6-7դդ․ դեպքերի առնչությամբ։ Գոյություն է ունեցել մինչև 19դ․ առաջին տասնամյակը (Hakobyan T., Melik-Bakhshyan St., Barsegyan H., Dictionary of Toponymy of Armenia and Adjacent Territories, vol. 4, Yerevan, 1998, p.417)։ Նշանավոր գորգագործական կենտրոններից է 16-17դդ․, որտեղ ծագել է «Ջրաբերդ» տիպի «Արծվագորգը»)։

«Արծվագորգի» գլխավոր զարդամոտիվը Արծիվն է (նկ. 1, 2)։ Այն թևավոր Արևի կամ ուրարտական Խալդի աստվածության, զրահադաշտական Ահուրամազդայի կերպավորումներից է։ Թևավոր արևի այսպիսի պատկերագրությունը հայկական արվեստում հայտնի է դեռևս հնագույն ժամանակաշրջանից և իր արտահայտությունն է գտնում նաև Արցախ-Սյունիքի հայկական ուշմիջնադարյան գորգերում։ Այն օտարալեզու գրականության մեջ հայտնի է «Tschelaberd» անվանումով (Տե՛ս Adil Besim, Mythos und Mystik, Alte und antike Textilkunst, Wien, 1998, s. 22։ Ցուցադրության մեջ այս գորգերը վերանվանվել են Chalabi կամ Chelebi)։

Լատվիայի ցուցադրության ձիավորներով, եղնիկներով, գիշատիչ կենդանակերպ պատկերներով գորգը (նկ. 3) հիշեցնում է Շիրվանի ու Դաղստանի նմանատիպ գորգերը և համեմատական զուգահեռներ ունի Իրանի Qashgai քոչվոր ցեղախմբի գորգերի հետ (Jourdan Uwe, Persische Teppiche, Augsburg, 1995, s. 188-189:) ։

Մինչ սեպտեմբերի 15-ը ընթացող այս ցուցադրությունը ոչ միայն հայկականից յուրացված արվեստի նմուշների ցուցադրություն է, այլ քաղաքական խորը ենթատեքտ ունեցող միջոցառում, որի հեռահար նպատակը պատմության վերաշարադրումն է, ԼՂ տարածաշրջանի հայկական ինքնությունն ու ժառանգությունը ջնջելը, և այդ ամենի միջազգային ամրագրումը։ Այն էական մտահոգություններ է առաջացնում նաև մշակութային ժառանգության պահպանման և ցուցահանդեսի էթիկական հետևանքների վերաբերյալ:

Ցուցահանդեսի բացման արարողությանը՝  Լատվիայում Ադրբեջանի դեսպան Էլնուր Սուլթանովն ընդգծելով Ադրբեջանի և Լատվիայի միջև դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատման 30-ամյակի պատմական նշանակությունը, արցախյան տիպիկ զարդանախշերով գորգերը Ադրբեջանի ժողովրդի ժառանգություն է համարել՝ հիշեցնելով, որ ադրբեջանական գորգագործությունը, 2010 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում։ Խոսքն այն նույն ցանկի մասին է, որում ընդգրկված «Հայկական խաչքարերի արվեստը. խաչքարերի սիմվոլիզմն ու վարպետությունը»՝ հայկական նմուշների իսպառ ոչնչացման գործին է լծված հենց Ադրբեջանը, ոչնչացնելով արցախյան բազմաթիվ պատմական ու ժամանակակից խաչքարեր։

Վերադառնալով ցուցահանդեսին, հարկ է նշել, որ դրա հիմնական ցուցանմուշները Ադրբեջանի Ազերխալչա (Azerkhalcha/Azərxalça) ընկերության արտադրանքն են, որը միակ գորգ արտադրողն է Ադրբեջանում: Իսկ դա ցուցիչն է այն բանի, որ գործարանի կողմից ստեղծված՝արցախյան զարդանախշերի կրկնօրինակներով հավաքածուների ստեղծումը ուղղորդված է, մենաշնորհային և պետական հովանավորչությամբ։

Էլ ավելի վտանգավոր է այն, որ ցուցահանդեսը նաև կրթական ծրագրերի միջոցով հայկականը ջնջելու միտում ունի, որի ապացույցը մայիսի 29-ին նույն թանգարանի ցուցադրության տարածքում տեղի  ունեցած գիտական լսումներ և դասախոսություններն են , որի ընթացքում Տիկին Վիյա Բուշան, ով Ադրբեջանում Լատվիայի դեսպանության խորհրդական է, (Ms. Vija Buša- The current Deputy Head of Mission at the Embassy of Latvia in Azerbaijan), կարդացել է դասախոսություն՝ ներկայացնելով Շուշին որպես Ադրբեջանի դարավոր մշակութային մայրաքաղաք։ Դասախոսության առանցքում է եղել նաև լատվիացի նկարիչ և ազգագրագետ Յուլիա Շտրաումեի գործունեության վերաբերյալ հետազոտության ներկայացումը: Հարկ է նշել, որ Տիկին Բուշայի գործունեությունը չի սահմանափակվում այս ցուցահանդեսի կազմակերպման դիվանագիտական խորհրդատվությամբ, այլ ընդգրկում է Շուշիի իսլամացման գլոբալ ծրագրին աջակցությունը և այն որպես ադրբեջանական ներկայացնելը։

Հարկ է նշել, որ այս ուղղությամբ ևս Ադրբեջանը պետական ուղղորդված քաղաքականություն է տանում՝ մի կողմից Շուշիում կազմակերպելով իսլամական զանազան համաժողովներ՝ քաղաքի պատմական, մշակութային կերպարը նենգափոխելու և գործընթացը միջազգայնորեն ամրագրելու, քաղաքը միջազգային հանրությանը և կազմակերպություններին որպես զուտ ադրբեջանական ներկայացնելու և այդ ամենն օրինականացնելու համար, իսկ մյուս կողմից ոչնչացնում է եղածը։ Այս միտումներն ակնհայտ են ներկայացված բոլոր ծրագրերում ու ելույթներում, որոնցում Շուշին ներկայացվում է բացառապես որպես ադրբեջանական և թյուրքական բնակավայր՝ բացարձակ լռության մատնելով Շուշի քաղաքի հայկական մշակութային հարուստ ժառանգությունը, պատմական անցյալն ու բազմաթիվ հուշարձանների գոյությունը: Ստորև բերված մի քանի օրինակները առավել կմանրամասնեն բերված պնդումները։ Այսպես՝ դեռևս 2021 թվականին Ադրբեջանը փաստաթղթեր է ներկայացրել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին Շուշին որպես ադրբեջանական քաղաք՝ «ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ստեղծարար քաղաքների ցանցում» ընդգրկելու համար, բացի այդ Բաքուն 2023 թվականին Շուշին հռչակել է «Թյուրքական աշխարհի մշակութային մայրաքաղաք»։

Մեր արձագանքը

Արցախի ժողովուրդն ունենալով գորգագործության հարուստ ավանդույթներ այսօր բռնի տեղահանության արդյունքում զրկված է իր մշակութային պրակտիկան շարունակելու, իր համայնքի մշակութային կյանքում ներդրում ունենալու հնարավորությւոնից, որը արցախահայերի մշակույթի իրավունքի կոպիտ խախտում է՝ համաձայն Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 27-րդ, և ՄԱԿ-ի տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների միջազգային դաշնագրի 15-րդ հոդվածների։ Եվ ստացվում է, որ մի կողմից բռնի տեղահանությամբ Ադրբեջանի կողմից կասեցվել է արցախահայերի գորգագործության պրակտիկան, իսկ մյուս կողմից նրանց զրկել իրենց ոչ նյութական ժառանգությունը հարստացնելու և պահպանելու հնարավորությունից։

Լատվիայի գորգերի ցուցահանդեսը հայկական մշակութային ժառանգության քողարկված, բայց վտանգավոր յուրացում է։ Ադրբեջանը, խեղաթյուրելով պատմական փաստերը, չեզոքացնում է ժառանգության իրական ավանդույթը՝ զրկելով այն իր իսկությունից։Այն խախտում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ընդունված ժառանգության իսկության սկզբունքը, քանզի համաձայն Նարայում 1994 թվականին ընդունված փաստաթղթի, ճշմարիտ ու հավաստի պետք է լինի այն գիտելիքը, որը դրվում է ժառանգության հիմքում և այն արժանահավատ տեղեկույթով պետք է պահպանվի։

news.am

Բագրատ սրբազան․ Ի՞նչ է այդ խաղաղության պայմանագրի բովանդակությունը, որեւէ մեկդ տեղյա՞կ է

Posted on by naira

«Ալիեւն ամեն օր ցույց է տալիս, որ ինքն է Հայաստանի իշխանություններին թելադրողը։ Իսկ սրանք անատամ, ոչ մի բան չասող հայտարարություններ են անում։ Ալիեւի պահանջներին ի պատասխան ի՞նչ է ասել Արարատ Միրզոյանը, ասում է՝ մենք պատրաստ ենք մեկ ամսից խաղաղության պայմանագիր կնքելու։ Պատրաստ են մեկ ամսից խաղաղության պայմանագիր կնքել, եւ դեռ մեր ռազմագերիները, Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը գտնվում են Բաքվի բանտում։ Ի՞նչ է այդ խաղաղության պայմանագրի բովանդակությունը, որեւէ մեկդ տեղյա՞կ է։ Ուրեմն, սրանք ոչ թե խաղաղության պայմանագիր են ուզում կնքել, այլ վերջին տապանաքարը դնել մեր գլխին, Հայաստանի Հանրապետության վրա։ Եվ սա չիմանալը մեղք է մեզ համար»,- Վանաձորում հրավիրած հանրահավաքում ասաց «Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժման առաջնորդ Բագրատ սրբազանը։

Նա նշեց, որ ուժերի գերլարումով ամեն ինչ պետք է անել, որ Նիկոլ Փաշինյանը հեռանա։ «Եվ այդ օրերը շատ մոտ են, ժողովուրդ, մոտեցրել եք դուք այդ օրերը։ Մենք մեր պայքարի վճռական փուլ ենք մուտք գործել, պարզ է, որ այս իշխանությունները ձեռքերը ծալած չեն նստելու եւ չեն նստում։ Բոլոր միջոցները գործադրում են, բայց քարոզչական դաշտում արդեն ձախողվել են։

Մեր երկրում գործում է միայն մեկ մարդու քմահաճույք, եւ այդ մեկ մարդը պետք է հեռանա։ Իսկ եթե ինքը չի հեռանում, մենք պետք է հեռացնենք։ Ամսի 9-ը ոչ թե վերջին օրն է, այլ ամենակարեւոր, առանցքային օրն է մեզ համար։ Դրանից հետո մենք ամեն օր անելիք ունենք, որքան կտեւի, ես թիվ չասեմ, բայց մեր ծրագիրն այդպիսին է։ Մենք շատ կարճ ժամանակ ունենք այլեւս, արդեն անոնսը արել եմ՝ մեկ ամիս, որովհետեւ սրանք հայտարարել են, որ մեկ ամսից պատրաստ են «խաղաղության պայմանագիր» կնքել»,- հայտարարեց Բագրատ սրբազանը։