Հայաստանն ու Ռուսաստանը համաձայնությա՞ն են եկել։ Մոսկվան կպայմանավորվի ԱՄՆ-ի հետ՝ ընդդեմ ԵՄ-ի

Ռուսաստանի դերը Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում սպասվող փոխակերպումներում մնում է հիմնական հարցերից մեկը։ Մինչդեռ ամեն ինչ ներկայացվում է որպես «Ռուսաստանի վտարում» տարածաշրջանից, Թուրքիայի դերի աճ և այլն, փաստերը վկայում են Ռուսաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև հավանական պայմանավորվածության մասին։

Փաստորեն, տարածաշրջանում ստատուս քվոն սահմանող երկու կարևոր փաստաթղթերը ստորագրվել են Պուտինի (2020 թվականի նոյեմբերի 10) և Թրամփի (2025 թվականի օգոստոսի 8) միջնորդությամբ։ Միևնույն ժամանակ, Նիկոլ Փաշինյանը անխոնջ կրկնում է, որ ներկայիս ստատուս քվոն հնարավոր չէր լինի առանց 2022 թվականի հոկտեմբերին Պրահայում ընդունված փաստաթղթի, որով Շառլ Միշելի և Մակրոնի միջնորդությամբ Հայաստանը «ճանաչեց» Հայաստանի խորհրդային սահմանները՝ և՛ Ադրբեջանի, և՛ Թուրքիայի նկատմամբ։ Սա թույլ է տալիս Մոսկվային ազատվել 2020 թվականի «մեղքից» և պնդել, որ ԵՄ-ն է «ստիպել» Հայաստանին ճանաչել իր խորհրդային սահմանները։ Իսկ Ռուսաստանը ուզում էր օգնել։

Տարածաշրջանում ապագա զարգացումները կախված են նրանից, թե ինչպես կձևավորվի գլոբալ կենտրոնների «եռանկյունին»։ Եթե ​​Ռուսաստանը հեռացվի տարածաշրջանից, շրջափակումը չի վերացվի՝ Հայաստանում Ռուսաստանի ներկայության մասշտաբների պատճառով։ Սակայն, եթե ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանը, Իրանը և Թուրքիան համաձայնության գան, ապա Եվրամիությունը այլևս ներկա չի լինի տարածաշրջանում։ Ըստ երևույթին, ընտրվել է վերջին տարբերակը։

Հայաստանի կառավարությունը պետք է օրինականացնի այս կոնսենսուսը և լուծի բարդ խնդիր. մի կողմից՝ ԵՄ-ից ֆինանսավորում ստանալ «քաղաքական կայունության և ռուսական սպառնալիքի դեմ պայքարի» համար, մյուս կողմից՝ ինչ-որ կերպ «բացատրի» Ռուսաստանի մասնակցությունը ԱՄՆ հաղորդակցական նախագծերին և ԵՄ-ի դուրս մղումը։

Այս նպատակով Մոսկվա է ուղարկվել Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը, ով հատկապես սիրված չէ Ռուսաստանում։

Երևանը, խորացնելով հարաբերությունները Եվրամիության հետ, պետք է հստակ հասկանա հետևանքները, հայտարարել է Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը՝ ընդգծելով «այն փաստը, որ ԵՄ-ն վերածվում է Ռուսաստանի նկատմամբ ագրեսիվորեն տրամադրված ռազմաքաղաքական միության»։

Նշանակալից է, որ Ռուսաստանը ոչ մի խնդիր չունի Հայաստանի՝ ԱՄՆ-ի հետ համագործակցության կամ Թուրքիայի հետ սահմանների բացման հետ։

Հայաստանը չի կարծում, որ պետք է դուրս գա Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ)։ Սխալ է այն միտքը, որ Հայաստանը փորձում է փոխել իր կուրսը մեկ բևեռից մյուսը, հայտարարել է Սիմոնյանը Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդի խոսնակ Վալենտինա Մատվիենկոյի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում։

Ալեն Սիմոնյանի հետ հանդիպման ժամանակ Սերգեյ Լավրովը իր հերթին հայտարարել է, որ «Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև եռակողմ համաձայնագրերը հնարավորություն են տալիս լուծել Հարավային Կովկասում տրանսպորտային խնդիրները»։

Նրա խոսքով՝ Հայաստանը զգալիորեն կշահի այս որոշումներից, և տարածաշրջանի բնականոն գործունեությանը խոչընդոտող բոլոր գործոնները կվերացվեն։

Ինչպես երևում է, ԱՄՆ-ն և Հայաստանը դեմ չեն Ռուսաստանի մասնակցությանը հայկական հաղորդակցությունների բացմանը։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի կառավարությունը, որը ֆինանսավորում է ստանում ԵՄ-ից «ապատեղեկատվության և հիբրիդային սպառնալիքների» դեմ պայքարելու համար, համառորեն հրաժարվում է Ռուսաստանին անվանել այդ սպառնալիքների աղբյուր։ Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևորականների և Հայաստանում ազգային պետության հիմքերի դեմ արշավը անուղղակիորեն ներկայացվում է որպես «Ռուսաստանի հիբրիդային սպառնալիքների դեմ պայքար»։ Սակայն Մոսկվայում Ալեն Սիմոնյանը հայտարարել է, որ խնդիրը հոգևորականների Ռուսաստանի հետ ենթադրյալ կապերը չեն, այլ այն փաստը, որ «եկեղեցում կան մարդիկ, ովքեր չեն համապատասխանում հենց Հայ Առաքելական եկեղեցու կանոններին»։ Այլ կերպ ասած՝ Ռուսաստանը դրա հետ որևէ կապ չունի։