Սարգիս Հանդանյանը Հունգարիայում. «Օրբանի հուղարկավորությունը», թե՞ ԵՄ-ի պարտությունը

«Իրավունք» թերթը գրում է. «ՀՀ Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական ​​հանձնաժողովի նախագահ և իշխող «Քաղաքացիական պայմանագրի» ներկայացուցիչ Սարգիս Խանդանյանը ԵԱՀԿ գործող նախագահի կողմից նշանակվել է Հունգարիայում ընտրությունների միջազգային դիտորդական առաքելության ղեկավար: Որպես առաքելության հատուկ համակարգող և ղեկավար՝ Սարգիս Խանդանյանը կհամակարգի ԵԱՀԿ ընտրությունների կարճաժամկետ դիտորդական առաքելությունների, նաև ԵԱՀԿ ԽՎ-ի և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի աշխատանքը»:

Հունգարիայում խորհրդարանական ընտրությունները կկայանան ապրիլի 12-ին և խոստանում են կարևորագույն հանգրվան լինել նոր համաշխարհային բևեռների կառուցման գործում: «Արևմուտքի» փաստացի փլուզումից հետո ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն կառուցում են իրենց սեփական ուժի կենտրոնները՝ արդեն ակնարկելով ՆԱՏՕ-ի լուծարման հնարավորության մասին: Սակայն ԵՄ-ում դեռ միասնություն չկա:

Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանն իրեն անվանում է Թրամփի կողմնակից և Պուտինի ու Էրդողանի ընկեր, միաժամանակ ԵՄ-ում վարելով դիվերսիոն քաղաքականություն: Քանի որ ԵՄ-ն չունի երկրների «վտարման» ընթացակարգ, եվրոպացի առաջնորդները չգիտեն, թե ինչ անել Օրբանի հետ, և սպասում են նրա վարչապետության ավարտին:

Հատկանշական է, որ ԵԱՀԿ-ն իր առաքելության ղեկավար է նշանակել հայ պատգամավորի։

Հունգարիան և Հայաստանը երկար տարիներ դիվանագիտական ​​հարաբերություններ չունեին այն բանից հետո, երբ 2004 թվականին Բուդապեշտում ՆԱՏՕ-ի զորավարժությունների ժամանակ ադրբեջանցի Ռամիլ Սաֆարովը կացնով սպանեց հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին։ 2006 թվականի ապրիլի 13-ին Սաֆարովը Բուդապեշտի դատարանի կողմից դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման։ 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին նա արտահանձնվեց Ադրբեջանին, որտեղ Ալիևը ներում շնորհեց մարդասպանին, տուն նվիրեց և վճարեց ութ տարվա աշխատավարձ։ Նույն օրը Երևանը խզեց դիվանագիտական ​​հարաբերությունները Բուդապեշտի հետ։

Հատկանշական է, որ Օրբանը Հունգարիայի վարչապետն էր 1998-ից 2002 թվականներին և 2010 թվականից մինչև օրս։ Այլ կերպ ասած, Սաֆարովը դատապարտվել է 2006 թվականին, երբ Օրբանը դեռ վարչապետ չէր, բայց պաշտոնը ստանձնելուց անմիջապես հետո, Պուտինի համակուրսեցու միջնորդությամբ, Օրբանը Սաֆարովին 2012 թվականին արտահանձնվեց Ադրբեջանին։

2020-2023 թվականների Արցախյան պատերազմից հետո Հայաստանը անսպասելիորեն վերականգնեց դիվանագիտական ​​հարաբերությունները Հունգարիայի հետ, և Օրբանը գործնականում դարձավ Փաշինյանի և Ալիևի «մարդը» ԵՄ-ում։ Հունգարիան դարձավ ԵՄ միակ երկիրը, որը առաջարկեց 1000 արցախցի երեխաներին ընդունել ճամբարներում։ Մեկնարկեց նաև արցախցի փախստականներին ԵՄ «ընդունելու» հունգարական նախագիծ, որի արդյունքում արդեն հարյուրավոր մարդիկ Հայաստանից տեղափոխվել են Հունգարիա՝ գրեթե անիրավ վիճակով։

ԵՄ-ն անհամբեր սպասում է Օրբանի պարտությանը: Արդյո՞ք Խանդանյանը կդառնա Օրբանի «հուղարկավորողը», թե՞, հակառակը, հետևելով իր կուսակցության «խաղաղության» քաղաքականությանը, կանի՞ ամեն ինչ, որպեսզի Օրբան-Պուտին-Թրամփ-Էրդողան կուսակցությունը վերահաստատի Հունգարիայի վերահսկողությունը:

Միևնույն ժամանակ, մի քանի լրատվամիջոցներ հրապարակել են աուդիոձայնագրություն, որում Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար Պետեր Սիյարտոն, իբր, քննարկում է ԵՄ պատժամիջոցները իր ռուս գործընկեր Սերգեյ Լավրովի հետ:

Ձայնագրության համաձայն՝ Լավրովը 2024 թվականին զանգահարել է Սիյարտոյին՝ հիշեցնելու ռուս գործարար Ալիշեր Ուսմանովի քրոջը՝ Գյուլբահոր Իսմայիլովային, ԵՄ պատժամիջոցների ցանկից հանելուն օգնելու իր խոստման մասին: Հունգարիան և Սլովակիան այս առաջարկը ներկայացրել են Բրյուսել, և Իսմայիլովան հանվել է ԵՄ պատժամիջոցների ցանկից 2025 թվականի մարտին:

WP-ի աղբյուրներից մեկի փոխանցմամբ՝ Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար Սիյարտոն ԵՄ նիստերի ընդմիջումների ժամանակ պարբերաբար զանգահարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Լավրովին՝ նրան տրամադրելով «քննարկվածի վերաբերյալ թարմացված զեկույցներ» և տեղեկացնելու եվրոպացի առաջնորդների կողմից հնարավոր որոշումների մասին։

Սիյարտոն սկզբում այս հաղորդագրությունները որակել է որպես «կեղծ լուրեր», սակայն ավելի ուշ խոստովանել է, որ ԵՄ արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումներից առաջ կամ հետո խորհրդակցել է ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրների (ներառյալ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի և Իսրայելի) հետ՝ նշելով, որ դա «լիովին բնական» է։

Ընտրություններից տասը օր առաջ ընդդիմադիր «Տիզա» կուսակցությունն է առաջատար հասարակական կարծիքի հարցումներում։

«Տիզա»-ի առաջնորդ Պետեր Մագյարը առաջադրվել է երկրի նոր վարչապետի պաշտոնում, և եթե նա հաղթի, նրան «կթագադրի» Սարգիս Խանդանյանը։