Բաքուն մտահոգված է. Ալիևի վերջնագրերն այլևս լուրջ չեն ընդունվում

Բաքվի փորձագետները գրում են, որ Եվրոպան կարող է “առաջ անցնել” տարածաշրջանի երկրներիի և «կանգնեցնել» Հարավային Կովկասի գրեթե ամբողջական փոխանցումը Ռուսաստանից Թուրքիային։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-Իրան հարաբերությունների կարգավորման ֆոնին ռուս-թուրքական ծրագրերը՝ ստեղծելու «Զանգեզուրի միջանցք» և գերիշխելու տարածաշրջանում, կարող են ձախողվել։

Եթե Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև հարաբերությունները լիովին կարգավորվեն, Հայաստանի Սյունիքը կարող է դառնալ «ԱՄՆ-Իրան սահման», ամբողջությամբ փոխելով տարածաշրջանի իրավիճակը և այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը» մղելով երկրորդական պլան։ Դրան գումարած, Եվրոպան փորձում է «զգաղեցնել» Հայաստանը՝ կանխելով նրա միանալը ռուս-թուրքական սխեմային և բարձրացնելով տարածաշրջանային հարաբերությունները հայ-ադրբեջանական լարված փակուղուց ավելի բարձր մակարդակի։

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Ֆիդանը հունիսի 15-17-ը կայցելի Մոսկվա և  կքննարկի Հարավային Կովկասում տրանսպորտային և հաղորդակցական ուղիների ապաշրջափակումը, տարածաշրջանի հետկոնֆլիկտային վերակառուցումը և դրան հասնելու հնարավորությունը 3+3 ձևաչափով: Սա նշանակում է, որ Ռուսաստանը և Թուրքիան չեն տեսնում ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի դերը տարածաշրջանում. նրանք փորձում են տարածաշրջանը վերադարձնել հին շրջանակներին։ Սակայն դա արդեն անհնարին է թվում։

Այս առումով Բաքվի փորձագետները մտահոգված են, որ չնայած Փաշինյանը փորձել է «եվրաինտեգրացիան» օգտագործել որպես ընտրական բոնուս և ԵՄ օգնությամբ հասնել «Հայաստանի տարածաշրջանայինացմանը» (կարդացե՛ք՝ թուրքացմանը), վերջերս իրավիճակը սկսել է կտրուկ փոխվել։

Եթե մինչ հիմա Հայաստանի կառավարությունը, ԵՄ աջակցությամբ, խստորեն հետևել է Ադրբեջանի պայմաններին «խաղաղության պայմանագիրը» և TRIPP-ը ստորագրելիս, հիմա Հայաստանը փորձում է համոզել ԵՄ-ին ճնշում գործադրել Ադրբեջանի վրա՝ հրաժարվելու իր պայմաններից: Մասնավորապես, խոսքը վերաբերում է Բաքվի պահանջին՝ փոփոխություններ կատարել Հայաստանի Սահմանադրությունում և TRIPP-ից բացառել «հայկական դեմքեր»։

«Կովկասյան ինտեգրացիան պետք է նախորդի եվրոպական ինտեգրացիային։ Եվ եվրոպական ինտեգրացիան օգտագործելու փորձերը՝ Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնեցված պայմաններից հրաժարվելու համար, բացարձակապես անընդունելի են», – գրում են Բաքվի լրատվամիջոցները։

Բաքուն, հղում անելով իր սեփական աղբյուրներին, պնդում է, որ «հայ լիբերալները» ցանկանում են օգտագործել ԵՄ-ն՝ Բաքվին ստիպելու համար բացել սահմանները, այդ թվում՝ Թուրքիայի հետ, առանց «խաղաղության պայմանագիր» ստորագրելու, ինչը Բաքուն ընկալում է որպես «եվրոպական քողարկումով հայկական ռևանշիզմ»։

Ալիևը նույնպես մտահոգված է. Թրամփի 80-ամյակի կապակցությամբ նրան ուղղված շնորհավորանքում Ալիևը հիշեցրել է, որ «TRIPP-ը պետք է ապահովի անխոչընդոտ կապը Ադրբեջանի Հանրապետության մայրցամաքային մասի և Նախիջևանի միջև և դառնա Միջին միջանցքի մաս»։

Ինչպես երևում է, Ալիևը հասկանում է, որ նոր տարածաշրջանային համատեքստում Ադրբեջանի կապը Նախիջևանի հետ, որի կարգավիճակը անորոշ է, հատկապես Ալիևի ռասիստական ​​պայմաններով, այլևս ոչ մեկին չի հետաքրքրում։ Ավելին, 2025 թվականի օգոստոսի 8-ի Վաշինգտոնում կնքված համաձայնագիրը վերաբերում էր ոչ թե Ադրբեջանին, այլ Միացյալ Նահանգներին և Իրանին։

Ահա թե ինչու, չսպասելով Հայաստանում ընտրությունների վերջնական արդյունքների հրապարակմանը, Ալիևը իր օգնական Հաջիևին ուղարկեց Դիլիջան։ Հաջիևը այնտեղ էր՝ Հայաստանին համոզելու ընտրել տարածաշրջանայինությունը, այլ ոչ թե եվրոպական ինտեգրումը։ Սակայն, մինչ Արմեն Գրիգորյանը հանդիպում էր նրա հետ, Արարատ Միրզոյանը մեկնեց Լյուքսեմբուրգ՝ եվրոպացի առաջնորդների հետ հանդիպելու։