Բաքուն հրաժարվում է Բաքիխանովից, որը գրել էր, որ թյուրքերին վերաբնակեցրել են Ղարաբաղում

Պատմական տունը, որտեղ ծնվել և մանկությունն անցկացրել է առաջին ադրբեջանցի պատմաբան, գրող և գիտնական Աբբասգուլու աղա Բաքիխանովը, շարունակում է քայքայվել: Բաքվի լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ Բաքիխանովների ընտանիքի ժառանգները դիմումներ են ներկայացրել Մշակույթի նախարարություն, Գիտությունների ազգային ակադեմիա և այլ համապատասխան մարմիններ՝ խնդրելով Ամիրջան գյուղում գտնվող և Բաքվի տվյալներով՝ յոթ հարյուր տարեկան տունը ներառել պետական ​​գրանցամատյանում որպես պատմական հուշարձան և վերականգնել այն:

Բաքվում Բաքիխանովների նկատմամբ արհամարհական վերաբերմունքը հասկանալի է. նա առաջին պատմաբանն էր, որը վկայեց, որ Արղուն խանի, ապա՝ շահ Իսմայիլի ժառանգորդ Էմիր Թեյմուրը Սիրիայից, Իրաքից և Թուրքիայից 250,000 թյուրք է բերել Կովկաս և բնակեցրել Երևանում, Գանձակում և Ղարաբաղում։

Խորհրդային դարաշրջանի վերջերում Բաքուն սկսեց գրել իր սեփական «պատմության» տարբերալը, որը կապված է Զիյա Բունյադովի անվան հետ․ նա հայտնի է նրանով, որ Բաքիխանովի «Գյուլիստանի Իրեմ» աշխատությունը ռուսերեն թարգմանելիս “ջնջել” է տարածաշրջանում թուրքերի վերաբնակեցման մասին տեղեկությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանի բնիկ հայերով բնակեցված լինելու մասին բոլոր հղումները։

Չնայած այն հանգամանքին, որ Ադրբեջանի գիտությունների ակադեմիան կոչվում է Բաքիխանովի անունով, Բաքուն ընտրել է ադրբեջանցիների էթնոգենեզի ալբանական տարբերակը։ Չնայած 1238 թվականին կառուցված Գանձասարի վանքի, ինչպես նաև Ղարաբաղի այլ պատմական և ճարտարապետական ​​հուշարձանների, ինչպես նաև Հասան-Ջալալի սրի վրա, որը պահվում է Էրմիտաժում, բոլոր արձանագրությունները հայերեն են, Բունիյաթովը դրանք անվանել է ալբանական: Զիյա Բունիյաթովը նաև առաջ է քաշել այն միտքը, որ Գրիբոյեդովն է հայերին Պարսկաստանից վերաբնակեցրել է Ղարաբաղ:

Աբբաս-Կուլի-աղա Բաքիխանովը (1794-1846) իր «Գյուլուստան-ի Իրամ» գրքում գրում է, որ ղաջար թուրքերը վերաբնակեցվել են Ալթայից Պարսկաստան, իսկ նրանց մի մասը՝ 50 հազար ընտանիք տեղափոխվել է Ղարաբաղ:

Ադրբեջանցիների էթնոգենեզը դեռևս ամբողջական չէ: Մինչդեռ այս տարածքում ապրող հայերը և հին պարսկախոս ժողովուրդները ամեն ինչ գիտեն սեփական ծագման մասին, քոչվորների սերունդները, որոնք թյուրքական ծագում ունեն, բայց դավանում են շիիզմ, առաջ են քաշում բազմաթիվ տեսություններ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր «թերությունները»: Սակայն այս տեսությունների անհաջողության հիմնական պատճառը տարածաշրջանում խորը հայկական հետքն է, որը հնարավոր չէ վերացվել: