Արցախում եվրոպացի դեսպաններին ցույց տվեցին, թե ինչպես են վարվում իրենց հողն ու իրավունքները պաշտպանողների հետ
- 13:01 12.09.2026
Եվրոպացի դեսպանների և միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հերթական խումբը տարել են օկուպացված Արցախ, որտեղ նրանց ցույց են տվել, թե ինչպես է իրականում էթնիկ զտում իրականացվում, ինչպես է տեղահանվում բնիկ բնակչությունը, ինչպես են նրանց տները բնակեցվում պատահական մարդկանցով, ինչպես են գերեզմանները քանդվում, իսկ եկեղեցիները զավթվում։
Եվրոպացի առաջնորդները, ուրախությամբ շփվելով ադրբեջանցի երեխաների հետ, չնկատեցին, որ նրանք բռունցքները բարձրացնում են դեպի երկինք՝ սպառնալով անտեսանելի թշնամու։ Եվ այդ թշնամին հայերը չեն, այլ նրանք, ովքեր հրաժարվում են ճանաչել ուժով զավթվածի օրինականությունը։ Ադրբեջանցի երեխաների թշնամիները Ղարաբաղ ժամանած եվրոպացի դեսպաններն են, որոնք, ելնելով ինքնապահպանման բնազդից, դեռևս բանաձևեր են ընդունում Եվրախորհրդարանում՝ ադրբեջանական «հաղթանակը» անվանելով «էթնիկ զտում», հրաժարվելում չեղարկել ԱՄՆ ազատության մասին օրենքի 907-րդ բաժինը և որոշումներ կայացնում միջազգային դատարաններում՝ պահանջելով պաշտպանել Արցախի ժողովրդի իրավունքները։ Իսկ որոշ միջազգային կազմակերպություններ նույնիսկ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պատվիրով պատրաստում են զեկույց՝ «Ինչո՞ւ հայեր չկան Լեռնային Ղարաբաղում»։
Լուսանկարներում պատկերված են Ադրբեջանում Ֆրանսիայի դեսպան Սոֆի Լագուտը, ԱՄՆ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Էմի Կարլոնը և Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն։ Նրանց ցույց է տրվել, թե ինչպես են վարվում նրանց հետ, ովքեր փորձում են պաշտպանել իրենց հողն ու իրավունքները, և որ հեռու չէ այն օրը, երբ Եվրոպայում նույնպես տեղահանված բնիկ ժողովուրդների տները կզբաղեցնեն ուրիշները՝ բարձրացրած բռունցքներով։
Արցախի օկուպացիայի “ճանաչումը” նոր պատերազմներ է հրահրել և աշխարհը հասցրել միջազգային իրավական և անվտանգության համակարգի փլուզման եզրին։ Աշխարհում այլևս չկա մի վայր, որը համարվի անսասան և անվտանգ, իսկ Եվրոպան տատանվում է փոթորկալից ծովում, որտեղ կանոնները այլևս չեն գործում։ Այդ հեխհեղուկ կանոնների և «խորհրդային սահմանների» պահպանման պատրվակով Արցախի հանձնումը չի ապահովել Ուկրաինայի և Եվրոպայի պաշտպանությունը, բայց կանխորոշել է ներկայիս սահմանների փլուզումը, առաջին հերթին հենց Եվրոպայում։ Առանց Արցախի օկուպացիայի օրինականության «ճանաչման» Ռուսաստանը չէր ներխուժի Ուկրաինա, ինչպես նաև Միացյալ Նահանգները՝ Իրան։
Ալիևի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը, Ստեփանակերտի մշակութային կենտրոնում եվրոպական դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչների հետ խոսելիս, հայտարարել է, որ «ԵՄ գործընկերները պատրաստ են աջակցել Նախիջևանում երկաթուղիների և ճանապարհների վերականգնմանը»։ Այսինքն՝ եթե Արցախի օկուպացիան ճանաչել եք, պետք է ճանաչեք և Նախիջևանի զավթումը, այնուհետև՝ և Սյունիքի։
Ի՞նչ իրավական հիմքերով է ԵՄ-ն ճանաչել Նախիջևանը որպես Ադրբեջանի մաս։ Արդյո՞ք Մոսկվան և Թուրքիան տեղեկացրել են ԵՄ-ին Կարսի պայմանագրի դադարեցման մասին՝ առանց Նախիջևանը Հայաստանին վերադարձնելու։ Կամ գուցե ԵՄ-ն հույս ունի՞ Հայաստանի նոր Սահմանադրության արագ ընդունման, որով Երևանը “ինքնակամ” կհրաժարվի 1921 թվականի ռուս-թուրքական պայմանագրերով բռնագրավված իր տարածքներից։
«Վաշինգտոնում ընդունված համատեղ հռչակագրում նշվում է, որ գործընթացն ավարտելու համար Հայաստանում պետք է ընդունվի նոր Սահմանադրություն։ Դրա ժամկետները Հայաստանի ներքին գործընթացն են։ Ընտրություններից հետո Հայաստանի վարչապետը նույնպես նոր հայտարարություններ արեց, որ Սահմանադրության տեքստը տարեվերջին կներկայացվի հանրությանը», – ասաց Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը։
Հայկական կողմը չի հաստատում, որ Վաշինգտոնի հռչակագրում ներառված է Հայաստանի նոր Սահմանադրություն ընդունելու պարտավորություն, սակայն ոչ էլ պաշտոնապես հերքել է Բաքվի նախարարի հայտարարությունը։ Եվրոպացի դեսպանների այցը Արցախ նույնպես անուղղակիորեն հաստատում է այդ հայտարարությունները։