Ռուբիոյի պատմական ելույթը Ակրոպոլիսի ֆոնին. մի օր այն կհնչի Արարատի մոտ

Հոկտեմբերի 7-ին ԱՄՆ պետքարտուղար և նախագահի հավանական թեկնածու Մարկո Ռուբիոն պատմական ելույթ ունեցավ Հունաստանում՝ Ակրոպոլիսի ֆոնին։ Այն գնահատվեց ոչ միայն որպես ԱՄՆ-ում նախագահական ընտրարշավի մեկնարկ, այլև նոր աշխարհակարգի կառուցման սկիզբ՝ վերադարձ «Արևմտյան քաղաքակրթության» գերակայությանը և դրա նորացված էքսպանսիային՝ թե՛ տեխնոլոգիական, թե՛ արժեքային։

Ռուբիոն ԱՄՆ-ն անվանեց Հին Հունաստանի և Հռոմի ավանդույթների իրավահաջորդ՝ նշելով, որ Եվրոպայի հետ միասին ԱՄՆ-ն պետք է պահպանի և ընդլայնի այն, ինչ սկսվել է Պելոպոնեսում՝ ստիպելով այլ քաղաքակրթությունների, որոնց համար «կայունությունն ու գոյությունը» ավելի շատ են գնահատվում, քան «նորի որոնումը», ընդունել արևմտյան քաղաքակրթության զարգացման ուղին։

Նա հիշեց պարսիկ թագավորների ասպատակությունները Հունաստանի վրա, Ալեքսանդր Մակեդոնացու «հետաքրքրասեր» ռազմական արշավանքները դեպի Ասիա և Աֆրիկա, և թե ինչպես Հունաստանը 19-րդ դարում ազատվեց Օսմանյան կայսրության դարավոր լծից, որին հետևեց Միացյալ Նահանգները, սկսելով հակագաղութային շարժում։

Ռուբիոյի ելույթը նշանավորեց լիբերալ դեմոկրատական ​​աշխարհի վերջը և վերադարձը աշխարհի բաժանմանը՝ ազգային և քաղաքակրթական գծերով։

«Աթենքը մեզ տվեց ժողովրդավարություն։ Պլատոնը և Արիստոտելը մեզ տվեցին արևմտյան փիլիսոփայություն։ Մեր պատկերացումները օրենքի, առաքինության, քաղաքացիության և հանրապետական ​​կառավարման մասին ձևավորվել են հունական քաղաք-պետություններում։ Նույնիսկ մեր քաղաքական բառապաշարի մեծ մասը, այդ թվում՝ «դեմոկրատիա», «բռնապետություն» և «քաղաքականություն» բառի նման բառերը, ծագում են այնտեղից», – նշեց Մարկո Ռուբիոն։

Սակայն «ժամանակի ընթացքում մենք՝ արևմտյաններս, ամաչեցինք հենց այն բաներից, որոնք մեզ բացառիկ էին դարձնում։ Մենք ամաչեցինք, որ մեր նվաճումները մեզ տարբերակում էին աշխարհի մնացած մասից։ Մեր բարգավաճումը ինչ-որ կերպ դարձավ մեղքի աղբյուր։ Մենք դադարեցինք հավատալ, որ արժանի ենք և վաստակել ենք մեր մեծությունը։

«Ազգայնականություն» բառը դարձավ վիրավորական։ Եվ այսպես մենք քանդեցինք մեր հուշարձանները, մենք դատապարտեցինք մեր սեփական պատմությունը։ Եվ տարբեր վայրերում մենք սովորեցրինք մեր երեխաներին ամաչել այն երկրներից, որոնք նրանք կժառանգեն։ Այդ գործընթացում մենք բացեցինք մեր սահմանները և մեր արդյունաբերությունը հանեցինք դուրս, թույլ տալով, որ մեր զինված ուժերը թառամեն և քայքայվեն։

Եվ ամեն անցնող տարվվա հետ մենք, կարծես, ավելի ու ավելի շատ մեր ինքնիշխանությունն ենք հանձնում աութսորսինգի, որոշումների կայացումը տեղափոխելով մեր վերահսկողությունից շատ ավելի հեռու գտնվող համաշխարհային բյուրոկրատիաների», – ասաց ԱՄՆ պետքարտուղարը։

Բայց ուրիշները ոգևորությամբ լցրեցին մեր թողած դատարկությունը՝ մեր թուլության պատճառով ստեղծված վակուումը։ Եվ քանի որ Արևմուտքի ինքնավստահությունը թուլանում էր, նրա հակառակորդներն ու մրցակիցները ավելի ու ավելի վճռական էին դառնում՝ կուտակելով հարստություն և իշխանություն մեր հաշվին, նշեց նա։

«Մեր ընտրած ուղին կորոշի՝ արդյո՞ք Արևմուտքը կպահպանի իր առաջատար դիրքը աշխարհում, թե՞ կհամակերպվի անկման, ստրկության և դեգրադացիայի ապագայի հետ։ Մենք կամ կորոշենք գործել հիմա, կամ կկորցնենք գործելու հենց այդ հնարավորությունը։

Նախագահ Թրամփի օրոք Միացյալ Նահանգները կատարել է իր ընտրությունը: Մենք ընտրել ենք ազգային իշխանության անզիջում հետապնդումը՝ վերականգնել մեր կարևորագույն մատակարարման շղթաների վերահսկողությունը, վերաարդյունաբերացնել մեր տնտեսությունը, վերականգնել մեր պաշտպանությունը և ձգտել գերիշխանության ապագայի տեխնոլոգիաների և արդյունաբերությունների ոլորտում: Մենք հավատում ենք, որ Եվրոպան կարող է արթնանալ իր երկարատև քնից և վերստին վառել հազարամյակներ առաջ այստեղ այրվող կրակը: «Սրա նշաններն արդեն կան», – ասաց Ռուբիոն։

Մենք շատ բան ունենք սովորելու հին հույներից, քանի որ նրանք գիտեին, որ ոչ մի եսասիրական կամ սխալ բան չկա ո՛չ ազգի հանդեպ հավատարմության, ո՛չ էլ նրա շահերը պաշտպանելու համար պայքարելու մեջ, որն ամեն ինչից վեր, նշեց նա։

«Յուրաքանչյուր սերնդի մեծագույն ամերիկացիները իրենց մեջ կրել են իրենց նախնիների անսխալական գծերը՝ որոնք ծնվել են Աթենքում, ձևավորվել Հռոմի կողմից, մկրտվել են քրիստոնեական աշխարհում, կռվել միջնադարյան Եվրոպայի հալոցքում, ներծծվել անգլիական ազատության հանճարով, ապա տեղափոխվել Ատլանտյան օվկիանոսով՝ վերածնվելու Նոր Աշխարհի ափերին», – ասաց Մարկո Ռուբիոն։

Հետևաբար, մենք պետք է վերակառուցենք մեր ինստիտուտներն ու մեր դաշինքները՝ միասին դիմակայելու այս սպառնալիքներին՝ հասկանալով, որ նպատակը ոչ թե դրանց կազմի մեջ մտնող պետությունների ինքնիշխանության վերացումն է, այլ դրանց պաշտպանությունը։ Եվ որ երկրները պարտավոր չեն հրաժարվել իրենց ինքնությունից՝ ընդհանուր շահերը ճանաչելու համար։

Հունաստանի արտաքին գործերի նախարար Գիորգոս Գերեպետրիտը հիշեցրեց Հունաստանի և Միացյալ Նահանգների միջև համագործակցության նպատակները։ «Մեր ընդհանուր առաջնահերթությունը Միացյալ Նահանգների հետ Արևելյան Միջերկրական ծովի ավելի լայն տարածաշրջանում կայունության պայմաններ ստեղծելն ու ապահովելն է և պաշտպանել… քրիստոնյա բնակչությունը, ինչպես նաև մյուս բոլոր էթնիկ և կրոնական համայնքները», – ասաց նա։

ԱՄՆ պետքարտուղարի հայտարարությունները կտրուկ արձագանք առաջացրին Իրանում և մտահոգություն՝ Թուրքիայում։

Թուրքիայի և Հունաստանի միջև բախումը Եգեյան ծովում կամ Կիպրոսում տարաձայնությունների շուրջ անընդունելի կլինի և չի ծառայի ոչ մի կողմի, այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգների շահերին, ասել է ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն «Կաթիմերինի» թերթին տված հարցազրույցում։

«Մենք երբեք թույլ չենք տա նման զարգացում», – ասել է Ռուբիոն։ Այնուամենայնիվ, նա ուշադրություն է հրավիրել Հունաստանի, Կիպրոսի հարավային հունական վարչակազմի և Իսրայելի միջև էլեկտրահաղորդման գծի կառուցման նախագծի վրա։

Ռուբիոն նաև նշել է, որ ԱՄՆ-ն համագործակցում է ՆԱՏՕ-ի դաշնակից Թուրքիայի հետ հարցերի լայն շրջանակի շուրջ, և Վաշինգտոնը տարիներ շարունակ ներդրումներ է կատարել Անկարայի հետ հարաբերությունների զարգացման գործում։

Այնուամենայնիվ, Ռուբիոն բարձր է գնահատել Իսրայելի և Հունաստանի միջև համագործակցության զարգացումը՝ նշելով, որ Մերձավոր Արևելքում Իսրայելի հիմնական նպատակը մնում է տարածաշրջանի այն երկրների հետ հարաբերությունների բարելավումը, որոնց հետ նա բարեկամական կապեր չունի։

Դիմելով Իրանին, Ռուբիոն ասել է. «Մենք մի քանի շաբաթից կտեսնենք վերջնական լուծում։ Նրանք կբախվեն Իրանի ժամանակակից պատմության ամենաավերիչ տնտեսական աղետին»։

Պատմությանը հիշողները պետք է պատրաստ լինեն, որ այն կարող է կրկնվել։ Այս մասին հայտարարել է Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզաին ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի Պարսկական կայսրության մասին արված դիտողություններին ի պատասխան։

Ռեզային ամերիկյան X ընկերության սոցիալական ցանցում Ռուբիոյի հայտարարություններին պատասխանել է, ուղեկցելով տեքստը պարսից տիրակալ Շապուհ I-ի առջև ծնկի իջած հռոմեական կայսրի պատկերով։

Մինչդեռ, Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը, մեկնաբանելով Ռուբիոյի հայտարարությունները, նշել է, որ պատմության ընթացքում իրանցիները բազմիցս բախվել են նրանց հետ, ովքեր փորձել են զավթել իրենց հողերը, բայց «զավթիչները» միշտ ամոթով նահանջել են։

Ռուբիոյի ելույթը Հայաստանում ընդունվեց հիմնականում Ազգային-դեմոկրատական ​​կուսակցության և ազգային-հանրապետական ​​գաղափարները պաշտպանող միակ ուժի՝ Հանրապետական ​​կուսակցության կողմից։ Այս ուժերի ներկայացուցիչները նշեցին, որ Ռուբիոյի ելույթը լիովին հակասում է Նիկոլ Փաշինյանի պոպուլիստական ​​քաղաքականությանը։

Փաշինյանը վարում է թուրքական ուժերի կողմից թելադրված քաղաքականություն՝ դենացիֆիկացնելով Հայաստանը, այն ազգային հանրապետությունից վերածելով անհոգի «խաչմերուկի» կամ, ավելի ճշգրիտ, մոխրագույն տարանցիկ գոտու։

Ռուբիոյի ելույթը ուղենիշ է այնպիսի երկրների համար, ինչպիսին է Հայաստանը, որոնք հազարամյակներ շարունակ պահպանել են իրենց իսկությունը՝ հսկայական ներդրում ունենալով արևմտյան քաղաքակրթության զարգացման գործում, բայց անկում են ապրել թշնամական կայսրությունների ճնշման տակ և չեն կարողանում իրենց արժանի տեղը գտնել արևմտյան քարտեզի վրա։ Մի օր հայկական քաղաքակրթության ներդրումը պատշաճ կերպով կգնահատվի, և նման ելույթ կլսվի Արարատ լեռան ֆոնին։