Թրամփը աջակցել է Նեթանյահուին. առանց նրա ԱՄՆ-ն միայնակ կմնա Իրանի դեմ

-ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը աջակցել է Իսրայելի ներկայիս վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի թեկնածությանը Իսրայելի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ։ Սպիտակ տան ղեկավարը այս մասին հայտարարել է կիրակի՝ հոկտեմբերի 18-ին, իր Truth Social սոցիալական էջում։ Թրամփը նաև ընդգծել է, որ եթե Իսրայելի իշխանությունը ստանձնի մեկ այլ առաջնորդ, Միացյալ Նահանգները ստիպված կլինի միայնակ դիմակայել Իրանին։ «Ես դա անելու մտադրություն չունեմ», – ընդգծել է ԱՄՆ նախագահը։

Նա հավելել է, որ Նեթանյահուի կառավարության հետ միասին Վաշինգտոնը «համակարգված ոչնչացնում է» իրանական ռեժիմը «ռազմական և ֆինանսապես»։ Եթե Իսլամական Հանրապետությունը չփոխի իր ուղղությունը, «մենք շուտով կավարտենք աշխատանքը», – ասել է Թրամփը։

Թրամփի հայտարարությունը ընկալվել է ոչ թե որպես Նեթանյահուին աջակցություն, այլ որպես ակնարկ այն մասին, որ քանի դեռ նա իշխանության գլուխ է Իսրայելում, ԱՄՆ-ն չի կարող ավարտել պատերազմը Իրանի հետ և հնարավոր է չպաշտպանի Իսրայելին։

Իսրայելում խորհրդարանական ընտրությունները կկայանան հոկտեմբերի 27-ին։ Վերջին տվյալների համաձայն՝ Նեթանյահուի «Լիկուդ» կուսակցությունը հարցումներով զիջում է բանակի նախկին հրամանատար Գադի Այզենկոտի «Յաշար» կուսակցությունին։

«Ես մեծ հարգանք ունեմ ԱՄՆ նախագահի նկատմամբ, բայց Իսրայելը ժողովրդավարական երկիր է, և միայն Իսրայելի քաղաքացիներն են որոշելու, թե ով կլինի վարչապետ», – ասաց Այզենկոտը։

Այզենկոտը նաև խոսեց Իրանի հետ ռազմական գործողությունների հնարավոր վերսկսման մասին: Նա ասաց, որ ընտրություններից ինը օր առաջ ինքը չի տեսնում անհապաղ ռազմական գործողություններ պահանջող հանգամանքներ:

Նա մտադիր է ստեղծել Իսրայելում «սիոնիստական, պատասխանատու և կայուն կառավարություն»:

Ավելին, ընդդիմության առաջնորդը կողմ է կառավարական հանձնաժողովի ստեղծմանը՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Իսրայելի վրա Համասի հարձակումը հետաքննելու համար: Այզենկոտը նշեց, որ շարունակում է վերլուծել հարձակմանը նախորդող իրադարձությունները և հարցնում է իրեն, թե ինչ կարող էր ինքն ավելի լավ անել: Նա նաև մեղադրեց ներկայիս վարչապետին անգործության մեջ, որը, իր կարծիքով, չկարողացավ կանխել կոտորածը:

Թրամփը հայտարարեց, որ վաղուց էր պլանավորում աջակցել Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուին առաջիկա ընտրություններում, բայց դիտավորյալ հետաձգեց իր դիրքորոշման հրապարակումը մինչև քվեարկությունից վերջին շաբաթը: Ամերիկայի նախագահը ընդգծեց, որ լավ հարաբերություններ ունի Նեթանյահուի հետ: «Կարևոր է, որ Իսրայելն ունենա մեկին, որի վրա կարող է հույս դնել», – ասաց նա:

Երբ Թրամփին հարցրին, թե արդյոք կարող է համագործակցել մեկ այլ իսրայելցի առաջնորդի հետ, նա խուսափողականորեն պատասխանեց. «Գուցե կարող եմ, գուցե՝ ոչ։ Ո՞վ է ուզում ռիսկի դիմել»։

Իսրայելական «12-րդ ալիքի» հաղորդմամբ՝ Թրամփի աջակցությունը Նեթանյահուին հակասում էր Ամերիկայի նախագահի մի քանի մտերիմ խորհրդականների կարծիքներին։ Նրանք կարծում էին, որ Իսրայելի վարչապետի փոփոխությունն ավելի լավ կծառայի ԱՄՆ շահերին Մերձավոր Արևելքում, ըստ լրագրող Բարաք Ռավիդի։

Նեթանյահուն չի թաքցնում, որ վերընտրվելու դեպքում կշարունակի ռազմական գործողությունները Իրանի դեմ։ Չեն բացառվում գործողություններ նաև մինչև հոկտեմբերի 27-ը, ինչը կարող է թույլ տալ հետաձգել ընտրությունները։ Սակայն այդ դեպքում առաջանում է Իսրայելի պաշտպանության հարցը։

Իսրայելը պատերազմի փակագծերից դուրս դրվեց այն բանից հետո, երբ Իրանը մինչև հունիսին կնքված հրադադարը կոշտ հարվածներ հասցրեց Իսրայելին։ Հրադադարով ԱՄՆ-ն պաշտպանեց Իսրայելին իրանական հարվածներից։ Այժմ Իսրայելը մտադիր է շարունակել հարվածները, քանի որ Իրանը թուլացել է։ Բայց արդյո՞ք ԱՄՆ-ը կարող է և կցանկանա նրան պաշտպանել։

Իրանը մշակում է միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռներ, որոնք կարող են հասնել ԱՄՆ տարածք և մտադիր է դրանք հագեցնել միջուկային մարտագլխիկներով։ Նեթանյահուն այս մասին հայտարարել է ամերիկյան Fox News հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում։

Ըստ նրա՝ Իրանի հրթիռային ծրագիրը սպառնալիք է ներկայացնում ոչ միայն Իսրայելի, այլև Միացյալ Նահանգների համար։

Նեթանյահուն նաև նշել է, որ կարծում է, որ այս սպառնալիքի դեմ պայքարի միակ ճանապարհը «ներկայիս իրանական ռեժիմի վերացումն» է։

Թեհրանը հերքում է միջուկային զենք մշակելու որևէ մտադրություն և պնդում է, որ իր միջուկային ծրագիրը խաղաղ բնույթ է կրում։