Փաշինյան. ընդդիմությունը դեմ չէ նոր Սահմանադրությանը և «խաղաղության պայմանագրին»
- 12:49 02.11.2026
Նոր Սահմանադրության տեքստը կհրապարակվի նոյեմբերին, իսկ մինչ այդ իշխանությունները կփորձեն «բավարարել» ընդդիմության միակ պահանջը՝ ներկայացնել երաշխիքներ առ այն, որ Ադրբեջանը կհաստատի խաղաղություն Սահմանադրության ընդունումից հետո և ավելին չի պահանջի։
Այսպիսով, Նիկոլ Փաշինյանը նշում է, որ ընդդիմությունը սկզբունքորեն դեմ չէ նոր Սահմանադրությանը, որը լինելու է առանց Անկախության հռչակագրի մասին հիշատակելու։ Ընդդիմությունը նաև առարկություն չունի «խաղաղության պայմանագրի» տեքստի նկատմամբ, որը հաստատում է Հայաստանի «խորհրդային» սահմանները, ենթադրում է Ադրբեջանի դեմ դատական հայցերի հետկանչ և չի հիշատակում Արցախը։ Միակ խնդիրը՝ «երաշխիքներն» են։
«Երաշխիքներ» ասելով՝ Փաշինյանը և ընդդիմությունը տարբեր բաներ նկատի ունեն. Փաշինյանը, ըստ երևույթին, ցանկանում է Բաքվից ստանալ որոշակի երդում «մորս արև»-ի մակարդակի, որը կներկայացնի որպես «երաշխիքներ», մինչդեռ ընդդիմությունը ցանկանում է արտաքին երաշխիքների հավասարակշռություն՝ Ռուսաստանից, ԵՄ-ից, Իրանից, ԱՄՆ-ից և այլ երկրներից։ Ավելին, ընդդիմությունը կարծում է, որ հենց «խաղաղության պայմանագիրը» կարող է լինել լավագույն “երաշխիքը”։
Բաքուն դեռևս չի արձագանքել Հայաստանում տեղի ունեցող զարգացումներին. միայն Ալիևի օգնական Հաջիևն է ակնարկել, որ տարածաշրջանում հաղորդակցությունները կարող են վերաբացվել, եթե խաղաղություն հաստատվի։ Սակայն կասկած չկա, որ Բաքուն կտա ինչ-որ «երաշխիքներ»։
Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանը կտրականապես մերժում է միջազգային երաշխիքները՝ պնդելով, որ դա կհանգեցնի նոր կախվածության։ Մինչդեռ, վերլուծաբանները նշում են, որ Հայաստանի ինքնիշխանության երաշխիքներ չեն կարող ստացվել Թուրքիայից և Ադրբեջանից, որոնք աշխարհի միակ երկրներն են, որոնք վիճարկում են Հայաստանի ինքնիշխանությունը։
Ի՞նչ երաշխիքներ են անհրաժեշտ ընդդիմությանը, եթե նոր Սահմանադրությունը կվերացնի ներկայիս Հանրապետության իրավական հիմքը՝ Անկախության հռչակագիրը։ Հայաստանի նոր Սահմանադրությունը կհաստատի Թուրքիայի և Ադրբեջանի «խորհրդային սահմանները» և կօրինականացնի 1921 թվականի ռուս-թուրքական անօրինական պայմանագրերի հետևանքները։ Ադրբեջանի և Թուրքիայի սահմանները միայն Հայաստանը կարող է «երաշխավորել»։ Հակառակ դեպքում Բաքուն և Անկարան չէին պնդի Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխության վրա։
Նոր Սահմանադրությունն ընդունելով՝ Հայաստանը միջազգային իրավական երաշխիքների հզոր սուբյեկտից վերածվում է Բաքվի և Անկարայի պատրանքային խոստումների օբյեկտի։
Փաշինյանի այսօրվա հայտարարությունները արտացոլում են Հայաստանում ներքին կոնսենսուսը նոր Սահմանադրություն ընդունելու և «խաղաղության պայմանագիր» ստորագրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ։
Նա խոստացավ պարզաբանել, թե արդյոք նոր Սահմանադրության ընդունումը բավարար պայման կլինի Ադրբեջանի հետ խաղաղություն հաստատելու համար, և արդյոք խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումը կնշանակի բոլոր վիճելի հարցերի վերջնական կարգավորում։
Փաշինյանը հույս ունի, որ դրական արձագանք ստանալուց հետո ընդդիմությունը կաջակցի նոր Սահմանադրության ընդունման գործընթացին. հակառակ դեպքում իշխանությունները մտադիր են «հասարակական ճնշում» գործադրել իրենց հակառակորդների վրա։
Ընդդիմությունն առայժմ հայտարարել է, որ դեմ է քվեարկելու կառավարության առաջարկած սահմանադրական փոփոխություններին։ Այս մասին հայտարարել է «Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Աննա Գրիգորյանը։
Հայկական ընդդիմությունը վստահ է, որ Ադրբեջանը չի սահմանափակվի սահմանադրական փոփոխություններ պահանջելով։ Հայկական կողմից նոր Սահմանադրության ընդունումից հետո Բաքուն խաղաղության նոր պայման կառաջադրի։ Այս մասին ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը։
Նա խոստովանել է, որ նույնիսկ Հայաստանի իշխանությունները կարող են չիմանալ, թե ինչ կպահանջի Բաքուն նոր Սահմանադրության ընդունումից հետո։ Եվ հենց այդ պատճառով էլ Երևանի կողմից զիջումների շարքը պետք է հնարավորինս շուտ ավարտվի։ Եվ ամեն ինչ, ինչ կարող էր զիջել Հայաստանը, արդեն զիջել է։
Այս առումով Աբրահամյանին հարցրել են, թե Փաշինյանի որ առաջարկն է ընդունելի «Ուժեղ Հայաստանի» համար։ Պատգամավորը նշել է, որ միայն ստորագրված խաղաղության պայմանագիրը կարող է ընդունելի լինել։
Փաշինյանը նախընտրում է այլ հերթականություն. նախ Սահմանադրությունը, ապա «խաղաղության պայմանագիր»։ Եվ եթե ընդդիմությունը չի համաձայնվում, նշանակում է՝ դեմ է խաղաղությանը, ասել է Փաշինյանը։
«Առավոտյան աթոռներ, երեկոյան փող, երեկոյան աթոռներ, առավոտյան փող» արտահայտությունը նշանակում է, որ գործարքն արդեն կնքվել է. մնում են միայն դետալները։