
Հինգ օր է՝ Ալիևը փորձում է «հաղթանակի տոնը», ցեղասպանությունը և Արցախի օկուպացիան վերածել նոր ադրբեջանական ինքնության ձևավորման խթանի։ Մինչդեռ, Հայաստանի ղեկավարությունը վարում է բացահայտ ապազգայնացման քաղաքականություն՝ «ապացուցելով», որ հայ ժողովուրդը ոչինչ չի հասել այս աշխարհում, և որ ամբողջ վաստակը պատկանում է թագավորներին (հաճախ՝ օտարազգի) և արմատազուրկ «պետությանը»։
Այն բանից հետո, երբ Հայաստանում քաղաքական և հասարակական ուժերը սկսեցին համախմբման նշաններ ցույց տալ՝ հանուն ապազգայնացումը կանխելու, Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցում է բոլոր միջոցառումներին՝ ներկայացնելու “անարմատ պետության” իր տեսլականը և սպառնալու, որ կկորցնենք պետությունը, եթե պահպանվի «պատմական» ինքնությունը։
Փաշինյանը փորձում է ասեղի անցքով անցնել՝ օգտագործելով համոզելու իր ողջ արվեստը, բայց նրա «հեղափոխական» գաղափարները այլևս չեն գրավում անտարբեր դարձած հասարակությանը։ Այս հասարակությունը նաև չի գայթակղվում ընդդիմության պահպանողական գաղափարներով, որը կոչ է անում պահպանել առնվազն ինքնությունը։
Հանրությունը հետևում է, թե ինչպես է կառավարությունը անցկացնում սփյուռքի ազգային ֆորում՝ առանց դրա վերնագրում ներառելու «ազգային» և «սփյուռք» բառերը։ Հանրությունը տեսնում է, թե ինչպես է Փաշինյանն ասում, որ ոչ թե հայ ժողովուրդը, այլ ինչ-որ անհայտ պետությունն է առաջինը ընդունել քրիստոնեությունը։ Հանրությունը հիշում է, թե ինչպես Ալիևի օգնական Հաջիևը նույն բանն էր ասում երկու ամիս առաջ՝ պնդելով, որ Կովկասյան Ալբանիան է առաջին պետությունը, որը ընդունել քրիստոնեությունը։ Հանրությունը ցանկանում է լսել ընդդիմության ելույթները Անկախության հռչակագիրը և Հայաստանի ու Արցախի վերամիավորման որոշումը պաշտպանելու պատրաստակամության մասին, բայց փոխարենը լսում է ինքնության, եկեղեցու և այլնի մասին ընդհանուր հայտարարություններ։
Եւ այդ ամենը բերում է հասարակության մեջ դառը մտքի ամրապնդմանը․ Հայաստանի ներկայիս քաղաքական էլիտան ծրագիր չունի, թե ինչպես համատեղել պետությունն, ազգային ինքնությունը, ազգային իրավունքները և քաղաքակրթական պատասխանատվությունը։
«Շատերը քննադատում են իրական Հայաստանի գաղափարախոսությունը՝ իբրև մեր ինքնությունը խեղաթյուրելու և փոխելու նպատակի համար։ Իրական Հայաստանի գաղափարախոսությունը պետության մասին է, իսկ պետությունը՝ մեր ինքնության։ Մեր պետությունը մեր ինքնությունն է, իսկ մեր ինքնությունը՝ մեր պետությունը», – ասաց Փաշինյանը՝ չհիշատակելով, թե ո՞վ են այս պետության քաղաքացիները։
Փաշինյանը անհերքելի պատմական փաստեր է մեջբերում հայոց այբուբենի, Հայ Առաքելական եկեղեցու հատուկ կարգավիճակի և քրիստոնեության ընդունման մասին՝ առաջարկելով իր սեփական մեկնաբանությունը, որը նսեմացնում է հայ ժողովրդին։
«Մենք խնդիր ունենք մեր հայրենասիրության մոդելի հետ, քանի որ մեր հայրենասիրության մոդելը ներդրվել է 1940-ական, 50-ական և 60-ական թվականներին: Գիտե՞ք, թե որտեղից է ծագել հայրենասիրության այս մոդելը: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Միացյալ Նահանգները, Մեծ Բրիտանիան և Խորհրդային Միությունը դաշնակիցներ էին: Պատերազմից հետո սկսվեցին բաժանումները ճամբարների, և Թուրքիան հայտնվեց Արևմտյան՝ ՆԱՏՕ-ի ճամբարում: Ստալինը դժգոհ էր. նա կարծում էր, որ այնքան շատ հաղթանակներ է տարել, որ իրավունք ունի ավելի մեծ ազդեցության և տարածքի», – ասաց Փաշինյանը։
«Մենք կարող ենք «Արցախ» ասել այնքան, որքան ուզում ենք. առավոտյան արթնանալ և ասել «Արցախ», կեսօրին՝ «Արցախ», երեկոյան՝ «Արցախ», գիշերը արթնանալ և նորից ասել «Արցախ»: Լավ: Բայց նրանք ևս կասեն «Բասարկեչար» առավոտյան, կեսօրին՝ «Բասարկեչար», երեկոյան՝ «Բասարկեչար», – ասում է Փաշինյանը։
Նա ասում է, որ իր նպատակը՝ հավերժական, անվտանգ և բարգավաճ Հայաստանի պետությունն է։
Վարչապետի կայքի «Լեռնային Ղարաբաղ» բաժնի վերջին հոդվածը վերաբերում է նրա 2020 թվականի օգոստոսին Արցախ կատարած այցին և Հայաստանի ու Արցախի համար համատեղ և հավերժ բարգավաճման խոստումներին։
Լուսանկարում՝ Շուշի, 8 նոյեմբերի, 2020թ.