Էրդողանը հովացրեց Ալիևի ոգևորությունը և հիշեցրեց փաստաթղթերի բացակայության մասին

Էրդողանը Ղարաբաղ էր եկել՝ Ալիևին շնորհավորելու օկուպացիայի կապակցությամբ և հիշեցնելու, որ ամեն ինչ չէ, որ ավարտվում է ռազմական «հաղթանակներով»։

Ըստ Էրդողանի՝ այսօրվա գլխավոր խնդիրը «ռազմադաշտում տարած հաղթանակը պսակելն է երկարատև խաղաղությամբ և կայունությամբ»։

Ալիևը նաև ընդգծեց, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը մեկ տարի առաջ նախաստորագրել են խաղաղության համաձայնագիր, սակայն վերջնական ստորագրությունը դեռևս չի ձեռք բերվել։

Ալիևը անխոնջ ընդգծում է, որ միջազգային իրավունքի և քաղաքականության համատեքստում Բաքվի՝ Արցախը ուժով վերագրավումը՝ թե պատերազմից առաջ, թե հիմա ոչ ոքի կողմից չէր ընդունվել և չի ընդունվում։

«Ես բազմիցս տարբեր միջոցառումների ժամանակ բացահայտ հայտարարել եմ, որ Ադրբեջանը չի ընդունի օկուպացիան, չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանի ետևում կանգնած երկրները ցանկանում էին մեզ ստիպել ընդունել այս օկուպացիան։ Նրանք բազմիցս հայտարարել են, որ այս հակամարտության ռազմական լուծում չկա։ Նրանք բազմիցս տարբեր սադրանքներ են իրականացրել՝ մեզ անընդունելի զիջումների մղելու համար», – ասել է Ալիևը։

Նախկինում նա ընդունել է, որ ԵԱՀԿ-ն, ՄԱԿ-ը, Եվրախորհրդարանը, ԱՄՆ Կոնգրեսը, Ֆրանսիայի խորհրդարանը և նույնիսկ իսլամական պետությունները ամբողջությամբ հայկական կողմում էին և պնդում էին ինքնորոշման իրավունքի վրա։

«2008 թվականին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները հրաժարվեցին բոլոր ձևականություններից, և երբ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ընդունեց բանաձև, որը պահանջում էր հայկական օկուպացիոն ուժերի դուրսբերումը Ադրբեջանի տարածքից, Ռուսաստանը, Միացյալ Նահանգները և Ֆրանսիան այն յոթ երկրների թվում էին, որոնք դեմ քվեարկեցին դրան», – ասվում է Բաքվի թերթի մի հոդվածում։

2020-2023 թվականների պատերազմից ի վեր ոչինչ չի փոխվել. ոչ մի լուրջ երկիր կամ միջազգային կազմակերպություն պաշտոնապես չի ճանաչել Արցախի օկուպացիան կամ Ալիևի էթնիկ զտման իրավունքը։ Ավելին, ԱՄՆ Կոնգրեսը պահպանում է 1992 թվականին ընդունված «Խոսքի ազատության մասին» օրենքի 907-րդ բաժինը, որը սահմանում է, որ Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ կկիրառվեն մինչև ԱՄՆ նախագահը Կոնգրեսին չհայտնի, որ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի և Ղարաբաղի դեմ շրջափակումը և ագրեսիան դադարեցվել են։ Չի դադարեցվել։

Եվրախորհրդարանը, ԵԽԽՎ-ն և բազմաթիվ երկրների խորհրդարաններ ընդունել են տասնյակ բանաձևեր, որոնցում Բաքվի գործողությունները համարվել են էթնիկ զտում և ուժի միջոցով անընդունելի «կարգավորում»։

Ավելին, 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի հայտարարությունից վեց տարի անց Երևանի և Բաքվի միջև չկա խաղաղության պայմանագիր, բաց սահմաններ չկան, հաստատված հարաբերություններ չկան, և երկու հասարակությունների միջև մերժումը օրեցօր աճում է: Հայաստանում նաև աճում է գիտակցությունը, որ չնայած «հաղթանակներին» և ցեղասպանությանը՝ Բաքուն և Անկարան ամբողջությամբ կախված են հայ ժողովրդի կամքից, որը կարող է նրանց տրամադրել տարածքային ամբողջականություն կամ էլ մի սիրուն օր հայտարարել, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան օրինական սահմաններ չունեն: Սա վերաբերում է որ միայն Արցախին, այլև Նախիջևանին, Կարսին, Արդահանին և Սուրմալուին:

Էրդողանը ակնարկեց Ալիևին այս մասին Արցախյան հողի վրա՝ կոչ անելով ժամանակից շուտ չուրախանալ։ Ի վերջո, եթե Հայաստանը չընդունի նոր Սահմանադրություն և պաշտոնապես հայտարարի իր իրավունքների մասին, որոնք կծագեն 1921 թվականի Կարսի պայմանագրի և 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի հռչակագրի չեղարկումից հետո, ապա Բաքուն և Անկարան կմնան առանց օրինական սահմանների։

«Նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը Հայաստանը ստիպված եղավ ստորագրել հանձնման ակտը։ Այսպիսով, այդ ժամանակ դեռևս չազատագրված տարածքները նույնպես վերադարձվեցին Ադրբեջանին՝ առանց մեկ կրակոցի, առանց որևէ կորստի։ Իսկ 2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ին մեկօրյա հակաահաբեկչական գործողությունը լիովին կաթվածահար արեց հայկական բանակի 15,000-անոց օկուպացիոն կորպուսը, և բարձր ճշգրտությամբ և մասնագիտորեն իրականացված ռազմական գործողության արդյունքում Հայաստանը ստիպված եղավ երկրորդ անգամ կապիտուլյացիայի գնալ», – ասաց Ալիևը։

Կապիտոիլյացիա չի եղել։ Եվ չկա նաև Ալիևի «հաղթանակի իրավունքը» հաստատող որևէ փաստաթուղթ։ Էրդողանը նրան հիշեցրեց դրա մասին։