Իրանը պատրաստվում է իր հյուսիսային տարածքների կորուստին. Ղարաբաղի «ճանաչման» գինը

  • 08:51 08.08.2025

Իրանը կարծիք չի հայտնել այսօր Վաշինգտոնում սպասվող փաստաթղթերի ստորագրման վերաբերյալ, որոնք անմիջականորեն վերաբերում են հայ-իրանական սահմանին: Հայտարարությունները, որ Իրանը թույլ չի տա աշխարհաքաղաքական սահմանների փոփոխություններ, այդքան էլ լուրջ չեն ընդունվում այն բանից հետո, երբ Իրանը 2020-2023 թվականներին օկուպացիայից հետո Արցախը ճանաչեց որպես «Ադրբեջանի» մաս։

Այս օկուպացիայի արդյունքում Իրանի և Արցախի սահմանի ավելի քան 100 կմ-ը, որը 1993 թվականից ի վեր վերահսկվում էր հայկական կողմից, հայտնվեց Բաքվի վերահսկողության տակ: Այս սահմանին, ինչպես խոստովանում են իրանցիները, գտնվում են իսրայելական ռազմական ենթակառուցվածքներ, և Թեհրանը դեռևս «հետաքննում» է, թե արդյոք դրանք օգտագործվել են Իսրայելի կողմից այս տարվա հունիսին Իրանի դեմ 10-օրյա ագրեսիայի ժամանակ։

Ավելի վաղ, 2020 թվականի դեկտեմբերին Իրանը հաշտվեց Կապան-Գորիս ճանապարհի մի մասի կորստի հետ, այն բանից հետո, երբ այնտեղ տեղադրվեցին ադրբեջանական անցակետեր, հայտնվեցին ռուսական զորքեր և նույնիսկ սկսեցին մաքսատուրքեր գանձել իրանցի վարորդներից։

Դրանից հետո Իրանը չմտավ հակամարտության մեջ Ադրբեջանի հետ, որպեսզի չհրահրի անջատողական գործընթացներ Իրանի հյուսիսում, որտեղ բնակչությունը հիմնականում թյուրքական է։ Իրականում, Իրանի ներկայիս նախագահը և այաթոլլահ Խամենեին նույնպես ծագումով իրանցի թուրքերից են։

Թեհրանը կուլ տվեց նաև ահաբեկչական հարձակումը, որի հետևանքով զոհվեցին նախագահ Ռաիսին, արտաքին գործերի նախարարության ղեկավարը և այլ իրանցի պաշտոնյաներ, որոնք ուղղաթիռով վերադառնում էին Ալիևի հետ Խուդաֆերինում հանդիպումից։

Իրանի նախագահը վերջերս այցելեց օկուպացված Ստեփանակերտ, որտեղ հանդիպեց Ալիևի և Էրդողանի հետ։ Նա այդպես էլ չխոսեց 45 կմ երկարությամբ հայ-իրանական սահմանի ապագայի մասին, որը ԱՄՆ-ն մտադիր է “վարձակալել”՝ «թյուրքական միջանցք» ստեղծելու համար։

Այսօր Վաշինգտոնում կստորագրվի հայ-իրանական սահմանի վերաբերյալ համաձայնագիր, և Իրանը կրկին լռում է, ինչը կարող է վկայել նրա շահագրգռվածության մասին։ Թեհրանը փորձում է մեղքը բարդել Իսրայելի վրա, որպեսզի հանկարծ չկպնի Ալիևին, Պուտինին և Էրդողանին։

Իրանի գերագույն առաջնորդի խորհրդական Աբդոլրահիմ Սարային ասել է, որ սիոնիստական ռեժիմի լայնածավալ ներկայությունն ու ազդեցությունը Ադրբեջանում լուրջ անվտանգության սպառնալիք է Իրանի համար, հաղորդում է Tasnim-ը։

«Սիոնիստական ռեժիմը մեծ ազդեցություն ունի Ադրբեջանում և կառուցել է մեծ օդանավակայան Խուդաֆերինում՝ մեր սահմանից 17 կիլոմետր հեռավորության վրա, և մենք ականատես ենք լինում այդ օդանավակայանների և Թել Ավիվի միջև ամենօրյա չվերթների։ Սա ցույց է տալիս սիոնիստական ռեժիմի լիակատար գերիշխանությունը Ադրբեջանի նկատմամբ։ Սիոնիստական ռեժիմի ներկայությունն Ադրբեջանում մեծացրել է անկայունությունը տարածաշրջանում և լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում հարևան երկրների համար», – նշել է նա։

Օդում կրակոցները ցույց են տալիս, որ Իրանն արդեն պատրաստվում է իր հյուսիսային տարածքների անխուսափելի կորստին։