«Ճակատագրական սխա՞լ» թե՞ Հայկական պետության հիմք. ու՞ր է գնում Հայաստանը

Այսօր՝ մայիսի 9-ին, Հայաստանի ղեկավարները ուղերձներ են տարածել, որոնցում Շուշիի մասին ոչ մի հիշատակում չի եղել: Հայ քաղաքական գործիչներն այցելել են Եռաբլուր, որտեղ մեղադրանքներ են հնչել Շուշիի և Արցախի կորստի համար: Քաղաքական ասպարեզում բուռն բանավեճ է ընթանում այն ​​մասին, թե արդյոք ճիշտ էր 1988 թվականին Ղարաբաղյան շարժումը սկսելը։ Արդյո՞ք դա սխալ էր, թե՞ Հայկական պետության հիմքն էր։

Արցախի նախկին նախագահ Սամվել Շահրամանյանը, մեկնաբանելով Փաշինյանի այն հայտարարությունը, որ «Ղարաբաղյան շարժումը ճակատագրական սխալ էր» և որ Ղարաբաղի տարածքները «երբեք մերը չեն եղել», հիշեցրել է Փաշինյանի մեկ այլ հայտարարություն: Խոսելով այն մասին, թե ինչպես են նրանք ազատագրել Հայաստանը Շարժման պատանդ եղած վիճակից, Փաշինյանը դա հաջողություն է անվանել: Սա նշանակում է, որ նա ի սկզբանե պլանավորել էր վերջ դնել Ղարաբաղյան շարժմանը, և անթերի իրականացրել են այդ ծրագիրը և հաջողության հասել, ասել է Շահրամանյանը։

Ավելի վաղ Արցախի օմբուդսմենը մեկնաբանել էր Փաշինյանի այն հայտարարությունը, որ արցախցիներն էլ 30 տարի պատանդ են եղել Ղարաբաղյան շարժման և միայն հիմա են ազատագրվել: Գեղամ Ստեփանյանը նշել է, որ արցախցիները երջանիկ են եղել իրենց հողում, նույնիսկ դրա համար պայքարելիս: Եվ հայրենազրկումը ազատագրել անվանելը պարզապես անբարոյական է:

Չնայած Հայաստանի քաղաքական վերնախավի անդամները փորձում են խուսափել Արցախյան հարցից, այն եղել և մնում է ընտրարշավի հիմնական թեման։ Սա պայմանավորված է ոչ միայն տեղի ունեցածի գնահատմամբ, այլև ՀՀ քաղաքացիների փորձերով՝ հասկանալու, թե ինչպիսին կլինի Հայաստանի ապագան առանց Ղարաբաղի։

Փաշինյանի հայտարարությունները, որ նա ստիպված է եղել զոհաբերել Ղարաբաղը՝ Հայաստանը պահպանելու համար, բազմաթիվ հարցեր առաջացրին։ Եվ պատահական չէ, որ Սյունիքում հանդիպման ժամանակ նրան հարցրին Սյունիքին սպառնացող նման վտանգի մասին։ Եթե Փաշինյանը կարծում է, որ իրավունք ունի «զոհաբերել» Արցախը, ապա որտե՞ղ է երաշխիքը, որ վաղը Հայաստանի մյուս շրջանները չեն զոհաբերվի։

Մայիսի 4-5-ը Երևանում կայացած եվրոպական գագաթնաժողովներում քաղաքական գործիչների հայտարարությունները ևս մեկ բանավեճ առաջացրին։ Նիկոլ Փաշինյանը «շնորհակալություն հայտնեց» նախագահ Մակրոնին Պրահայի հռչակագրի նախաձեռնության համար, որի համաձայն Փաշինյանն ու Ալիևը ճանաչեցին խորհրդային սահմանները՝ համաձայն Ալմա-Աթայի հռչակագրի։ Ի պատասխան՝ Մակրոնը Փաշինյանին վերագրեց աննախադեպ «քաղաքական քաջությունը», որը և թույլ տվեց անել այդ քայլը։ Դա նման էր Փաշինյանի և Մակրոնի վեճին, թե ով է «հանձնել» Ղարաբաղը։

Փաշինյանի թիմը խառնաշփոթի մեջ է. նրանք չգիտեն՝ Պրահայի հռչակագիրը, որը ճանաչում էր Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս, ներկայացնել որպես Փաշինյանի նվաճո՞ւմ, թե՞ մեղադրել Պուտինին, Մակրոնին և Շառլ Միշելին։

Լեռնային Ղարաբաղի հարցը ծուղակ էր անկախ Հայաստանի համար, Deutsche Welle-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը։ Նրա խոսքով՝ այս ծուղակը տեղադրվել է, որպեսզի Հայաստանն ու Ադրբեջանը երբեք անկախություն չստանան։ «Մենք արդեն ասել ենք սա. Ղարաբաղյան շարժումը փակ է, և մենք չպետք է կրկին վերադառնանք այս հարցին։ Սա միակ ճիշտ ուղին է», – հավելել է Սիմոնյանը։

Ինչ վերաբերում է ղարաբաղյան շարժման ճակատագրական բնույթին Հայաստանի համար, Անվտանգության խորհրդի քարտուղար, արցախցի Արմեն Գրիգորյանն ասել է. «Ընդհանուր առմամբ, այսօրվա իրականությունը հաստատում է վարչապետի հայտարարության տրամաբանությունը, քանի որ եթե մեր ընտրած ուղին արդյունավետ լիներ, արդյունքը այլ կլիներ։ Բայց մենք հանգել ենք այս արդյունքին և եզրակացություններ ենք արել»։