
Արցախի խորհրդարանի նախագահ Աշոտ Դանիելյանի հրաժարականից հետո նոր խոսնակի ընտրության կամ պաշտոնակատարի պաշտոնական նշանակման վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա։ Քննարկվում են տարբեր սցենարներ, այդ թվում՝ Արցախի խորհրդարանի և պետական մարմինների լիակատար լուծարումը։ Սակայն գործող խորհրդարանը կարող է ուղղել 35 տարվա սխալը և վերադառնալ Արցախյան շարժման հիմքերին։
Այն, որ սկսվել է Արցախի պետական ինստիտուտների ապամոնտաժումը, “հաստատում են” նաև Բաքվի իշխանություններին մոտ կանգնած շրջանակները, որոնք կարծիք են հայտնել, թե ընտրություններում հաղթանակից հետո Հայաստանի իշխանությունները պետք է անցնեն Արցախի պետականության հետ կապված ամեն ինչի լիակատար ապամոնտաժմանը։ Խոսքը միայն Արցախի ներկայացուցչության շենքի մասին չէ, որը դատարանի որոշմամբ արդեն «վերադարձվել է Հայաստանի Հանրապետությանը»։ Այն վերաբերում է նաև Արցախի պետական կառույցների մնացորդներին։
Բայց ամենակարևորը, պաշտոնական Բաքուն հայտարարում է, որ չի ստորագրի «խաղաղության համաձայնագիր» Հայաստանի հետ, քանի դեռ նրա Սահմանադրությունից չի հանվել 1989 թվականի դեկտեմբերի 1-ի Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին որոշման հղումը։
Այլ կերպ ասած, Բաքուն ցանկանում է վերջնականապես փակել Արցախի հարցը՝ «լուծարելով» Արցախի պետականությունը և կանխելով «Միացում» գաղափարին վերադարձը, ինչը հնարավոր կլիներ, եթե Արցախի խորհրդարանը ընդուներ համապատասխան բանաձև։
Աշոտ Դանիելյանի հրաժարականը դիտվեց որպես Արցախի պետական կառույցների կազմաքանդման սկիզբ։ Սակայն, եթե դա ճիշտ է, և այս գործընթացը համաձայնեցված է ՀՀ կառավարության հետ, ապա Արցախի խորհրդարանը կարող է կատարել հիմնարար քայլ՝ ինքնալուծարվել և վերադառնալ «Միացում» գաղափարին։
Ի վերջո, պարզ է, որ Բաքվի խնդիրը ոչ թե աքսորում գտնվող իրավազուրկ Արցախի խորհրդարանի գոյությունն է, այլ նրա լիազորությունները՝ որպես ընտրովի մարմին՝ հաստատելու Արցախի ժողովրդի հավատարմությունը 1989 թվականի «Միացում» բանաձևին և պահանջելու դրա իրականացումը։
«Միացում» գաղափարը հայ հասարակության մեջ չի ընկալվում որպես հայ պետականության պահպանման հզոր և միակ լծակ։ 35 տարի շարունակ այս գաղափարը բոլոր կողմերից տորպեդահարվել և ճնշվել է այնքան, որ մնացել է միայն Անկախության հռչակագրում հիշատակումը։ Սակայն նույնիսկ այս հիշատակումը բավարար է, որպեսզի Բաքուն և մնացած աշխարհը այս գաղափարը դիտարկեն ոչ միայն որպես հայկական պետականության հիմք, այլև որպես 1990 թվականից ի վեր աշխարհում տեղի ունեցած բազմաթիվ գործընթացների օրինականություն։
Այս գաղափարը սակայն խորապես տաբու է, և արցախցի գործիչները փորձում են գտնել եղանակներ՝ պահպանելու այն կառուցվածքը, որը ապացուցել է իր անկենսունակությունը։
«Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում Արցախի հանրային խորհրդի անդամ, հասարակական գործիչ Նարե Սիմոնյանը, անդրադառնալով Արցախի ԱԺ նախագահի թեկնածուի ընտրության շուրջ քննարկումներին, հույս է հայտնել, որ Արցախի Ազգային ժողովը գիտակցում է, որ իր պատասխանատվությունն ու պարտքն է և իր գործունեության անբեկանելի մասն է առնվազն Ազգային ժողովի նախագահի նոր ընտրությունների կազմակերպումը։
Նարե Սիմոնյանը նշեց, որ այս պահին Ազգային Ժողովի փոխնախագահ Գագիկ Բաղունցը համարվում է Արցախի ԱԺ նախագահի պաշտոնակատար։
Արցախի «Արդարություն» կուսակցության համանախագահ Հակոբ Հակոբյանն իր հերթին գրել է. «Սա երեք տարվա քաղաքական ձախողումների արդյունք է։ Տասնյակ հազարավոր արցախցիներ այսօր չունեն այնպիսի միասնական քաղաքական ներկայացուցչություն, որը կկարողանա հետևողականորեն պաշտպանել նրանց հավաքական իրավունքները, սեփականության իրավունքը, վերադարձի պահանջը և քաղաքական ձայնը»։