Դավիթ Իշխանյան. Մենք ՀՀ քաղաքացիներ ենք, և Հայաստանը պարտավոր է պաշտպանել մեզ

Բաքվում երեք տարի գերության մեջ գտնվող Արցախի խորհրդարանի նախկին խոսնակ Դավիթ Իշխանյանն այսօր ուղերձով դիմել է Հայաստանի իշխանություններին՝ կոչ անելով վերաբերվել իրենց որպես պաշտպանության կարիք ունեցող ՀՀ քաղաքացիների։

Նա նշել է, որ չնայած Ադրբեջանում բոլոր դատավարությունների ավարտին, նրանք չեն կարողանում ստանալ ո՛չ մեղադրական եզրակացություններ, ո՛չ էլ դատավճիռներ։

Դավիթ Իշխանյանը դիմել է Հայաստանի ղեկավարությանը և Մարդու իրավունքների պաշտպանին՝ պահանջել և ստանալ «հայկական ծագում ունեցող ՀՀ քաղաքացիների դեմ մեղադրական եզրակացությունները և դատավճիռները ու քննարկել, թե արդյոք դրանք պարունակում են հայկական պետականությանը և պետությանը, ինչպես նաև հայ ժողովրդի իրավունքներին ու պատվին վերաբերող հարցեր»։

«Ադրբեջանում գտնվող 19 անձինք ունեն ՀՀ անձնագրեր։ Հիշե՛ք, որ սա մեր անձնական պատվի հարց չէ, այլ մեր բոլորիս, և հատկապես ձեր պատվի հարց է», – ասել է Դավիթ Իշխանյանը։

ՀՀ քաղաքացիները, թե՛ երկրի ներսում, թե՛ դրսում, գտնվում են պետության պաշտպանության ներքո՝ համաձայն ՀՀ գործող Սահմանադրության 11.3 հոդվածի։

Հարցը միայն այն չէ, որ Հայաստանի ներկայիս կառավարությունը գործող Սահմանադրությունը պարտադիր չի համարում, այլ այն, թե արդյո՞ք Հայաստանը 2023 թվականի հոկտեմբերի սկզբից Բաքվում գտնվող հայկական անձնագրեր ունեցողներին համարում է իր քաղաքացիներ։

ՀՀ կառավարության 2023 թվականի հոկտեմբերի 26-ի որոշման ընդունումից հետո «արցախյան» 070 կոդով անձնագրերը ոչ պաշտոնապես համարվում են «ճանապարհորդական փաստաթղթեր», որոնք չեն հաստատում Հայաստանի քաղաքացիությունը։ 120,000 մարդկանց, որոնք Արցախից բռնի տեղահանվելուց հետո ժամանել են Հայաստան, ամեն կերպ ստիպում են վերականգնել «ՀՀ քաղաքացիությունը» և ստանալ «առաջնային անձնագիր»։ Հազարավորներն արդեն ստացել են, մյուսներն ունեն հնարավորություն՝ կատարելու կամ մերժելու կառավարության անհեթեթ պահանջը։

Սակայն ո՞վ կարող է ասել, ինչ պետք է անեն երկու տասնյակ արցախցիները, որոնք ՀՀ անձնագրեր ունեն և ներկայումս գտնվում են Բաքվի բանտերում։

Արցախցի քաղաքագետ  Tigran Grigoryan-ը, մեկնաբանելով գեներալ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցի կողմից հայկական անձնագրից հրաժարվելու շուրջ բարձրացած «վրդովմունքը», հիշեցրեց, որ 2023 թվականին հազարավոր մարդիկ, որոնցից շատերը մինչ այդ աշխատում էին Հայաստանի պետական, դատական ​​և այլ մարմիններում և իրենց ամբողջ կյանքում համարել էին Հայաստանի քաղաքացիներ՝ օգտվելով բոլոր իրավունքներից, հանկարծակի զրկվեցին քաղաքացիությունից։ Նրանց անձնագրերը հայտարարվեցին «միգրացիոն փաստաթղթեր», և ոչ ոք հանդես չեկավ ի պաշտպանություն «ՀՀ անձնագրի պատիվն ու փառքին»։

Ռուբեն Վարդանյանի կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը, հիշեցրեց, որ Ռուբենը նախկինում դիմել էր ՀՀ վարչապետին՝ հարցնելով, թե ով է պատասխանատու Ադրբեջանում բանտարկված ՀՀ քաղաքացիների պաշտպանության և աջակցության կազմակերպման համար։ «Ռուբենը այդպես էլ պատասխան չի ստացել իր հարցերին։ Ես կարծում եմ, որ սեփական քաղաքացիների ճակատագիրը անտեսելը հակասահմանադրական է։ Որովհետև, ըստ Սահմանադրության, կառավարությունը նախևառաջ պետք է հոգ տանի իր քաղաքացիների ճակատագրի մասին», – հայտարարեց Զոնաբենդը։

Սակայն իշխող կուսակցությունը, կարծես, մտահոգված է ոչ թե իր քաղաքացիների, այլ Ադրբեջանի “բարի համբավի մասին”։ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Մարիա Կարապետյանն այսօր ընդգծեց, որ գերիների թեման չպետք է այնպես բարձրացնել, որ այլ երկրների մոտ տպավորություն ստեղծվի, թե Հայաստանը ցանկանում է «ռեպուտացիոն վնաս հասցնել Ադրբեջանին»: Այսքանը։

Նաիրա Հայրումյան