Արցախի Հանրապետությունն օկուպանտ և ցեղասպան, արհեստածին, կեղծ կազմավորման՝ Ադրբեջանի մաս ճանաչած Նիկոլ Փաշինյանը 2026թ. ապրիլի 1-ին Կրեմլում Ռուսաստանի նախագահի հետ հանդիպման ժամանակ, մասնավորաբար, հայտարարել է. «Այո՛, մենք ճանաչել ենք Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում: Բայց մենք դա արել ենք միայն այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն ղեկավարությունը երկու անգամ հրապարակային խոսել է այդ մասին»:

Հարկ է նշել, սակայն, որ 2026թ. մարտի 19-ին՝ կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցի ժամանակ էլ, Նիկոլ Փաշինյանը, ի մասնավորի, հայտարարել է. «Լեռնային Ղարաբաղը միշտ էղել ա Ադրբեջանի կազմում և Հայաստանի Հանրապետությունը միշտ ճանաչել ա Ադրբեջանի կազմում, ուղղակի դա թաքցվել ա»:

Հարց է առաջանում. Նիկոլ Փաշինյանի վերոնշյալ երկու՝ միմյանց հետ տրամաբանական կապի մեջ չգտնվող հայտարարություններից ո՞րն է ճիշտը: Պատասխանն ավելի քան միարժեք է. ոչ մեկը:

Անհերքելի փաստերը վկայում են, որ, անկախ Արցախի Հանրապետության նկատմամբ թե՛ Ռուսաստանի և թե՛ որևէ այլ երկրի դիրքորոշումից, Նիկոլ Փաշինյանն Արցախը միշտ համարել է ադրբեջանապատկան:

Ըստ որում, նախքան իշխանությունը ստանձնելը նա չի թաքցրել իր տեսակետը: Այդ մասին վկայում են առնվազն 1999 և 2001 թվականներին նրա՝ փաստագրված, հրապարակային հայտարարությունները:

Այսպես, 1999թ. ապրիլի 16-ին «Օրագիր» թերթի խմբագիր Նիկոլ Փաշինյանը, մասնավորաբար, հայտարարել է. «Ղարաբաղը Ադրբեջանի տարածք է, հետևաբար Հայաստանը ղարաբաղցիների հայրենիք չի կարող համարվել. ղարաբաղցիները մեր երկրում փախստականներ են»:

Իսկ «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Նիկոլ Փաշինյանը 2001թ. մայիսի 22-ին նույն թերթում հրապարակած հոդվածում Լեռնային Արցախի ազատագրված տարածքները համարել է ադրբեջանապատկան. «…ինձ զարմացնում է, որ մեր երկրում դեռ կան մարդիկ, ովքեր իլյուզիաներ ունեն գրավյալ, եթե կուզեք՝ ազատագրված, եթե կուզեք՝ օկուպացված տարածքների վերաբերյալ:… Ես չեմ ընդունում այն տեսակետը, թե լավ դիվանագիտությունը կարող է այնպես անել, որ այդ տարածքները չվերադարձնենք Ադրբեջանին:… մերը թողած ուզում ենք տերը լինել ուրիշի: Կամ, որ մեր դեպքում ավելի ճիշտ է ասել, չենք ուզում, որ ուրիշը տեր լինի: Եվ իսկապես, ինչի պիտի մերը լինեն Ադրբեջանի յոթ շրջանները…»:

Սակայն, իշխանության հասնելու նպատակով նա առերևույթ հանդես է եկել հակառակ դիրքորոշմամբ՝ այդպիսով մոլորեցնելով ու խաբելով հանրությանը:

Ադրբեջանի կողմից Արցախի Հանրապետության օկուպացիայի և արցախահայության ցեղասպանության հարցում Ռուսաստանն ունի մեղքի իր չափաբաժինը, այս մասին բազմիցս և՛ խոսել և՛ գրել եմ հրապարակային:

Միաժամանակ հարկ է նկատել, որ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը, կրկին հրապարակային, այս անգամ Նիկոլ Փաշինյանի ներկայությամբ, վերջինիս աչքերի մեջ նայելով, 2026թ. ապրիլի 1-ին հայտարարեց, որ Արցախն Ադրբեջանի կազմում ճանաչել է Նիկոլ Փաշինյանը, ինչն, առանց առարկության, ընդունեց վերջինս:

Պուտին-Փաշինյան վերոնշյալ հանդիպման ժամանակ ևս մեկ անգամ հրապարակային ապացուցվեց, որ Հայաստանի ղեկավարներից հենց Նիկոլ Փաշինյանն է Արցախի Հանրապետությունը ճանաչել օկուպանտ և ցեղասպան, արհեստածին, կեղծ կազմավորման՝ Ադրբեջանի մաս:

Հետևաբար, Նիկոլ Փաշինյանին իշխանությունից հեռացնելուց, կամ նրա իշխանությունից հեռանալուց և ազգային, պետական շահերը սպասարկելու հետագիծ, ցանկություն ու կարողություն ունեցող Հայաստանի Հանրապետության նոր վարչակազմի ձևավորումից հետո Նիկոլ Փաշինյանն անխուսափելիորեն պետք է կանգնի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատարանի առաջ առնվազն Արցախի վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության ներպետական օրենսդրությունը կոպտորեն խախտելու միջոցով Արցախի Հանրապետությունն Ադրբեջանի մաս ճանաչելու մեղադրանքով:

https://www.youtube.com/watch?v=tSLj09dfPwc

ՍՏԵՓԱՆ ՀԱՍԱՆ-ՋԱԼԱԼՅԱՆ
քաղաքագետ

ՀՀ իշխանությունների թեզերից մեկն է այն, որ 2023-ի օգոստոսին ՀՀ կառավարությունը “պայմաններ էր ստեղծում”, որ արցախցիները մնան Արցախում, տեղահանություն չկինի, բայց “որոշ” ուժեր զավթեցին իշխանությունը, որպեսզի հանձնեն և լուծարեն Արցախը։

Մեղադրանքներին, որ Արցախում տեղի է ունեցել իշխանազավթում, որից հետո հենց ինքն է իր ստորագրած հրամանագրով հանձնել Արցախը, Արցախի այն ժամանակվա նախագահ Սամվել Շահրամանյանն ասաց. «Դուք տեղյակ եք, որ մինչև բռնի տեղահանումը, վերջին մոտ 9-10 ամիսները Արցախի Հանրապետության ժողովուրդը գտնվում էր բլոկադայի մեջ և արդեն հունիսի 15-ից Հակարիի կամուրջում հայտնի դրոշի հետ կապված միջադեպից հետո մենք հայտնվել ենք լիակատար շրջափակման և պաշարման մեջ։

Արայիկ Հարությունյանը մի քանի անգամ է հայտարարել հրաժարական տալու իր մտադրության մասին, և ես անձամբ ականատես եմ եղել, ինչպես մեր քաղաքական դաշտում ներկայացուցիչները, այդ թվում նախկին նախագահները, այդ թվում Ռուբեն Վարդանյանը, երկար փորձում էին համոզել, որ չգնա նման քայլի, որովհետև դա այդ ժամանակահատվածում երևի ճիշտ չէր։ Բոլոր փորձերը բլոկադայի ժամանակ են եղել։ Վերջին անգամ գործող նախագահ Արայիկ Հարությունյանը բարձրացրեց այդ հարցը, որ ինքը պետք է հրաժարական տա, և հիմնավորում էր, որ ինքը կորցրել է վստահությունը ժողովրդի առաջ, չունի այն ռեսուրսը, որպեսզի իրականացնի գործողություններ, որոնք դուրս կբերեն Արցախը այդ իրավիճակից։ Որևիցե ճնշում Արայիկ Հարությունյանի նկատմամբ ես չեմ տեսել քաղաքական գործիչների, էքս նախագահների, Ռուբեն Վարդանյանի կողմից։ Արայիկ Հարությունյանը զբաղված էր նաև թեկնածուների որոնման հարցով։

Առնվազը հինգ-վեց հոգու հետ ինքը քննարկել է նման հարցեր, և քանի որ Արցախի սահմանադրության փոփոխությունից հետո պետք է Ազգային ժողովը ընտրեր նախագահ, դա չէր լինի դասական նախագահ, ինքը պետք է զբաղեցներ այդ պաշտոնը մինչև ժողովրդական ընտրություններով ընտրված նախագահի լիազորությունների ավարտը։ Այդ նախագահը պետք է շարունակել այն ծրագրերը, որոնք հաստատել էր գործող կառավարությունը։

Այսօր Հայաստանի իշխանությունները և իրենց մերձավոր շրջապատը խոսում է իշխանության զավթման մասին։ Եթե նկատի ունեն բռնի կամ ճնշումների տակ փոփոխության մասին, դա իրականության հետ ոչ մի առնչություն չունի։ Արայիկ Հարությունյանը փորձում էր այնպիսի թեկնածու գտնել, որը նաև Ազգային Ժողովում կստանար բավականին քվեներ ընտրվելու համար։ Իսկ դրա համար անհրաժեշտ էր 5 քաղաքական ուժերից առնվազն 4-ի համաձայնությունը։

Դուք գիտեք, որ Արցախի ԱԺ–ում ամենամեծ քաղաքական ուժը դա Արայիկ Հարությունյանի ստեղծած «Ազատ Հայրենիք» կուսակցությունն էր, որը միաձայն սատարել է իր որոշմանը։ Այսօր խոսում են, որ Դաշնակցությունը իշխանություն է զավթել, ուզում եմ ձեզ տեղեկացնեմ, որ Դավիթ Իշխանյանը որպես Դաշնակցության ներկայացուցիչ, որ ընտրվել է Ազգային ժողովի նախագահ, ընտրվել է անձամբ Արայիկ Հարությունյանի ներկայացմամբ և խնդրանքով»,–ասաց նա։

Արցախի վերջին նախագահ Սամվել Շահրամանյանն այսօր Եռաբլուր զինվորական պանթենում լրագրողների հետ զրույցում անդրադարձավ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությանը, թե «արցախցիները փախել են»։ Փաշինյանը նշել էր, որ մասնավորապես, Արցախի էլիտային է վերաբերում իր ասածը։

«Ես բազմիցս առիթ եմ ունեցել նման զառանցանքներին պատասխանելու։ Ես առաջին հերթին կոչ կանեի մեր հասարակությանը, զոհված նվիրյալների հարզատներին, այն անձանց, ովքեր ներդրում ունեն Արցախյան գոյամարտի մեջ՝ չտրվել նման սադրանքների, որովհետեւ նման խոսույթները ունեն միայն մեկ նպատակ՝ պառակտել եւ մեր հասարակության մեջ սերմանել անհանդուրժողականություն, որը գլոբալ ծրագրի մի մասն է կազմում»,- ասաց Շահրամանյանը։

«Ինչ վերաբերում է նրան, որ ճողոպրեցին, փախան, եթե դա վերաբերում է 2020 թվականի պատերազմին, ուզում եմ նման խոսույթ տարածող անձանց հիշեցնել, որ իրենք են եղել քաղաքական եւ դիվանագիտական առաջնագծում եւ հենց իրենց գործողությունների պատճառով է, որ այսօր արցախցիները հայտնվել են նման իրավիճակում, եւ հայ ժողովուրդը կորցրել է Արցախը, oկուպացված են ՀՀ զգալի տարածքներ։ Եվ այսօր Ադրբեջանը ներկայացնում է պահանջներ, որոնք Հայաստանի իշխանությունները ստիպված կատարում են։ Մնացած գնահատականը թողնում եմ հասարակությանը»,- հավելեց նա։

Շահրամանյանի խոսքով՝ Արցախի եւ Հայաստանի իշխանութուններն իրար հետ համագործկցել են ցանկացած պարագայում ու ցանկացած ժամանակահատվածում։ «ՀՀ-ն Արցախի երաշխավորն էր, այդ թվում՝ անվտանգության երաշխավորն էր առաջին հերթին, եւ բոլոր հարցերը քննարկում ու համաձայնեցնում էինք Հայաստանի իշխանությունների հետ»,- նշեց նա։

Հարցին, թե 2023 թվականի որոշումները քննարկե՞լ են Նիկոլ Փաշինյանի հետ, քանի որ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, թե չեն համաձայնեցրել իր հետ, Շահրամանյանը պատասխանեց․ «Ես ասացի՝ բոլոր։ Մենք խոսել ենք, քննարկել ենք»։

Անդրադառնալով Փաշինյնաի այն հայտարարությանը, որ եթե Արցախի հարցը բարձրացնենք, պատերազմ կլինի, Սամվել Շահրամանյանն ասաց, որ Հայաստանի անվտանգությունն արցախցիների համար առաջնահերթություն է։ «Իհարկե, մենք այսօր հասկանում ենք Հայաստանի Հանրապետության իրավիճակը, այն գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում եւ փորձում ենք այնպես անել, որ վնաս չհասցնենք Հայաստանի անվտանգությանը, այդ թվում՝ ինչ-որ ռազմական գործողությունների վերսկսման առիթ չդառնանք։ Բայց մենք բարձրաձայնում ենք միջազգային իրավունքով նախատեսված մեր իրավունքները եւ փորձում ենք տարբեր հարթակներում մեր հետվերադարձի իրավունքը պահել օրակարգում, որը նաեւ միջազգային իրավունքի հարց է»։

Նշենք, որ այսօր լրանում է 2016 թվականի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի 10-րդ տարելիքը։ Արցախի իշխանությունները եւ Հայաստանի ընդդիմադիր պատգամավորներն այցելել են Եռաբլուր պանթեոն՝ հարգանքի տուրք մատուցելու զոհերի հիշատակին։