«Բռնազավթված Արցախով խաղաղություն չի լինի։ Կլինի այնպիսի խաղաղություն, ինչպիսին հիմա տիրում է Ստեփանակերտում»,- Ազատության հրապարակում ԱԺԲ հրավիրած հանրահավաքում ասաց «Հանուն Հադրութի» ՀԿ նախագահ Լեւոն Հայրյանը։

Նա նշեց, որ Հայաստանում իշխանության եկան ուզորպատորներ եւ կոլաբորանտներ, որոնք փորձում են ապացուցել, թե «Արցախը հայկական չէ», հայտարարում են, որ «Արցախյան շարժումը պետք է փակենք ՀՀ-ն պահելու համար»։

«Հայաստանի երրորդ կոչված հանրապետությունը ծնվել է հենց այս հրապարակում՝ «Արցախ» եւ «միացում» կանչելով։ Այսինքն՝ Հայաստանի այսօրվա հանրապետության հիմքում Ղարաբաղյան շարժումն է։ Մի՞թե հայ ժողովրդի բարեկամն է այն մարդը, ով ուզում է այս հանրապետության հիմքում դրված սկզբունքը հանել, այսինքն՝ Ղարաբաղյան շարժումը եթե հանենք, հանրապետությունը չի լինի։ Ցավոք սրտի, այդ դեպքում Հայաստանում կստացվի խաղաղություն, որը շատ նման կլինի Ստեփանակերտի այսօրվա խաղաղությանը։

Հետեւաբար, պետք է պայքարել, մեզանից յուրաքանչյուրը պետք է իր կողքինին արթացնի։ Իշխանությունը զավթած մի խումբ հայտարարում է, որ Արցախը Հայաստանի համար գոյութենական վտանգ է, մեր ժողովուրդը սուս ու փուս նստում է եւ հավատում, որ կարող է պատահի Արցախի հարցը հանեն, եւ Հայաստանում լինի խաղաղություն։

Արցախի հարցը պիտի վերարծարծվի։ Մենք պետք է վերադառնանք Արցախ, ինչպե՞ս կարող ենք վերադառնալ եւ ի՞նչ պայմաններում։ Սկզբում Հայաստանի, Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի իշխանությունների հանցավոր եռյակը փորձել է ղարաբաղցիներին ստիպել ինտեգրվել Ադրբեջանին։ Այսինքն՝ արցախցին պետք է ինտեգրվեր Ադրբեջանին, մտներ Ադրբեջանի բանակ ծառայության։ Նրանց համար պլան B էր աշխատում՝ եթե արցախցիներին չեն կարողանալու ստիպել ծեծելով վերադառնալ Արցախ, պետք է ինտեգրեն Հայաստանում, ջնջեն, կորցնեն, Արցախը տարրալուծեն։ Էս է իշխանությունների ցանկությունը։

Արցախ մենք վերադառնալու ենք, ուզում ենք վերադառնալ, բայց միայն հայկական Արցախ։ Մեզ ինտեգրվել Ադրբեջանին պետք չէ, արցախցիներին եմ դիմում կոչով՝ ժողովուրդ, աշխատեք համախմբվել համայնքի շուրջը, որպեսզի կարողանանք մեր վերադարձի իրավունքը պաշտպանել։ Մենք վերադառնալու ենք Արցախ միջազգային երաշխիքներով, միջազգային ուժերի այնտեղ տեղակայումով, նույնիսկ սկզբի համար անհրաժեշտ է լինելու միջազգային կառավարում»,- ասաց Հայրյանը։

Նա նշեց, որ հայ ժողովրդի ուղեղը մթագնել են «խաղաղություն» բառով։ «Մենք տեսել ենք թուրքերի վերաբերմունքը Բերձորի միջանցքում խաղաղության աղավնու նկատմամբ։ Ի՞նչ են արել խաղաղության աղավնուն, հուպ են տվել, խեղդել են։ Խաղաղությունը լավ բան է, խաղաղության աղավնի սիրել կարելի է, բայց աղավնի լինել չի կարելի։ Մենք կարող ենք մեզ պաշտպանել, մենք թույլ չենք, փոքրիկ չենք, պարզապես մեզ տարիներով թունավորել են, մասնատել, բաժանել, մենք պետք է այսօր սկսենք մտածել միավորման մասին։ Մենք տեսել ենք, թե ինչի է ընդունակ միավորված ազգը, տեսել ենք 1988 թվականին, տեսել ենք մինչեւ 1994 թվականը»,- նշեց Լեւոն Հայրյանը։

Նա կոչ արեց Ազատության հրապարակում դարձյալ սկսել «Միացում Արցախ» շարժումը եւ միացման ճանապարհով մեր երթը վերսկսել․ «Սա է մեր միակ փրկությունը՝ միասնություն։ Մենք պետք է մեր միասնակամությունը վերկանգնենք, Արցախի հայկականությունը վերականգնենք եւ Հայաստանի երրորդ հանրապետության կյանքը շարունակենք։ Արցախի հարցը հանելով երրորդ հանրապետության տակից՝ մենք կքանդենք երրորդ հանրապետությունը։ Երրորդ հանրապետությունը եթե կործանվի, նոր աշխարհարկարգում չորրորդի համար հայերը տեղ չունեն։ Առաջին հանրապետության գաղափարները պետք է վերականգնել, բայց այսօր ովքեր աշխատում են երրորդ հանրապետությունը վերացնելու համար, պետք է հրաժեշտ տան իշխանությանը»։

«Արցախը Հայաստանի տարածքային ամբողջականության մաս է, ոչ թե Ադրբեջանի։ Արցախի հանձումը եղել է առեւտրի, վաճառքի հիման վրա, մեզ առեւտրի առարկա են սարքել, հիմա էլ եկել, Սյունիքի դարպասներն են ուզում բացել։ Հարգելի հայ ժողովուրդը, մի տրվեք այդ վաճառքին, մի եղեք առեւտրի առարկա, Արցախը մեզ համար ցավալի օրինակ է»,- Ազատության հրապարակում ԱԺԲ հրավիրած հանրահավաքում ասաց արցախցի գործիչ Անաստաս Իսրայելյանը։

Նա ասաց, որ Արցախը միշտ պիտի լինի հայկական, վստահ է՝ Արցախ վերադարձը ապահովվելու է։

«Այսօրվա իրավիճակում մենք ունենք լուրջ խնդիրներ հանրության մեջ։ Հայ ժողովրդին կոչ եմ անում՝ հայ լինելու, հայ ապրելու իրավունքի համար մենք միասնական պետք է լինենք։ Մեր ազգի հայ լինելու եւ հայ ապրելու համար առաջինը մենք պիտի վերածնվենք, մենք պիտի մեր էությունը ցույց տանք թե աշխարհում, թե մեր հողի վրա։ Եթե մենք տեր չկանգնենք մեր հողին, ուրիշներն են գալու մեր հողի վրա մեր գլխին տեր կանգնեն։ Բայց մենք բարոյական իրավունք չունենք այդպիսի բացթողումներ անելու, որովհետեւ ունենք Եռաբլուր, ունենք Ծիծառնակաբերդ, ունենք հերոսներ, որոնք մեզ համար են զոհաբերվել, որ մենք այսօր ապրենք այս հողում՝ հպարտանալով, ոչ թե ներկայացնեն, թե մենք թույլ ենք, վախկոտ ազգ ենք, պիտի զիջենք։ Սուտ եք ասում՝ դուք եք թույլը, դուք եք վախկոտը։ Հայ ազգը հզոր է, խելոք է, միշտ էլ լինելու է միջագային հարթակներում ու մեր հողի վրա»,- հայտարարեց Անաստաս Իսրայելյանը։

«Մենք գործ ունենք հանցագործի հետ, հանցագործություններ կատարող անձի հետ գործ ունենք, մի՞թե մենք սրան ենք արժանի, մենք արժանի՞ ենք, որ մեր ճակատագիրը տնօրինի մարդ, որն իր էությամբ ոչ միայն քաղաքականապես անբարոյական է, այլ նաեւ հանցագործ է»,- Ազատության հրապարակում ԱԺԲ հրավիրած հանրահավաքում ասաց  ԱԻՄ նախագահ Պարույր Հայրիկյանը։

Նրա խոսքով՝ Հայաստանի ներկա տարածքների ճանաչումը նշանակում է, որ մենք՝ հայերս ճանաչում ենք Ցեղասպանությունը, այն ամենը, ինչ 1915-ից մինչեւ 1923 թվկանը հայերի նկատմամբ արվել է։ Իսկ արվել է հետեւյալը՝ Թուրքիայի ներկա տարածքում ապրող բնակչության 25 տոկոսը վերացվել է։

«Այսօրվա Հայաստանի սահմանների մասին խոսելիս չխոսել այն բանի մասին, որ ռուս-թուրքական ապօրինի պայմանագրով ու կայամական մոտեցմամբ են ձեւավորվել այդ սահմանները, նշանակում է ուղղակի ընդհանրապես քաղաքականությամբ զբաղվելու իրավունք չունենալ»,- ասաց նա։

Ըստ Պարույր Հայրիկյանի՝ այս ամենը հետեւանք է նրա, որ մենք ունենք Սահմանադրություն, որը թույլ է տալիս ապիկարներին ու քաղաքական անբարոյականներին իշխանության գալ։ «Այսօր, երբ մենք խոսում ենք այս ծանր իրավիճակի մասին, չմոռանանք, որ հիմքերի հիմքում ընկած է ժողովրդին իշխանության լծակներից զրկող ստոր Սահմանադրությունը։ Եվ պատահական չէ, որ այդ ստոր Սահմանադրությանն այդպես փարվել է ամենապիղծ արարածը։ Այլապես ինչպե՞ս կարող էր ցեղասպանություն իրականացրած մարդու հետ ողջագուրվել, ինչպե՞ս կարող էր գերիների, պատանդների առկայության պայմաններում գնալ ու ինչ-որ այլ հարցեր քննարկել»,- հավելեց նա։

«Այսօր մենք մի առաջնահերթ խնդիր ունենք՝ աշխարհը պետք է իմանա, որ Նիկոլը մերը չէ, Նիկոլը մեզ հետ կապ չունի, նա հայ ազգի համար խորթ տարր է։ Ժողովրդի անունից ասում եմ՝ աշխարհ, իմացիր, Նիկոլը հայ ժողովրդի հետ կապ չունի, սեփական հայրենակիցներին ազգային հողի վրա պատանդ պահողի հետ գրկախառնվող ստոր արարածը հայության հետ ոչ մի կապ չունի եւ իրավունք չունի մեզ ներկայացնելու։ Մենք գործ ունենք հետեւողականորեն կոռուպցիոն հանցագործությամբ զբաղվող Նիկոլ Փաշինյանի եւ նրա ավազակախմբի հետ։ Եթե առաջիկա մեկ շաբաթվա ընթացքում դատախազ Վարդապետյանը եւ Հակակոռուպցիոն կոմիտեի ղեկավարությունը վերաբերմունք չարտահայտեն, նշանակում է՝ նրանք այդ կոռուպցիոն խմբի անդամներ են»,- հայտարարեց Հայրիկյանը։

«907-րդ բանաձեւի չեղարկումը ոչ թե խաղաղություն է բերելու, այլ պատերազմ։ Խաղաղություն ուզող պետությունը զենք գնելու նոր հնարավորություններ չի ստեղծում, ժամանակակից ամերիկյան զենք, որը Ադրբեջանը կգնի՝ ցույց տալու համար, որ իբր Իրանի ու Ռուսաստանի դեմ է, բայց ի վերջո մեր դեմ է օգտագործելու։ Հետեւաբար, այս մի քայլը, որն իշխանությունը ներկայացնում է որպես հաջողություն, դա ի վնաս Հայաստանի Հանրապետության է»,- Ազատության հրապարակում ԱԺԲ հրավիրած հանրահավաքում ասաց  «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար Արա Պապյանը՝ անդրադառնալով Վաշինգտոնում տեղի ունեցած պայմանավորվածություններին։

Արա Պապյանն անդրադարձավ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարման որոշմանը՝ հարցարդում անելով․ «Իսկ ո՞վ ասաց, որ չկա Արցախի հարցը։ Արդյոք մենք՝ որպես հայ ժողովուրդ եւ նաեւ աշխարհի շատ երկրներ ընդունո՞ւմ ենք, որ կարելի է հանցագործության միջոցով, էթնիկ զտման, ցեղասպանության միջոցով, ոտնահարեելով նույն Մինսկի խմբի բազմաթիվ փաստաթղթերը, հիմա օրինականացնել տեղի ունեցածը։ Այո, այս իշխանությունները փորձում են դա անել, բայց մենք դա թույլ չենք տա, որովհետեւ Արցախը մեր հայրենիքի մի մասն է, եւ առանց Արցախի Հայաստանը խոցելի է, խոցելի է անվտանգության առումով, խոցելի է տնտեսապես ու հոգեպես։

Հայրենիքի վաճառքով չես կարող հայրենիքի համար խաղաղություն գնել, այս ամբողջը կեղծիք է, որովհետեւ խաղաղությունը կարող է միայն ռազմաքաղաքական հավասարակշռության վրա խարսխված լինել։ Չես հավասարակշռել, ուրեմն չունես նաեւ խաղաղություն։ Արդյոք եթե դիմեցին, Մինսկի խումբը պետք է լուծարվի՞։ Ոչ, Մինսկի խումբը ստեղծվել է ԵԱՀԿ-ի ԱԳ նախարարների խորհրդի կոնսենսուսով, այսինքն՝ 57 երկրի ներկայացուցիչներ հավաքվել են 1992 թվականի մարտին եւ կողմ ենք քվեարկել այդ խումբը ստեղծելուն։ Հստակ գրված է՝ ինչի համար է այդ խումբը ստեղծվել, Ղարաբաղի հակամարտությունը խաղաղ լուծելու համար։ Արդյոք խաղաղ լուծում ստացե՞լ է, որ այսօր Նիկոլ Փաշինյանն ու իր համախոհներն ուզում են լուծարել։ Չի ստացել։ Ուրեմն, վստահ եմ, որ այդ Մինսկի խմբի 57 երկրներից առնվազն մի քանիսը դեմ են քվեարկելու։ Եվ Մինսկի խումբը մնալու է, որովհետեւ Արցախի հարցը եւս բարձրանալու է»։

Արա Պապյանը նշեց, որ  եթե Ալիեւի մտքին պատերազմ լինի, ինքը պատրվակ կգտնի՝ հրահրելու այդ պատերազմը, ինչպես հիմա արդեն խոսում է «150 մլրդ ռազմական տուգանքի» եւ այսպես կոչված «300 հազար ադրբեջանցի փախստականների վերադարձի» մասին։ Ըստ նրա՝ ադրբեջանիցներն օգտագործում են ՀՀ իշխանության այս ոչ հեռատես եւ տեղ-տեղ դավաճանական վարքագիծը՝ իրենց խնդիրներն առաջ տանելու համար։ Բայց ի վերջո չեն գալու ոչ «խաղաղության պայամանագրի» ստորագրմանը, ոչ էլ դրա իրագործմանը։

Արա Պապյանը հավելեց, որ ալիեւները Միսնկի խմբի շրջանակներում բազմաթիվ փաստթղթեր են ստորագրել, որոնցով ուժի կիրառում չպետք է լիներ, բայց ոտնահարեցին դա։ Երբ Արդբեջանը հայաթափեց Արցախը, այդպես կոչված «ռուս խաղաղապահների» ներկայությամբ էթնիկ զտում իրականացրեց, ի՞նչը զսպեց նրանց, ոչինչ։ «Հետեւաբար, նրանց զսպելու համար մենք պետք է ստեղծենք իրավական ամուր հիմքեր եւ ամենակարեւորը՝ հզոր ու ազգային իշխանություն, որն էլ կստեղծի հզոր բանակը, որը կկարողանա դիմակայել։ Այլ ճանապարհ չկա։ Թող որեւէ մեկը չփորձի ներկայացնել, թե իբր իրենք խաղաղություն են ուզում, մենք էլ պատերազմ ուզողն ենք»,- նշեց նա։

Արա Պապյանն անդրադարձավ նաեւ Վաշինգտոնում նախաստորագրված այսպես կոչված «խաղաղության պայմանագրին»՝ ասելով, որ սա կեղծ փաստաթուղթ է։ «Ես կարդամ այսպես կոչված խաղաղության համաձայնագրի առաջին կետը․ «Հաստատելով, որ նախկին ԽՍՀՄ Խորհրդային Սոցիալիստական ​​Հանրապետությունների միջեւ սահմանները դարձել են համապատասխան անկախ պետությունների միջազգային սահմանները եւ որպես այդպիսին ճանաչվել են միջազգային հանրության կողմից՝ կողմերը ճանաչում են եւ կհարգեն միմյանց ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը, միջազգային սահմանների անձեռնմխելիությունը եւ քաղաքական անկախությունը»։

ՔՊ-ն կասի՝ դե ի՞նչ վատ բան կա, սահմանները ճանաչվում են։ Բայց այստեղ շատ կարեւոր հարց կա՝ միջպետական փաստաթուղթը պիտի վավերացվի, այսինքն՝ սա դեռ նախաստորագրում է, պիտի ստորագրվի, հետո խորհրդարանով վավերացվի ու ուժի մեջ մտնի։ Չի կարող որեւէ միջազգային պայմանագիր վավերացվել, եթե այն հակասության մեջ է քո գործող Սահմանադրության հետ, դրա համար է Ալիեւը ստիպում մեզ փոխել Սահմանադրությունը։ Ասում է, որ այնտեղ հղում կա Անկախության հռչակագրին, որտեղ էլ խոսվում է Ղարաբաղի ու Հայաստանի միացման մասին։

Հիմա նայենք, թե իրենց Սահմանադրությունն ինչ է ասում, իրենց Սահմանադրությունը եւս հղում ունի Անկախության հռչակագրի վրա, բայց ո՞ր Անկախության հռչակագրի վրա՝ հստակ գրված է 1918-1920 թվականների հանրապետության Անկախության հռչակագրի վրա։ Այսինքն՝ իրենց համար հիմք է հանդիսանում առաջին հանրապետությունը, իրենք իրենց համարում են իրավահաջորդ 1918-20 թվականների իրենց մոգոնած կեղծ հանրապետության իրավահաջորդը, որի մեջ մտնում է եւ Զանգեզուրը, եւ Վայոց ձորը, եւ Սեւանը։ Երբ իրենք ասում են՝ տարածքային ամբողջականություն, դա նկատի ունեն։

Իրենք ոնց կարող են ընդունել սովետական սահմանները, երբ Սահմանադրությամբ իրենք սովետական շրջանը համարում են օկուպացիոն շրջան։ Հետեւաբար, առնվազն իրենք եւս պետք է փոխեն իրենց Սահմանադրությունը։ Կփոխեն Սահմանադրությունը, ցույց կտան, որ իսկապես քաղաքական կամք ունեն, չեն փոխի, այս ամբողջը հերթական ծուղակ է ու խաբկանք։ Կամ իշխանությունները տգետ են, այսքան բանը չեն հասկանում, կամ իրենք լավ էլ հասկանում են՝ ինչ են անում, պարզապես ուզում են ժողովրդին խաբել՝ ամեն ինչ տալով, բայց վերջում այդ փաստաթուղթը չի վավերացվի։ Իսկ փաստաթուղթը, որը չի վավերացվել, չունի իրավական նշանակություն»,- հայտարարեց Պապյանը։

Նա կոչ արեց հասարակությանը ոտքի կանգնել։ Նա ասաց, որ Ալիեւն ամեն ինչ անելու է, որ Նիկոլ Փաշինյանը ժողովրդի վրա ծախի այս «խաղաղության» գաղափարը մինչեւ հաջորդ ընտրություններ։ Իսկ դրանից հետո, օգտվելով 907 բանաձեւի չեղարկումից, վերազինվելու է, եւ լինելու է ավելի դաժան պատերազմ։ Նա բոլոր քաղաքական ու հասարակական գործիչներին կոչ արեց դիրքավորվել ու հստակ դիրքորոշում հայտնել այս ծանրագույն ժամանակաշրջանում, որովհետեւ դասալքություն է այսօր ոչինչ չանելն ու չասելը։