«Առաջին լրատվականի» հետ զրույցում Արցախի Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Արթուր Թովմասյանը հայտարարեց, որ «Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովը՝ միակ, ընդգծում եմ, միակ օրինական կառույցը, որը ստացել է Արցախի ժողովրդի վստահության քվեն, մտադիր է շարունակել իր աշխատանքը»։ «Արցախի Հանրապետության Սահմանադրությամբ մենք ինքնալուծարման իրավունք չունենք. Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովը չի կարող լուծարվել մինչև 2025 թվականի մայիսի 21-ը»,- ասաց նա։

Այսպիսով, Հայաստանի խորհրդարանը գործում է և ունի բացառիկ իրավասություններ՝ խոսելու արցախցիների իրավունքների և շահերի, առաջին հերթին՝ կարգավիճակի եւ արցախյան հիմնախնդրի քաղաքական կարգավորման մասին։ Ինչպե՞ս են պատկերացնում Արցախի ապագան ներկայիս խորհրդարանի անդամները, որոնք չեն ցանկանում «ցրվել»:

Օրերս խորհրդարանը հայտարարություն է տարածել՝ ի պաշտպանություն «Եվրոպացիներին՝ հանուն Արցախի» կազմակերպության, որն ի պաշտպանություն Արցախի ակցիաներ է անցկացրել եվրոպական 14 երկրների 55 քաղաքներում։

Ավելի վաղ որոշ պատգամավորներ միացել էին Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի ղեկավարությամբ ստեղծված «Արցախի ժողովրդի հայրենադարձության նպատակով» ստեղծված հանձնաժողովին։ Ինչպես «Ազատության» հետ զրույցում ասաց Արցախի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ, ՀՅԴ անդամ Վահրամ Բալայանը, հանձնաժողովի կազմը դեռ համալրված չէ, սակայն այնտեղ արդեն ընդգրկված է ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպական գրասենյակի ղեկավար Գասպար Կարապետյանը, նույն կազմակերպության անդամ Մարիո Նալբանդյանը, Արցախի օմբուդսմեն Գեղամ Ստեփանյանը, նախկին ՀՀԿ-ական պատգամավոր Կարեն Բեքարյանը։

Կոմիտեի ստեղծումը և եվրոպական քաղաքներում գործողությունները փոխկապակցված են. ըստ երևույթին որոշիչ դեր է խաղում ՀՅԴ-ն իր լայն ցանցով։ Ակցիաները ողջունել են Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 5 խմբակցություններից միայն 4-ը՝ «Ազատ Հայրենիք», ՀՅԴ, «Արդարություն», «Արցախի ժողովրդական ​կուսակցություն»։

Հատկանշական է, որ Արցախի խորհրդարանի խմբակցությունների ծավալուն հայտարարության մեջ ոչ մի խոսք չկա Արցախի կարգավիճակի, քաղաքական կարգավորման և Ռուսաստանի դերի մասին, որի զորքերը, նոյեմբերի 9-ի հայտարարության համաձայն, պարտավոր էին կանխել խաղաղ բնակչության նկատմամբ բռնությունը։ Մոսկվան ասում է, որ բռնություն չի եղել, և մարդիկ ինքնակամ լքել են իրենց տները, ինչին հայկական կողմից չեն առարկում: Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանը պահպանում է ռազմական ներկայությունը Արցախում՝ հայտարարելով, որ պայմաններ է նախապատրաստում արցախցիների «խաղաղ» վերադարձի համար Բաքվի իրավազորության տակ։

Թե ինչ պայմաններում ստեղծված կոմիտեն մարդկանց կվերադարձնի Արցախ, հայտնի չէ։ Կարելի է միայն ասել, որ Վարդան Օսկանյանը դեռևս արցախցիների գաղթից առաջ խոսում էր Ադրբեջանի կազմում Արցախի ինքնավար կարգավիճակի անհրաժեշտության մասին։ Իսկ ՀՅԴ ներկայացուցիչներն ասում են, որ եթե լինեն միջազգային երաշխիքներ և ինքնորոշման իրավունքի իրացում, հնարավոր է արցախցիների վերադարձը։

Սամվել Բաբայանի «Միասնական հայրենիք» խմբակցությունը վարում է առանձին քաղաքականություն, որը կապում են Փաշինյանի կուսակցության կուրսի հետ։ Ինքը՝ Սամվել Բաբայանը, բազմաթիվ հարցազրույցներում նույնպես խոսել է ինքնավարության կարգավիճակի մասին և չի պահանջում ռուսական զորքերի դուրսբերում։

Ավելին, ասում են, որ Սամվել Բաբայանը կապված է «վերադարձողների» որոշակի ցուցակների կազմման հետ։ «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում Արցախի բնակիչ Գիտա Խաչատրյանն ասաց, որ գրանցումը, ըստ լուրերի, սկսվել է, և պետք է հավաքվի մոտ 2500 մարդ։ Սամվել Բաբայանն ասաց, որ լսել է մարդկանց գրանցող «խմբերի բիզնես-գործունեության» մասին և հերքեց, որ ինքն էլ է ցուցակներ կազմում։ Նա կոչ է արել ստեղծել աշխատանքային խումբ, որն անմիջականորեն Բաքվի հետ կբանակցի ինքնավարության շուրջ։

Հիշեցնենք, որ ԱԺ նախագահ Դավիթ Իշխանյանի ձերբակալությունից հետո ԱԺ ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար դարձավ Սամվել Բաբայանի խմբակցության պատգամավոր Գագիկ Բաղունցը։

Նկատենք, որ Արցախում ոչ մի քաղաքական ուժ չի պնդում Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին 1989 թվականի դեկտեմբերի 1-ի որոշումը կյանքի կոչելու մասին։ Եթե ​​2024 թվականի հունվարի 1-ից լուծարվել է 1991 թվականին ստեղծված Արցախի Հանրապետությունը, ապա Արցախի կարգավիճակը որոշող միակ օրինական փաստաթուղթը՝ միացման մասին 1989-ի որոշումն է։

Սա խոստովանում են նաև Բաքվում, դրանից ելնելով պահանջում են փոխել Հայաստանի Սահմանադրությունը և հանել հղումները Անկախության հռչակագրին և 1989 թվականի դեկտեմբերի 1-ի որոշմանը։

Արցախի Ազգային ժողովի խմբակցությունները, անտեսելով այս որոշումը և փնտրելով Արցախի խղճուկ և անօգուտ «ինքնավարությունը» Ադրբեջանի կազմում՝ ռուս-թուրքական սխեմայով, հերթական հանցավոր քայլն են անում։ Ըստ ամենայնի, այդ նպատակով են նրանց հրամայել մնալ մինչև 2025թ.։

Նաիրա Հայրումյան

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին հրաժարական է տվել։ Այս մասին նա հայտարարել է ուղիղ եթերում։

Հիշեցնենք, որ օրերս Նիկոլ Փաշինյանը եղել է Վրաստանում, որտեղ Ղարիբաշվիլիի հետ պայմանավորվել է Վրաստանի հետ ռազմավարական գործընկերության և համատեղ մաքսային հսկողության շուրջ։

«Վրացական երազանք-ժողովրդավարական Վրաստան» իշխող կուսակցության ներկայիս նախագահ Իրակլի Կոբախիձեն կուսակցության առաջիկա համագումարում կառաջադրվի վարչապետի պաշտոնում, իսկ Վրաստանի գործող վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին կզբաղեցնի կուսակցության նախագահի պաշտոնը: Այդ մասին «Արմենպրես»-ը տեղեկանում է Sputnik գործակալության վրացական ծառայությունից:

Նշվում է, որ «Իմեդի» հեռուստաալիքի բացառիկ տեղեկատվության համաձայն՝ հունվարի 24-ին տեղի է ունեցել «Վրացական երազանք» կուսակցության քաղխորհրդի նիստը։ Նիստում որոշում է ընդունվել, որ կուսակցության համագումարը տեղի կունենա փետրվարի 1-ին, և կհայտարարվի փոփոխությունների մասին։

Բացի այդ, հեռուստաալիքի տեղեկատվությամբ, Կոբախիձեն նաև կզբաղեցնի «Վրացական երազանք» կուսակցության քաղաքական քարտուղարի պաշտոնը։

Ղարիբաշվիլին վարչապետի պաշտոնն զբաղեցրել է երկու անգամ՝ 2013-2015 թթ. և 2021 թ․-ից մինչև այժմ։ Նա միլիարդատեր Բիձինա Իվանիշվիլիի «աջ ձեռքն» էր «Վրացական երազանք» կուսակցության հիմնադրման ժամանակաշրջանում, որը երկիրը ղեկավարում է 2012 թվականից։

Սկզբում Ղարիբաշվիլին ղեկավարում էր ՆԳ նախարարությունը, ապա 2013 թ. վարչապետի պաշտոնում նա փոխարինեց անձամբ Իվանիշվիլիին։ Ղարիբաշվիլին այն ժամանակ՝ 31 տարեկանում, դարձավ Վրաստանի պատմության ամենաերիտասարդ վարչապետը:

Իսկ մասնագիտությամբ իրավաբան 46-ամյա Իրակլի Կոբախիձեն 2021 թ. հունվարից «Վրացական երազանք-Ժողովրդավարական Վրաստան» կուսակցության նախագահն է։ Մինչ այդ նա իշխող թիմի գործադիր քարտուղարն էր։ Նախքան «Վրացական երազանք» գալն աշխատել է որպես ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի աջակցությամբ իրականացվող տեղական ինքնակառավարման բարեփոխման ծրագրի մենեջեր, Թբիլիսիի պետական ​​համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի որակի ապահովման ծառայության պետի պաշտոնակատար, «Բաց հասարակություն-Վրաստան» հիմնադրամի Մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայության ծրագրի փորձագետների կոմիտեի անդամ, Վրաստանում Եվրոպայի խորհրդի նախագահությունում ռազմավարական պլանավորման փորձագետ:

Հիշեցնենք, որ 2018 թվականի մայիսի 31-ին Թբիլիսիում Փաշինյանի այցի ընթացքում ընդունելություն էր՝ նվիրված Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության 100-ամյակին, որում երկու երկրների ղեկավարները հայտարարեցին, որ հայ և վրացի ժողովուրդները պատմականորեն կապված են միմյանց հետ, և որ այդ հարաբերությունները կարիք ունեն խորացման և հետագա խորացման։ Սակայն Փաշինյանի այցից անմիջապես հետո՝ 2018 թվականի հունիսի 13-ին, Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլին հայտարարեց, որ հրաժարական է տալիս իր գործընկերների հետ տարաձայնությունների պատճառով։

ՀՀ Ներքին գործերի նախարար

Վահե Ղազարյանին

(կրկնօրինակը` ՀՀ Վարչապետ

Նիկոլ Փաշինյանին)

ՀՀ Միգրացիայի և քաղաքացիության

Ծառայության պետ

Արմեն Ղազարյանին

ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ ՆԱՄԱԿ

Հարգարժան պարոն Ղազարյան,

մենք` Արցախից բռնի տեղահանված քաղաքացիների իրավունքներով զբաղվող մի շարք ՀԿ-ների ներկայացուցիչներս, Ձեզ ենք ուղղում այս միասնական նամակը, որպեսզի բարձրաձայնենք Արցախից դեպի ՀՀ տարածք բռնի տեղահանված քաղաքացիների հաշվառման գործընթացում թույլ տրված բազմաթիվ խախտումները:

Ըստ մեր կազմակերպությունների հավաքագրած տվյալների` Արցախից բռնի տեղահանված 42.809 քաղաքացու` ՀՀ տարբեր բնակավայրերում հաշվառելուց առաջ հանել են իրենց նախկին բնակավայրի հաշվառումից:

Հարկ ենք համարում նշել, որ «Բնակչության պետական ռեգիստրի մասին» ՀՀ օրենքի համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ՀՀ բնակչության ռեգիստրների վարման աշխատանքները համակարգող` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից լիազորված պետական կառավարման համակարգի մարմինը (ՀՀ ՆԳՆ Միգրացիայի եւ քաղաքացիական ծառայություն) լիազորված է իրականացնել միայն ՀՀ-ում բնակվող անձանց՝ ըստ բնակության վայրի հաշվառում: Իսկ ինչպես հաշվառումը, այնպես էլ հաշվառումից հանելը իրականացվում է միայն ՀՀ տարածքում գտնվող բնակության վայրերից:

Ընդ որում, ըստ նույն օրենքի՝ անձը կարող է ունենալ մշտական բնակության միայն մեկ վայր: Մշտական բնակության վայր (կացարան) է համարվում այն տարածքը, որտեղ բնակիչն ունի բնակվելու իրավունք, որը նա համարում եւ հայտարարում է որպես իր կացարան: ՀՀ-ում մշտական բնակության վայրը (կացարանը) փոխելիս անձը պարտավոր է յոթնօրյա ժամկետում գրավոր տեղեկացնել այն համայնքի տեղական ռեգիստրին, որտեղ գտնվում է նրա նոր կացարանը: Բնակիչը կարող է հաշվառվել միայն մեկ կացարանում:

Նույն օրենքի 7-րդ եւ 8-րդ հոդվածների վերլուծությունից երեւում է, որ անձի կողմից հաշվառման հասցեն փոխելու դիմում ստանալիս կենտրոնական ռեգիստր վարող մարմինն այդ մասին պաշտոնապես տեղեկացնում է այն համայնքի տեղական ռեգիստր վարող մարմնին, որտեղ մինչ այդ հաշվառված է եղել դիմողը: Օրենքում բացակայում է որեւէ դրույթ, որը լիազորում է Կառավարության կողմից լիազորված պետական կառավարման համակարգի մարմնին՝ ՀՀ ՆԳՆ Միգրացիայի եւ քաղաքացիական ծառայությանը, ՀՀ տարածքից դուրս գտնվող բնակության վայրերից անձին հաշվառումից հանելու վերաբերյալ: Առկա չէ նաեւ այդ մասին սահմանված ընթացակարգ: ՀՀ կառավարության 14 հուլիսի 2005 թվականի N 1231-Ն որոշմամբ (բաժին 3) սահմանվում են բնակչության ռեգիստրում հաշվառումից հանելու դեպքերը, որոնք վերստին վերաբերում են բացառապես ՀՀ տարածքում գտնվող բնակության վայրերում հաշվառումից հանելուն:

Վերը նշվածը վերստին ցույց է տալիս հաշվառման եւ հաշվառումից հանելու գործընթացի՝ միայն ՀՀ տարածքում գտնվող բնակության վայրերի/կացարանների մասով իրականացվելու հնավորությունը:

Սակայն Արցախից բռնի տեղահանված ժամանակավոր պաշտպանության կարգավիճակ (փախստական) ստացած անձանց՝ ՀՀ բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառելիս լիազոր մարմինը վերջիններիս հանում է ՀՀ տարածքից դուրս՝ Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) տարածքում հաշվառումից:

Նույն վարքագիծը չի դրսեւորվում, սակայն, ՀՀ-ում մշտական բնակություն հաստատած այլ օտարերկրացիների եւ փախստականների նկատմամբ:

ՀՀ-ում փախստականի կարգավիճակ ունեցող այլ անձանց համար սահմանված չէ ՀՀ-ում հաշվառվելիս այլ երկրի տարածքում վերջինիս հաշվառման հասցեից հանելուն վերաբերող որեւէ օրինական ընթացակարգ, նույն մոտեցումը պետք է լինի նաեւ Արցախից բռնի տեղահանված անձանց նկատմամբ:

Հակառակ դեպքում, չարաշահվում են ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածով սահմանված՝ օրինականության եւ պետական մարմինների՝ միայն այնպիսի գործողություններ կատարելու սկզբունքը, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով, ինչպես նաեւ Սահմանադրության 29-րդ հոդվածով սահմանված՝ խտրականության արգելքի սկզբունքը, ինչպես նաեւ «Վարչարարության հիմունքների եւ վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածով սահմանված՝ վարչարարության օրինականության, 7-րդ հոդվածով սահմանված՝ կամայականության արգելքի սկբունքները, քանի որ լիազոր մարմնի կողմից ցուցաբերվում է տարբերակված մոտեցում նույնական հանգամանքներով դեպքերի նկատմամբ:

Հաշվի առնելով վերը գրյալը՝ հորդորում ենք Ներքին գործերի նախարարությանը.

• դադարեցնել Արցախից բռնի տեղահանված անձանց՝ ՀՀ բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառելիս ՀՀ տարածքից դուրս՝ Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) տարածքում հաշվառումից հանելու՝ օրենքին չհամապատասխանող պրակտիկան:

• սեփական նախաձեռնությամբ վերացնել Արցախից մինչեւ այժմ բռնի տեղահանված անձանց՝ ՀՀ բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառելիս Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) տարածքում հաշվառումից հանելու վերաբերյալ անձնագրերում կատարված նշագրումները:

Նշված կետերը չբավարարելու դեպքում, եթե լիազոր մարմինը անվավեր չճանաչի իր կնիքով հաստատած հաշվառումից հանելու փաստաթղթերը, մենք ստիպված ենք լինելու կոլեկտիվ հայց ներկայացնել դատարան:

Հարգանքով,

«Հանուն Հադրութի» ՀԿ                                                                     Լ. Հայրիյան

«Շուշիի դեօկուպացիա»                                                                    Վ. Կարապետյան

«Վերադարձ դեպի Քարվաճառ» ՀԿ                                                  Դ. Եղիազարյան

«Վերադարձ դեպի Քաշաթաղ» ՀԿ                                                    Կ. Մովսիսյան

«Հարմոնիա» Շուշիի կանանց ՀԿ                                                      Դ. Առուստամյան

«Արցախի Թեքեյան մշակութային միություն՛» ՀԿ                Ն. Մարտիրոսյան

«Արցախի Թեքեյան մշակութային միություն՛» ՀԿ                           Ա. Թովմասյան

«Կենդանիների պաշտպանություն Արցախում» ՀԿ                         Գ. Առստամյան

Անունից

«Վերադարձ դեպի Դիզակ» ՀԿ                                                          Մ. Քարամյան

Հեռ.055-669194

Էլ. Հասցե        [email protected]