ՆԱՏՕ-ն պատրաստվում է Ռուսաստանի հետ պատերազմի. հատվածներ գաղտնի փաստաթղթից

ՆԱՏՕ-ն պատրաստվում է ռուսական խոշոր հարձակման իր արևելյան թևի վրա: Այս մասին գրում է Bild-ը՝ հղում անելով Բունդեսվերի գաղտնի փաստաթղթին

Գերմանիայի պաշտպանության նախարարության գաղտնի փաստաթուղթը ուրվագծում է Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև հնարավոր զարգացումները, ՆԱՏՕ-ի հարյուր հազարավոր զորքերի տեղակայմամբ և 2025 թվականի ամռանը պատերազմի մոտալուտ բռնկումով:

Մասնավորապես, նշվում է, որ սցենարը կսկսվի 2024 թվականի փետրվարին, երբ Ռուսաստանը զորահավաքի հերթական փուլը կսկսի և լրացուցիչ 200 հազար մարդ կզորակոչվի։ Ենթադրվում է, որ Կրեմլը գարնանային հարձակում կսկսի Ուկրաինայում, եւ մինչև հունիս, ըստ փաստաթղթի սցենարի, ուկրաինական բանակը կնահանջի։

Ռուսաստանի քողարկված հարձակումն Արևմուտքի վրա, ըստ սցենարի, կսկսի հուլիսին, և ժամանակի ընթացքում այն ​​ավելի ակնհայտ կդառնա։ Բունդեսվերում մոդելավորում են կիբերհարձակումներ և հիբրիդային պատերազմի այլ ձևեր այս ժամանակահատվածում, հիմնականում Բալթյան երկրներում, ինչպես նաև բախումներ, որոնք Ռուսաստանը օգտագործում է որպես պատրվակ իր տարածքում և Բելառուսում լայնածավալ զորավարժություններ սկսելու համար։

Ըստ սցենարի, հոկտեմբերին կարող է էսկալացիա տեղի ունենալ, եթե Ռուսաստանը Կալինինգրադ տեղափոխի զորքեր և միջին հեռահարության հրթիռներ։ Իսկ 2024 թվականի դեկտեմբերից «Սուվալկի միջանցքի» (Ռուսաստանը Կալինինգրադին կապող ճանապարհ, որն անցնում է ՆԱՏՕ-ի անդամներ Լիտվայի ու Լեհաստանի սահմանային գոտով․ խմբ․) տարածքում սպասվում են «սահմանային հակամարտություն» և «բազմաթիվ զոհերով անկարգություններ»։

Այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ-ն ընտրություններից հետո շաբաթներ շարունակ կարող է մնալ առանց առաջնորդի, Ռուսաստանը, Բելառուսի աջակցությամբ, ներխուժում է ՆԱՏՕ-ի տարածք: Իսկ 2025 թվականի մայիսին ՆԱՏՕ-ն որոշում է կայացնում զսպման միջոցների մասին, «X օրը» ՆԱՏՕ-ն արևելյան թեւ է տեղափոխում 300,000 զինվորական, այդ թվում՝ Բունդեսվերի 30,000 զինվոր:

Իր զորացրման օրը կորած զինծառայողի դին հայտնաբերել են ձնահյուսի տակից

Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքի Ցղունի գյուղի վարչական տարածքում hունվարի 14-ին, ժամը 14։20-ի սահմաններում ձնահյուսի տակից հայտնաբերվել է զինծառայող Բենիամին Մանուչարյանի դին (ծնված 2003 թ․), որի հետ կապը կորել էր հունվարի 13-ին։ «Արմենպրես»-ին այս մասին տեղեկացրին ՀՀ ներքին գործերի նախարարության փրկարար ծառայությունից։

«Հունվարի 13-ին Պաշտպանության նախարարությունը հայտնել էր, որ եղանակային խիստ անբարենպաստ պայմաններում մարտական դիրքից մշտական տեղակայման վայր տեղափոխվելու ճանապարհին կորել է կապը ՀՀ ՊՆ N զորամասի զինծառայող Բ. Մ.-ի հետ:

Փրկարարները համագործակցելով ՊՆ և ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողների հետ սաստիկ բքի և մառախուղի պայմաններում, լեռնային դժվարանցանելի գոտում ձեռնարկել են որոնողափրկարարական ծավալուն աշխատանքներ»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ։

Ձնահյուսի տակ մնացած 20-ամյա զինծառայող Բենիամին Մանուչարյանը Արարատի մարզի Այնթափ գյուղից էր, դժբախտ դեպքը նրա զորացրման օրն է տեղի ունեցել: Այս մասին NEWS.am-ին հայտնեց Այնթափի վարչական շրջանի ղեկավար Գեղամ Հովհաննիսյանը:

Հաջորդ քայլը` հայկական բանակի լուծարումն է և Հայաստանի սահմանների “պաշտպանության” փոխանցումը Ռուսաստանին և Թուրքիային

Երեկ Գավառում իր կուսակցության հետ հանդիպման ժամանակ Փաշինյանը Ալիևի հաջորդ պայմանը բարձրաձայնեց՝ Հայաստանը չպիտի բանակ ունենա։ Որպես կանոն, Փաշինյանի կողմից պայմանների բարձրաձայնումը դառնում է դրանց իրականացման սկիզբ. Ճիշտ այնպես, ինչպես կատարվել են նախկինում հնչեցրած բոլոր պայմանները։

«Նոյեմբերի 10-ի հայտարարության մեջ ասվում է, որ ռուս սահմանապահներն անվտանգություն և հսկողություն են իրականացնում 42-43 կիլոմետր տարածքի վրա, և այդ պարտավորությունը պետք է կատարվի»,- պնդում է Ալիևը, խոսելով “Զանգեզուրի միջանցքի” մասին։

Պայմանագրի համաձայն՝ Իրանի և Թուրքիայի հետ Հայաստանի սահմանները պահպանվում են ռուսական սահմանապահ զորքերի կողմից։ Հայաստանում ռուսական երկու ռազմակայան կա. Եթե ​​Ռուսաստանին փոխանցվի նաև «Ադրբեջանի» հետ սահմանների պաշտպանությունը, իսկ Թուրքիային՝ Վրաստանի հետ սահմանի պաշտպանությունը, ապա Հայաստանի ինչի՞ն է պետք բանակը։

Կարելի է մեծ գումար խնայել սահմանապահների և բանակի վրա, փոխարենը ստեղծել մեծ ուսումնական կենտրոն՝ միջանցքներում արտաքսման ժամանակ փախստականներին առաջին օգնություն ցույց տալու համար:

Որքան էլ այդ ամենը անհավատալի թվա, սա կլինի հաջորդ քայլը՝ դատելով նախորդներից։

2021 թվականի նոյեմբերի 23-ին Պուտին-Փաշինյան-Ալիև հանդիպումից առաջ հայտարարվեց, որ «Ադրբեջանը ցանկանում է Ֆրանսիային բացառել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներից»։ 2023 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Կոստանդնուպոլսում տեղի ունեցավ Ռուսաստանի Դաշնություն-ԱՄՆ-ԵՄ հանդիպումը՝ առանց Ֆրանսիայի, որը ԱՄՆ-ն անվանեց «նոր Մինսկի խումբ»:

2023 թվականի հունվարի 26-ին Փաշինյանը հայտարարեց, որ «Ադրբեջանը ցանկանում է հայերին վտարել Լեռնային Ղարաբաղից»։ «Մեր ունեցած տեղեկությունների համաձայն՝ Բաքվի ծրագիրն այսպիսին է՝ տնտեսական և հոգեբանական ճնշումը հասցնել որոշակի գագաթնակետի, որից հետո միջանցքը մի քանի օր բաց կլինի՝ Լեռնային Ղարաբաղի հայերի զանգվածային ելքի ակնկալիքով, իսկ հետո այն կփակվի և կվերաբացվի մի քանի օրով։ Դա կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ վերջին հայը չի հեռանա Լեռնային Ղարաբաղից»,- ասել է Հայաստանի վարչապետը։

Այդպես էլ եղավ ամեն ինչ։

2023 թվականի մայիսի 22-ին Փաշինյանը հայտարարեց, որ պատրաստ է քննարկել Լեռնային Ղարաբաղի ճանաչման հարցը Ադրբեջանի կազմում, եթե Բաքուն երաշխավորի հայերի իրավունքները այս տարածքում։ 2023 թվականի օգոստոսի 8-ին Փաշինյանը հայտարարեց, որ «Ադրբեջանը ցանկանում է տարածքային պահանջներ ներկայացնել Հայաստանին խաղաղության պայմանագրի ստորագրումից հետո»։

Բաքուն Ռուսաստանի օգնությամբ ագրեսիա իրականացրեց Արցախում, արտաքսեց բնիկ հայ բնակչությանը, իսկ Հայաստանը հայտարարեց, որ չի միջամտի, որպեսզի Ադրբեջանը հավակնություն չհայտնի Հայաստանի տարածքին։ Հիմա եկել է Հայաստանի ժամանակը։

2023 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Ալիևն արդեն սկսել է խոսել «Հայաստանը ռեւանշից հրաժարվելու երաշխիքների մասին»։ Բաքվի վերլուծաբանները բացատրել են, որ «հիմնարար իրավական փաստաթղթերը, ինչպիսին է 1990 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ընդունված Հայաստանի Անկախության հռչակագիրը, հղում են անում  1989 թվականի համատեղ որոշմանը Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միավորման մասին։ Իրավական այս ֆոնը մտահոգություն է առաջացնում Ադրբեջանում, որտեղ կանխատեսվում են սցենարներ, որոնցում Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը կարող է մերժել խաղաղության համաձայնագիրը, կամ հետագա իշխանությունները կարող են վերսկսել տարածքային պահանջները»։

Այնուհետ հայ վերլուծաբանները նշեցին, որ Ալիևին տրվելիք երաշխիքներից մեկը կարող է լինել այս իրավական ֆոնի ոչնչացումը։ Այդ համատեքստում Փաշինյանը մի շարք հայտարարություններ արեց՝ կապված Արարատի, զինանշանի, Սահմանադրության և Հայաստանի ինքնիշխանության հիմքերի հետ։

Նա նաև ասաց, որ խաղաղության պայմանագրի տեքստում որևէ հիշատակում չի լինի Ղարաբաղի կամ Արցախի ժողովրդի իրավունքների մասին (քանի որ հակառակ դեպքում Ադրբեջանը կպնդի ադրբեջանցիների՝ Հայաստան վերադառնալու իրավունքը ներառելու մասին)։

Երեկ Գավառում նա արդեն ասաց. «Ադրբեջանը կարծում է, որ Հայաստանը չպե՞տք է բանակ ունենա։ Եթե ​​այո, ապա կասկածի տակ է դրվում Հայաստանի գոյության իրավունքը, ինչը բացարձակապես անընդունելի է։ Յուրաքանչյուր երկիր ունի բանակ ունենալու իրավունք, և ոչ ոք չի կարող կասկածի տակ առնել դա։ Բայց պարզ է, որ հարցերը պետք է դիտարկել տարածաշրջանային համատեքստում»:

Ի՞նչ նկատի ունի Փաշինյանը տարածաշրջանային համատեքստ ասելով։ Եվ նորից վերադառնում ենք նրան, ինչի մասին խոսեց Ալիևը՝ միջանցքի, «Ադրբեջանի» հետ սահմանների պաշտպանության գործառույթները Ռուսաստանին փոխանցելու, բանակը լուծարելու, Սահմանադրությունը փոփոխելու և դրանից 1989 թվականի որոշման հղումները հանելու մասին։

«Եկեք ստորագրենք սպառազինությունների վերահսկման պայմանագիր, որպեսզի Հայաստանն ու Ադրբեջանը զենքի հետ կապված կոնկրետ պայմանավորվածություններ ձեռք բերեն և հնարավորություն ունենան վերահսկելու այդ պայմանավորվածությունների կատարումը»,- ասաց Փաշինյանը։

Ո՞վ է լինելու պայմանագրի երաշխավորը։ Ըստ ամենայնի, Ռուսաստանը և Թուրքիան, որպես 1921 թ. “ՀՀ կադաստրային թղթի” ստորագրողներ։

Նաիրա Հայրումյան

Մենք գիտենք, թե ինչու այս հարցերը չեն տրվում։ Զախարովան էլ գիտի

ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի հայտարարությունները, թե Արցախում էթնիկ զտումներ չեն եղել, բնական են հնչում Ռուսաստանի ղեկավարության կողմից տերմինաբանական մանիպուլյացիաների ֆոնին։ ՌԴ ԱԳՆ-ն համառորեն ուկրաինական պատերազմն անվանում է Հատուկ գործողություն, իսկ նրանց, ովքեր դա անվանում են պատերազմ, դատում են։ Խաղաղության կոչ անողներին նույնպես դատում են, քանի որ խաղաղության կոչերը «վարկաբեկում են բանակը»։ Հարյուրավոր ռուս քաղաքական և հասարակական գործիչներ բանտում են պատերազմը պատերազմ և խաղաղություն խաղաղություն կոչելու համար:

Իսկ դուք ուզում եք, որ Զախարովան Արցախում էթնիկ զտումն անվանի էթնիկ զտո՞ւմ։ Ո՛չ, ոչ մի կերպ, թեև Զախարովան այդպես էլ չի ասել, թե ի՞նչ է պատահել, այնուամենայնիվ, կատարվել Արցախում։ Լավ Ադրբեջանը լավ հակաահաբեկչական օպերացիա իրականացրեց, իսկ ռուսական բարեսիրտ զորքերը հետեւում էին, որ շատ մարդիկ չսպանվեն, քանի որ հակառակ դեպքում վատ հայ տղամարդիկ կարող էին իրենց զենքերը ուղղել Ռուսաստանի դե՞մ։

Իսկ եթե հեռանանք տերմինաբանական անհեթեթությունից, ապա պետք է նշել, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությունը եւ ռուսական զորքերի գործառույթները երաշխավորներ չունեն, դրանք վերահսկող չկա։ Բառի բուն իմաստով։ Ըստ այդմ, ոչ ոք չի կարող որևէ մեկին մեղադրել եռակողմ հայտարարության չկատարման մեջ։ Իսկ ովքե՞ր են դատավորները, ինչպես ասում էր ռուս դասականը, որը զոհվեց Հայաստանը Իրանից վերագրավելու ու Ռուսաստանին հանձնելու համար։

Դատավորներ չկան։ Դատավոր կարող է լինել Հայաստանի ղեկավարությունը, բայց երբեք “հոր” դեմ չի գնա։

Այսօր էլ Փաշինյանն ասաց, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը ստորագրած երեք կողմերից երկուսը ցույց են տվել, որ իրենց համար այդ փաստաթուղթը գոյություն չունի ստորագրման պահից մինչև 2023 թվականի սեպտեմբեր։ «Այն գործողությունները, որոնք ձեռնարկվել են Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի և Ռուսաստանի կողմից, ցույց են տվել, որ այդ փաստաթուղթը գոյություն չունի։ Չի լինում, որ երկու կողմերի համար փաստաթուղթը գոյություն չունի, իսկ մյուսների համար այն շարունակում է գործել»,- ասաց Փաշինյանը։

Դա կոշտ հնչեց, բայց դրան պետք է հետևեր «Ես հետ եմ կանչում իմ ստորագրությունն այս փաստաթղթի տակ և ներկայացնում եմ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին Հայաստանի դեմ 2020 թվականի ահաբեկչական պատերազմի արդյունքները վերանայելու պահանջը»։ Բայց, որ դա չհնչեց։ Ինչպե՞ս կարող էր Փաշինյանը սա ասել. Լուկաշենկոն իսկույն կասի, թե ում է առաջարկվել 5 միլիարդ, որը Սերժ Սարգսյանը մերժել է։

Ահա թե ինչու Զախարովան անկաշկանդ ասում է, որ էթնիկ զտում չի եղել, քանի որ Մոսկվան նախապես «սերտ երկխոսություն» է վարել այդ հարցի շուրջ Հայաստանի արտգործնախարարության հետ։ Զախարովան չի թաքցնում, որ պայմանավորվածություն կա ապահովելու, որ այդ հարցերը չբարձրացվեն միջազգային իրավական մակարդակով, և գործեր չհարուցվեն միջազգային ատյաններում։

Ագրեսիայից և տեղահանությունից անցել է չորս ամիս, իսկ 2020 թվականի պատերազմից՝ գրեթե 3,5 տարի, սակայն Արցախում կատարվածի գնահատականը դեռևս չի տրվել։ Ինչո՞ւ են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի երեք համանախագահներից Ղարաբաղում հայտնվել միայն ռուսական զորքերը։ Ինչո՞ւ 3,5 տարի ոչ մի միջազգային կազմակերպության, այդ թվում՝ ղարաբաղյան հիմնախնդրի լուծման միակ մանդատ ունեցող ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, թույլ չտվեց մտնել Լեռնային Ղարաբաղի տարածք։ Ինչու՞ ՄԱԿ-ի հանձնաժողովների, կոմիտեների և այլ միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներին թույլ չեն տվել գալ Արցախ եւ համոզվել, թե ինչքան բարեխիղճ են ռուս խաղաղապահները։

Մենք գիտենք, թե ինչու: Զախարովան էլ գիտի։

Ինձ թվում է, դա ահաբեկչություն էր. Ռոբերտը ապաքինվում է դժոխքից հետո

Ռոբերտ Գևորգյանը ծնվել է 1994 թվականին Ստեփանակերտում։ Նա իր ողջ հասուն կյանքն ապրել է հայրենիքում՝ Արցախում։ Աշխատել է որպես առաքիչ։ Ինչպես բոլոր արցախցիները, նա էլ մեծ ծրագրեր էր կազմում՝ երազելով պայծառ ապագայի մասին։

Բայց նրա բոլոր ծրագրերը սկսեցին քանդվել 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ 44-օրյա պատերազմից հետո նա վերադարձավ հայրենիք և, հաղթահարելով հետպատերազմյան շրջանի բոլոր դժվարությունները, փորձեց ամեն ինչ սկսել նորից՝ հույս ունենալով, որ 2020 թվականի պատերազմը վերջին փորձությունն էր արցախցիների համար։

Սակայն պարզվեց, որ փորձությունների շարանը չի ավարտվել: Առջևում 9 ամիս հյուծող շրջափակում էր։ Նա բոլոր արցախցիների հետ քաջաբար գոյատեւում էր։ Առանց սննդի, լույսի և գազի մատակարարման մնացած մարդիկ չեն վհատվել և շարունակել են գոյատևել՝ սպասելով լուսաբացին։

Բայց լուսաբացի փոխարեն նորից սկսվեց պատերազմը, որը կրկին հարյուրավոր կյանքեր խլեց և ավարտվեց էթնիկ զտումներով։

Երբ մինչև ատամները զինված ադրբեջանցիներն արդեն Ստեփանակերտի մերձակայքում էին, արցախցիներին այլ բան չէր մնում, քան կյանքը փրկելու համար լքել հայրենիքը։ Բայց սա էլ հեշտ չէր, քանի որ վառելիք չկար։

Վառելիքի բաժանման մասին լուրը լսելով՝ շատերը շտապեցին չարաբաստիկ պահեստ։ Նրանց թվում էր Ռոբերթը։

«Ես նույնիսկ չհասցրեցի հերթ կանգնել, երբ պայթյուն տեղի ունեցավ։ Այդ պահին տեսողությունս մթնվեց։ Ես արթնացա փոսում: Շուրջբոլորը լցված էր ծխով ու սարսափելի ճչերով։ Ես փորձեցի օգնություն խնդրել, բայց ոչ ոք ինձ չլսեց, և ես ինքս սկսեցի դուրս գալ փոսից։ Մի կերպ սողացի դեպի ճանապարհը և միայն հասցրի զանգահարել ընկերոջս, ինչից հետո կորցրել եմ գիտակցությունս։ Ես ուշքի եկա արդեն հիվանդանոցում։ Ստացել եմ 3-րդ և 4-րդ աստիճանի այրվածքներ։ 18 օր անցկացրել եմ վերակենդանացման բաժանմունքում։ Մարմնիս վրա բազմաթիվ բաց վերքեր կային, որոնք ինձ անտանելի ցավ էին պատճառում։ Տուժել են մարմնիս գրեթե բոլոր մասերը, հատկապես ձախ կողմը՝ դեմքս, ոտքս, ձեռքս և մատներս այլևս չեն գործում։

Բժիշկների և վերականգնող մասնագետների շնորհիվ վիճակս աստիճանաբար բարելավվում է, և ես իսկապես հուսով եմ, որ շուտով կկարողանամ վերադառնալ լիարժեք կյանքի, թեև ողբերգության որոշակի հետքեր, անկասկած, կմնան իմ ողջ կյանքի ընթացքում։ Ինձ թվում է, որ այս պայթյունը նախապես ծրագրված ահաբեկչություն էր, որի կազմակերպիչները հույս ունեին ոչնչացնել հնարավորինս շատ հայերի»։

Անցնելով դժոխային փորձություններ՝ Ռոբերտը չի կորցնում Արցախ վերադառնալու հույսը։

Արսեն Աղաջանյան

Կաչաղակաբերդ. Արցախի հրաշք (ֆոտոներ)

Կաչաղակաբերդը տեղակայված  է Քոլատակ, Պատարա և Խնձրիստան գյուղերի արանքում գտնվող լեռան գագաթին։ Բերդը կառուցվել է 8-րդ դարում, արաբական արշավանքների ժամանակ և մինչև 10-րդ դարը կրում էր Խաչենի բերդ անվանումը։

Կաչաղակաբերդը արցախցիների ամենանախընտրելի արշավական ուղղություններից էր, եթե ոչ ամենասիրելին։ Կաչաղակաբերդ տանող հիմնական 2 ճանապարհ կար՝ Քոլատակով և Խնձրիստանով։ Էքստրիմ սիրողները նախընտրում էին բարձրանալ Քոլատակով, իսկ ավելի հանգիստ արշավ նախընտրողները` Խնձրիստանով։

Ճանապապարհի առաջին իսկ քայլերից հայտնվում էիր մի քանի հազար տարեկան լեռնային անտառում, որի ստորին մասով հոսում է Խաչենագետը։ Ճանապարհը մինչև Կաչաղակաբերդ տևում էր միջինում 4 ժամ։ Ամբողջ ճանապարհը քայլ առ քայլ բարձրացնում էր վերև, բայց խիտ անտառը չեր թողնում հասկանալ, թե որքան բարձր ես դու։

Մի պահ անտառը վերջանում է, և դիմացդ հայտնվում է Կաչաղակաբերդը։ Հասկանում ես, որ մնացել են վերջին՝ ամենադժվար և ամենավտանգավոր քայլերը։ Ուղիղ ժայռը հաղթահարելուց հետո բարձունքը համարվում է գրավված։

Այդպիսի տեսարաններ լինում են միայն ֆիլմերում։ Տպավորություն է, թե դու աշխարհի ամենաբարձր կետում ես, քեզանից վեր միայն երկինքն է, իսկ քո դիմաց անծայրածիր անտառապատ լեռներ են, որոնք պատում են ամբողջ Արցախը։

Հայկ Հարությունյան

8 շաբաթը լրացավ. ի՞նչ զեկույց կներկայացնի Բաքուն Արդարադատության միջազգային դատարանին

2023 թվականի նոյեմբերի 17-ին Արդարադատության միջազգային դատարանը հրապարակեց որոշումը՝ Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի գործով միջանկյալ միջոցներ կիրառելու վերաբերյալ։

«Դատարանը պարտավորեցրել է Ադրբեջանին ապահովել այն մարդկանց անվտանգ, անխոչընդոտ և արագ վերադարձը, ովքեր 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ից հետո լքել են Լեռնային Ղարաբաղը և ցանկանում են վերադառնալ»։

Որպես Կոնվենցիայով ստանձնած իր պարտավորությունների մաս, Ադրբեջանը պարտավոր է պահպանել և պաշտպանել գրանցման, անձը և անձնական սեփականության իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը, ինչպես նաև գրանցման գրքերը և ընդունել դրանք որպես իր վարչական և օրենսդրական պրակտիկայի հիմք:

Որոշման հրապարակումից հետո 8 շաբաթվա ընթացքում Ադրբեջանը պետք է դատարանին հաշվետվություն ներկայացնի այդ միջոցառումների իրականացումն ապահովելու համար ձեռնարկած քայլերի մասին։

Բաքուն 8 շաբաթ է, ինչ կոնկրետ քայլ չի ձեռնարկել Արցախի ժողովրդի վերադարձն ապահովելու համար։ Մոսկվան և Բաքուն միաբերան ասում են, որ «էթնիկ զտումներ» չեն եղել, որ արցախցիների գաղթի համար մեղավոր են իշխանությունները, Արևմուտքը, այլմոլորակայինները, իսկ Փաշինյանն ասում էր, որ արցախցիներին «վտանգ չէր սպառնում»:

Այն, որ արցախցիները Հայաստանում են «ժամանակավոր», վկայում են նաև ՀՀ կառավարության քայլերը՝ փաստաթղթային քաշքշուկը, քաղաքացիության անհասկանալի հարցեր, թոշակներով շանտաժ, աշխատանքի մերժում և այլն, որոնք, ըստ երևույթին, պետք է պարտադրեն արցախցիներին կա՛մ լքել Հայաստանը, կա՛մ վերադառնալ Արցախ, բայց արդեն Բաքվի իրավասության ներքո։

Բայց այս բոլոր միջոցները արդյունքի չեն բերում՝ Արցախի ժողովուրդը պատրաստ է վերադառնալ միայն հայկական Արցախ՝ Արցախի կարգավիճակի հարցը լուծելուց և անվտանգության միջազգային երաշխիքներին ենթարկվելուց հետո։

Ի՞նչ կորոշի դատարանը 8 շաբաթվա ժամկետը լրանալուն պես, այսինքն՝ հունվարի կեսերին. Բաքվի նկատմամբ կկիրառվե՞ն պատժամիջոցներ՝ նյութական և այլ փոխհատուցումների պահանջով։

Բաքուն նախապես պատրաստվել էր իրադարձությունների այս ընթացքին, և արդեն 2023 թվականի փետրվարի 27-ին Ադրբեջանը փոխհատուցման պահանջով արբիտրաժային գործընթաց սկսեց՝ Երևանին մեղադրելով Լեռնային Ղարաբաղի ռեսուրսներն օգտագործելու մեջ։

Այս գործով լսումներն արդեն սկսվել են։ Հայաստանի պատվիրակությունը՝ Եղիշե Կիրակոսյանի գլխավորությամբ, մասնակցել է Մշտական ​​արբիտրաժային դատարանում տեղի ունեցած դատական նիստին՝ Ադրբեջանի կողմից Էներգետիկ խարտիայի պայմանագրի հիման վրա նախաձեռնած արբիտրաժի շրջանակներում։

Կասկածից վեր է, որ Երեւանն ու Բաքուն համաձայնության կգան․ Երեւանը չի պնդի, որ Բաքվի դեմ պատժամիջոցներ սահմանվեն Արդարադատության միջազգային դատարանում։ Սակայն Բաքուն դժվար թե հրաժարվի իր պահանջներից:

Ստեփանակերտի բենզինի պահեստում պայթյունը պատահական չի եղել, դրոն էր երեւում․ news.am

Արցախցի 31-ամյա Վազգեն Գրիգորյանը հիշում է 218 մարդու կյանք խլած՝ Ստեփանակերտի բենզինի պահեստի ողբերգական պայթյունին նախորդած վայրկյանները, որոնք նրա մոտ վստահություն են առաջացրել, որ տեղի ունեցածը դժբախտ պատահար չէր։  Երեք պատերազմներին մասնակցած ու ընտանիքի միակ ապրուստը վաստակող տղամարդը նախորդ տարվա սեպտեմբերի 25-ի ողբերգական պայթյունից տուժածներից է։

Թե ինչպես է դեպքը տեղի ունեցել, Վազգենը NEWS.am-ին պատմում է՝ վառելիք չունենալու պատճառով շատերը չէին կարողանում դուրս գալ Արցախից, և երբ իմացել են, որ Ստեփանակերտ-Ասկերան ավտոճանապարհի հարակից պահեստում բենզին կա, բոլորը հազարներով այնտեղ են շտապել։

«Վերև նայեցի, տեսնեմ՝ դրոն է, մտածեցի՝ կարող ա մերոնք են, 1 րոպե չանցած տխկուն լսեցի ու տրաքոց եղավ։ Տրաքոցը հենց ուղիղ բունկերից էր, ոնց որ սարքած լիներ, տրաքեց, ընկա ներքևը ես։ Ով որ վերևն ա եղել, ներքև ա ընկել, կեսի բախտը բերել է, շպրտել է, ով ընկել է ներքև, մեկի վրա հաստ պանել է ընկել, ես ներքևից զոռով հելել եմ, որտեղ ես եղել եմ, շատ մարդ է եղել, բոլորը մահացել են, բախտս բերել է միայն ես եմ ողջ մնացել։ Ում ուզել եմ օգնել, արդեն գիտակցությունը կորցրած մարդիկ էին, մեկը լացում էր, մոկը՝ գոռում, մեկը պանելի տակ էր, վիճակս վատ էր, չէի կարող շատ սպասել, ես արդեն ինձ պիտի փրկեի։ Տեսնում էի, թե մարդիկ ինչպես են հալվում ։ Գնացի հեռու կրակից, մի հատ տրաքոց եղավ, դա ավելի ուշ եղավ, մի 30 մետր էր կրակի բարձրությունը, արդեն ոչինչ չէիր կարող անել, միայն քո մտքում շտապ օգնությանը հասնելն էր։ Ինչքան մարդ կար, այնքան էլ ավտոմեքենաներ կար, ձև չկար, որ շտապ օգնության մեքենաները մեզ հասնեին։ Ես հելել եմ տրաս, այնտեղ սկորի չկար։ Ինձ հարևանս պատահել է, ու ինձ հիվանդանոց հասցրել»,- պատմեց նա։

Վազգենն ասում է, որ Ստեփանակերտի հիվանդանոցում նույնիսկ կանգնելու տեղ չկար, շրջափակման հետևանքով էլ հիվանդանոցում նույնիսկ բինտ ու դեղ չի եղել․ «Շատ վատ վիճակ էր, լիքը մարդ էր հավաքված, բոլորը վառված, կանգնելու տեղ էլ չկար։ 2 բժիշկ էր մնացել, սաղ գնացել են, կեսը իմացել ու հետ են եկել ճանապարհից։ Ես հիշում եմ, որ ինձ պատգարակ են բերել, պառկեցրել են, սիստեմա են միացրել, աչքերս որ փակել եմ, այլևս չեմ կարողացել բացել, միայն ձայներն էի արդեն լսում, վերքերից բացել հնարավոր չէր, այլևս ոչինչ չեմ հիշում, հիշում եմ, որ ուղղաթիռ են տարել, Սիսիան են բերել, հետո արդեն հիշում եմ, որ Երևանում պառկած եմ եղել»։

4-րդ կարգի այրվածքներ ստացած Վազգենի աջ ձեռքի մատերը հիվանդանոցում անդամահատել են, ասում է՝ ծանր որոշում էր, բայց եթե մեկ օր էլ ուշացնեին, ապա ձեռքը պետք է անդամահատվեր․ «Ասացի՝ ձև չկա՞ փրկելու, բժիշկն ասաց՝ շատ վերք ունես, ու շատ վնաս կտա քեզ, ասացի՝ դե կտրի, ինչ անեմ, կարևոր ողջ կմնամ, ասաց՝ վախտին կտրենք, որ հետո ուշ չլինի, արդեն ձեռքդ կտրենք, ինձ ձեռքերս պետք են, ես աշխատող տղա եմ, վիրատահությունը նորմալ անցավ, հարմարվեցի, դե ես լավ չէի, բայց որ նայում էի ուրիշ հիվանդին՝ ձեռք, ոտք չունի, ասում էի՝ փառք Աստծո, լավ եմ»։

Վազգենը երկար բուժում է անցել։ 2 ամիս հիվանդանոցում է եղել, որից 3 շաբաթը՝ վերակենդանացման բաժանմունքում։ Միայն Երեւանում՝ հիվանդանոցում է իմացել, որ ընտանիքը կարողացել է փրկվել, Հայաստան հասնել։ Այժմ Վազգենը, կինն ու նրա տարեց ծնողները Երեւանում են բնակվում, վարձով տանը։ Ընտանիքում միայն կնոջ հայրն է աշխատում։ Չգիտեն՝ ինչպես են վճարելու տան վարձը, երբ պետության, առանց այն էլ հոգսերը չթեթեւացնող աջակցության ծրագրերն ավարտվեն։ Վազգենը հույս ունի՝  պրոթեզավորվել ու աշխատանք գտնել։

Նշենք, որ ողբերգական  պայթյունի հետևանքով դեռ 21 մարդ  անհետ կորած է համարվում է, կա 3 չնույնականացված մարմին։  120 տուժածներից միայն մեկն է այս պահին հիվանդանոցում բուժում ստանում։ Նրա վիճակը ծանր է՝ այսօր հայտնել է առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը։

Դեպքի մասին խոսել է նաև Քննչական կոմիտեի նախագահ Արգիշտի Քյարամյանը։ Նա նշել է, որ գործը քննվում է Արցախում Ադրբեջանի կողմից իրականացված էթնիկ զտումների հատկանիշներով քննվող քրեական վարույթի շրջանակներում։

Նա ասել է, որ Արցախի Պաշտպանության բանակի լուծարումից հետո բանակը մոտավորապես 42 հազար տոննա բենզինի բունկերը տրամադրել է քաղաքացիներին։

Պուտինի ու Էրդողանի գործիքին զրկում են ձայնի իրավունքից

Եվրախորհրդարանի ֆինն պատգամավոր Պետրի Սարվամաան հավաքել է անհրաժեշտ 120 ստորագրություն՝ Հունգարիային ԵՄ խորհրդում ձայնի իրավունքից զրկելու համար։ «Մենք մեկ քայլ ավելի մոտ ենք Օրբանին ձայնի իրավունքից զրկելուն», ասել է ֆինն պատգամավորը։

Վիկտոր Օրբանը չափազանց երկար է վարել ռուսամետ քաղաքականություն և փորձել ստիպել Արևմուտքին կատարել Կրեմլի պահանջները։

Ակնկալվում է, որ քաղաքական գործիչները կորոշեն Հունգարիայի ապագան հաջորդ շաբաթ կայանալիք լիագումար նիստում: Սարվամաան առաջարկում է ընթացակարգ կիրառել Հունգարիայի նկատմամբ՝ համաձայն ԵՄ պայմանագրի 7-րդ հոդվածի 2-րդ մասի։ Այս փաստաթուղթը թույլ է տալիս կասեցնել ԵՄ արժեքները բազմիցս խախտած պետության որոշակի իրավունքներ։

Եղանակն առաջիկա օրերին

Հանրապետության տարածքում հունվարի 13-ի ցերեկը, 14-ին առանձին շրջաններում սպասվում են տեղումներ և մառախուղ, տեղումները լեռնային և նախալեռնային գոտիներում կլինեն ձյան, հովտային շրջաններում թաց ձյան և ձնախառն անձրևի տեսքով։ Հունվարի 15-17-ն սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։

Քամին հյուսիսարևմտյան է՝ 3-5 մ/վ, հունվարի 12-ին և 13-ին սպասվում է քամու ուժգնացում 15-20 մ/վրկ արագությամբ։ Օդի ջերմաստիճանը հունվարի 13-ի ցերեկը կնվազի 3-5, 14-ի գիշերը ևս 6-8 աստիճանով, 15-17-ին նույնքան կբարձրանա։

Երևանում հունվարի հունվարի 13-ի ցերեկը, 14-17-ն սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։

Թող Ալիեւը նախ հաշտվի կես միլիոն ադրբեջանահայության՝ Բաքու վերադառնալու հետ

Step1-ի զրուցակիցն է Ադրբեջանահայերի ասամբլեայի նախագահ Գրիգորի Այվազյանը։

Պարո՛ն Այվազյան, Ալիեւի հայտարարություններն ի՞նչ են ցույց տալիս, Արցախի հարցը մարսե՞լ են եւ անցնում են Հայաստանի՞ն։

-Նախ մենք մեզ համար պետք է հստակ ամրագրենք, որ նրանք Արցախը չեն մարսել ու չեն էլ մարսելու։ Տարբեր հանգամանքներից ելնելով՝ դեռ վաղ է վերջնական եզրակացություններ կատարել ապագայի վերաբերյալ։ Երկրորդ, Իլհամ Ալիեւն ամեն անգամ նույն բաներն է ասում, ոչ մի նորություն չկա նրա վայրահաչոցի  մեջ։ Միակ տարբերությունն այն է, որ շեշտադրումներ են փոխվել։ Ասում է՝ Հայաստանն «Արեւմտյան Ադրբեջան» է, պետք է հաշտվել, որ ադրբեջանցիները վերադառնալու են։ Թող ինքը նախ հաշտվի կես միլիոն ադրբեջանահայության՝ Բաքու վերադառնալու հետ, հետո նոր բարբաջի այստեղից գնացած թուրքերի մասին։ Իրեն չի հաջողվելու հակադրել այսպես կոչված ադրբեջանցիների վերադարձի հարցը եւ դրանով խոչընդոտ ստեղծել արցախցիներին իրենց հայրենիք վերադառնալու օրինական պահանջի ու գործողությունների համար։ Բայց նախաձեռնողը պետք է լինեն արցախցիներն ու նրանց ղեկավարությունը, որոնց դիրքորոշումը հստակ չէ, կոմֆորմիստական է։

-Հայաստանից համարժեք պատասխան չկա, սա ինչի՞ կարող է հանգեցնել։

-Վերջիվերջո սա կարող է հանգեցնել Հայաստան-Ադրբեջան նոր պատերազմի, ինչն Ալիեւը չի թաքցնում, երբեմն փորձում է քողարկել՝ ասելով․ «մենք տարածքային պահանջներ չունենք, բայց Հայաստանը չունի միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններ»։ Ալիեւը պնդում է, որ պետք է ադրբեջանցիները վերադառնան Հայաստան, մի քանի սադրիչ գործողություններ է անում, «Զանգեզուրի ճանապարհի» մասին հեքիաթներ է պատմում, պահանջում, որ այդ ճանապարհին որեւէ հսկողություն չլինի իրենց ապրանքների նկատմամբ։ Պահանջում է, որ իրենց սիրած ապրանքները՝  թմրամիջոցները, զենքը Ադրբեջանից Նախիջեւան, Նախիջեւանից Թուրքիա, Թուրքիայից Ադրբեջան տեղափոխելիս վերահսկողություն չանցնեն։ Ասում է՝ ռուսները պետք է վերահսկեին այդ ճանապարհը եւ նոյեմբերի 9-ի չարաբաստիկ հայտարարության վրա է փորձում սուտ հղումներ անել։ Բայց այդ հայտարարությունն ըստ էության արդեն առ ոչինչ է։ Բա ո՞ւր էին ռուսական զորքերը, որոնք պետք է պաշտպանեին Բերձորի միջանցքը, բա ո՞ւր է Արցախի բնակչությունը, որի վրա ինքը հարձակվեց՝ ահաբեկչական գործողություններն անվանելով «հակաահաբեկչական գործողություններ», դիմելով ցեղասպանական ակտի, որի պատճառով մարդիկ ստիպված էին լքել Արցախը՝ փորձելով պաշտպանել իրենց կյանքի իրավունքը։ Եթե այդ հայտարարության բոլոր կետերն առ ոչինչ են, ապա ինչո՞ւ պետք է Զանգեզուրի վերաբերյալ կետը ուժի մեջ լինի։ Որեւէ մեկը դա Ալիեւին պետք է ասի, թե՞ ոչ։ Ես կարծում եմ, որ պետք է ասեն, դրա համար գոյություն ունեն համապատասխան պետական մարմիններ, որոնց լիազորությունների շրջանակում է այդ դժվարին հարցի լուծումը։

-Հայաստանի իշխանություններն արդեն հայտարարել են, որ կարող են քննարկել ադրբեջանական բեռների վերաբերյալ պարզեցված ընթացակարգի հարցը։ Այսինքն՝ ձեր ասածի հակառակ հայտարարություններն են անում։

-Տեսեք, թե ինչ սենսացիոն բան է ասում Ալիեւը, դա «խաղաղության խաչմերուկի» պատրանքի պատասխանն է։ Ասում է՝ եթե նրանք չտրամադրեն միջանցք, ապա որեւէ այլ տեղով չի բացվելու այդ ճանապարհը։ Փորձում է զարմացնել մեր հասարակությանը՝ մտածելով, որ Հայաստանում որեւէ մեկը լուրջ մտածում էր, որ Ադրբեջանը մտադիր է ինչ-որ կերպ բացել ճանապարհը հայկական բեռների ու մարդկանց տեղաշարժի համար։ Քարտեզների մասին նա նույնպես ստեր է հայտարարում, նա նկատի ունի իրենց հորինած քարտեզները, որտեղ Իրանը մինչեւ Թուրքմենիա անվանվում է «ադրբեջանական կայսրություն»։ Բոլոր պետությունների վրա իրենց պիտակն են կպցնում, ասելով, որ «ադրբեջանական կայսրություն» է։ Այսինքն՝ այստեղ նաեւ չպետք է թերագնահատենք վտանգը, որովհետեւ ինչպես ժամանակը ցույց է տվել, այդպիսի ֆաշիստական հռետորաբանության ներքո մեծանում է մի ամբողջ սերունդ։ Տեսնում ենք, շարունակվող սպառնալիքները, անմարդկային վերաբերմունքը մեր պատմամշակութային հուշարձանների նկատմամբ։ Ադրբեջանական նոր ագրեսիայի վտանգը չի անցել, թուլանալը դեռ վաղ է։ Մենք պետք է անմիջապես պատրաստ լինենք, որ Ադրբեջանը կարող է խոսքից անցնել գործի, չպետք է զգոնությունը կորցնենք։ Ասում են, որ Ադրբեջանը պատրաստ է ճանաչել Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը, բայց ի՞նչ սահմաններով։ Ադրբեջանն առնվազն 19 200 քկմ տարածքային պահանջ ունի Հայաստանի հանդեպ։ Նայեք իրենց գրքերն ու դասագրքերը, եւ կտեսնեք, որ վտանգն իրական է, գործողությունները շատ չեն տարբերվում խոսքերից։ Այստեղից մի հույս կա, որ ողջախոհությունն ու ինքնապաշտպանության բնազդը կգործեն։ Տեսնելով այն, թե ինչ կատարվեց Արցախում՝ քաղաքակիրթ մարդկության աչքի առաջ, մենք չպետք որեւէ մեկի վրա հույս դնենք, միմիայն մեզ վրա, մեր բանակի, մեր միասնության վրա պետք է հենվենք։ Եթե այս տարբերակը գործի, ապա մենք դեռ հնարավորություն ունենք եւ ունեցածը պահպանելու, եւ կորցրածը որոշ չափով վերականգնելու։ Ադրբեջանն այդքան ամուր չէ, ալիեւյան ռեժիմն էլ հավերժ չէ։ Եթե ալիեւյան ռեժիմը փլուզվի, Ադրբեջանից փուչիկ է մնալու, կսկսվի քաղաքացիական պատերազմ, որտեղ նրանք իրար կոչնչացնեն, այդ ժամանակ եւ Զանգեզուրը կմոռանան, եւ Արցախը։ Բայց մենք դրան պետք է պատրաստ լինենք, ոչ թե նստենք ու մեզ համոզենք, որ Ադրբեջանը փոխվեց, թուրքն այլեւս ուրիշ է, չեն հարձակվելու։

-Երկրի պաշտպանունակությունը ուժեղացնելու փոխարեն Հայաստանի իշխանությունները խաղաղությունից են խոսում։ Այս իրավիճակում խաղաղություն հնարավո՞ր է։

-Ադրբեջանը չի պատրաստվում խաղաղության, Ալիեւն ակնհայտորեն պատրաստվում է պատերազմի։ Հիմա, եթե որոշ մարդիկ ուզում են իրենց համոզել, որ կարող է խաղաղություն հաստատվել, եթե քո թշնամին պատերազմ է քարոզում, դա ուրիշ հարց է։ Ի՞նչ խաղաղության մասին կարող է խոսք լինել այն պարագայում, երբ ադրբեջանական զորքերը Հայաստանի տարածքում են գտնվում։ Երբ Ալիեւը հոխորտում է, որ կոչնչացնի Հայաստանը՝ որերորդ անգամ Երեւանը հռչակելով «ադրբեջանական պատմական քաղաք», այստեղ խաղաղության մասին խոսելը չափազանց մեծ լավատեսություն է՝ հաշվի առնելով նաեւ տարածաշրջանային զարգացումներն ու իրողությունները։

Հրազդանից Չարենցավան տասնյակ ավտոմեքենաներ վթարի են ենթարկվել

Այս պահին Հրազդանից մինչև Չարենցավան տասնյակ ավտոմեքենաներ վթարի են ենթարկվել։ Այս մասին իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է ԱԺ պատգամավոր Գառնիկ Դանիելյանը եւ տեսանյութ հրապարակել դեպքի վայրից:

«Բազմաթիվ քաղաքացիներ ստացել են տարբեր մարմնական վնասվածքներ։

Այս ճանապարհահատվածում պատշաճ սպասարկում չիրականացնելու հետևանքով տուժում են մեր քաղաքացիները։

Նույն իրավիճակն է միջպետական այլ ճանապարհների դեպքում, ինչին շուտով կանդրադառնամ առավել մանրամասն։

Նշեմ, որ կապիտուլյանտի շարասյունը ևս անցնում է այս ճանապարհահատվածով՝ ականատես լինելով խայտառակ իրավիճակին»,- գրել է նա։