Ավելի քան 40 ԱՄՆ կոնգրեսականներից բաղկացած երկկուսակցական խումբը միացել է Բայդենի վարչակազմին ուղղված կոչին՝ ուղղված ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում կոնկրետ գործողություններ ձեռնարկելու՝ «մանդատ և խաղաղապահ առաքելություն ստեղծելու» համար՝ պաշտպանելու Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) 120,000 հայ քրիստոնյաներին` Ադրբեջանում շարունակվող ցեղասպանությունից, հայտնում է Հայ Դատի Ամերիկայի հանձնախումբը:

«Մենք միանում ենք Կոնգրեսի հայկական խմբի մեր գործընկերներին՝ կոչ անելով նախագահ Բայդենին, որը համահունչ է Ցեղասպանության կոնվենցիայով Ամերիկայի բարոյական և իրավական պարտավորություններին, առաջնորդել ջանքերը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի շրջանակներում՝ ստեղծելու մանդատ՝ աջակցելու, կառավարելու և պաշտպանելու Ալիևի ռեժիմի կողմից ցեղասպանության սպառնալիքի տակ գտնվող Արցախի հայերին»,- ասել է Հայ Դատի Ամերիկայի հանձնախմբի գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը։

Պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենին և ՄԱԿ-ում ԱՄՆ դեսպան Լինդա Թոմաս-Գրինֆիլդին ուղղված նամակում օրենսդիրները դատապարտել են Ադրբեջանի ցեղասպանական շրջափակումը և հարձակումը արցախցի խաղաղ բնակիչների վրա։ «Այս շաբաթ ադրբեջանական ուժերի զանգվածային հարձակումը մինչ օրս հայերի դեմ նրանց ցեղասպանական արշավի ամենասարսափելի էսկալացիան էր: Այն կոչված էր հպատակեցնելու բնակչությանը, որը ամիսներ շարունակ սովամահ էր եղել ադրբեջանական ռեժիմի օրոք, մինչդեռ նախագահ Ալիևը բազմիցս խաղաղություն և լարվածության թուլացում էր խոստանում Միացյալ Նահանգներին և այլ միջազգային խաղացողներին»:

Օրենսդիրները նախանշել են կոնկրետ քայլեր, որոնք կարող է ձեռնարկել Միավորված ազգերի կազմակերպությունը՝ Արցախի հայ բնակչությանը պաշտպանելու համար։ «Միավորված ազգերի կազմակերպությունը պետք է արագ գործի, որպեսզի Լեռնային Ղարաբաղում անկախ մոնիտորինգ իրականացնի և երաշխավորված պաշտպանություն ապահովի անմեղ խաղաղ բնակչության հետագա արյունահեղությունը կանխելու և տարածաշրջանում հայերի անվտանգությունը ապահովելու համար:

ՄԱԿ-ը պետք է նաև շտապ մարդասիրական օգնություն տրամադրի՝ ԱՄՆ ՄԶԳ-ի և այլ պետական ​​կառույցների հետ համակարգելով և աշխատի ապահովելու, որ Լաչինի միջանցքը բաց մնա մարդասիրական օգնության փոխադրման համար»:

Օրենսդիրները նաև կոչ են արել Բայդենի վարչակազմին կիրառել 907-րդ հոդվածի սահմանափակումները Ադրբեջանին ԱՄՆ ռազմական և անվտանգության աջակցության վերաբերյալ և «պատժամիջոցներ սահմանել ադրբեջանցի պաշտոնյաների դեմ՝ ուժեղ ազդանշան ուղարկելու համար, որ մեր երկիրը չի հանդուրժի քաղաքական բռնությունը»:

«Մենք հաստատապես հավատում ենք, որ Միացյալ Նահանգները և միջազգային հանրությունը պատասխանատվություն են կրում գործելու և կանխելու Հայոց երկրորդ ցեղասպանությունը, որին մենք այժմ ականատես ենք լինում: Այս պահը կարող է լինել վերջին հնարավորությունը՝ փրկելու այս մարդկանց և կանխելու էթնիկ զտումները։ Մի վատնեք այն»:

Կոնգրեսականների նամակը հասել է սեպտեմբերի 21-ին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստի նախօրեին, որտեղ նախատեսվում է քննարկել Արցախի վրա Ադրբեջանի հարձակման հարցը։

Արցախի հայերը ադրբեջանական հարձակումից հետո կցանկանան հեռանալ տարածաշրջանից, և դա բնական է, քանի որ վերջին ամիսների ընթացքում նրանք ադրբեջանցիների կողմից ենթարկվել են սովի, նրանց եկեղեցիները և մշակութային ժառանգության այլ օբյեկտներն ավերվել են, քաղաքացիական անձինք գնդակոծության են ենթարկվել։

«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ այս մասին նշեց շվեդ պատգամավոր Շարլի Վեյմերշը Եվրոպական խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նիստում ԼՂ-ի դեմ ադրբեջանական հարձակման թեմայով քննարկման ժամանակ։

«Բնականաբար, նրանք վախենում են իրենց կյանքի համար․․․ Եթե էթնիկ բնակչությունը հեռանում է մի տարածաշրջանից, որտեղ ապրել է անհիշելի ժամանակներից, ապա դա էթնիկ զտում է», – արձանագրեց Վեյմերշը՝ շեշտելով, որ ԵՄ-ն որևէ գործողություն չի ձեռնարկում Արցախում էթնիկ զտումները կասեցնելու ուղղությամբ։

Եվրախորհրդարանի անվտանգության և պաշտպանության ենթահանձնաժողովի նախագահ Նատալի Լուազոն, ով մի քանի օր առաջ կոշտ քննադատության էր ենթարկել Շառլ Միշելին եւ նրան մեղադրել ԵԽ բանաձեւերն անտեսելու մեջ, Արցախում իրավիճակի վերաբերյալ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի լսումների ժամանակ հայտարարել է, թե «Մենք չկարողացանք կանխել հարձակումը, որը պատրաստվում էր մեր աչքի առաջ»:

Նրա խոսքով՝ ԵՄ դիվանագիտության ղեկավար Ժոզեպ Բորելը չի արձագանքել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի օգնության կոչերին։

«Բարձր ներկայացուցիչը մերժել է Խաղաղության եվրոպական հիմնադրամի աջակցության Հայաստանի խնդրանքը՝ պատճառաբանելով խաղաղության, ոչ թե պատերազմի պատրաստվելու անհրաժեշտությունը։ Միաժամանակ Ադրբեջանն ամրապնդեց իր առանց այն էլ ճնշող ռազմական առավելությունը՝ զենք ստանալով, մասնավորապես, Թուրքիայից և Իսրայելից, ինչի վրա մենք աչք փակեցինք», ասել է նա։

Նշենք, որ Ուկրաինային ռազմական օգնությունը Եվրամիությունն իրականացնում է Խաղաղության եվրոպական հիմնադրամի միջոցով։

Նատալի Լուազոյի խոսքով, Եվրախորհրդարանը բազմիցս զգուշացրել է, սակայն եվրոպական դիվանագիտությունը անտեսել է այդ նախազգուշացումները։ «Այսօր ժամանակն է պատժամիջոցներ կիրառել Ադրբեջանի ղեկավարների դեմ, ովքեր կարծում են, որ մեր պասիվությունը «կանաչ լույս» է վառում», – ասել է Լուազոն:

Նրանք, ովքեր այսօր ասում են, որ վերջ, Արցախը տրված է, սխալվում են, կառավարության մոտ բողոքի ակցիայի ժամանակ ասաց «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» ՀԿ նախագահ, ՀՀ Մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը։

Նա նշեց, որ նախ՝ պատմությունը վերջ չունի. «Այսօր պետք է խոստանանք, որ մենք վերադառնալու ենք  մեր հայրենիքը։ Մեր հայրենիքը մերն է, չի կարող լինել ուրիշներինը: Երկրորդ, մենք պետք է հստակեցնենք, որ այս ամենը տեղի է ունեցել Ռիբենտրոպ-Մոլոտով պայմանավորվածությանը հավասար գաղտնի և հանցավոր պայմանավորվածությունների  շնորհիվ: Այսինքն դա հանցագործություն է և ոչ միայն Հայաստանի այսօրվա իշխանությունների՝ կենդանի դիակների կողմից, այլեւ բոլոր նրանց կողմից՝ Շառլ Միշել, Բորել, Բլիքեն, Լավրով, Զախարովա, որոնք ձևացնում են, որ չեն հասկանում, որ բանավոր որևէ հայտարարության հիման վրա, որը չի անցել իրավական ընթացակարգ, չի կարելի մեջբերումներ անել, թե Հայաստանը համաձայնվել է: Հայաստանը չի համաձայնել, համաձայնել է հայատյաց, ամբողջովին ատելությամբ և արյունարբու մի անձնավորություն, որն էն գլխից ատում էր թե արցախահայությանը, թե հայությանը»։