ՌԴ ԱԳՆ տարածել է հայտարաություն, որում ասվում է․

2022 թվականի հոկտեմբերին և 2023 թվականի մայիսին Եվրամիության հովանու ներքո անցկացվող վեհաժողովներում Հայաստանը ճանաչեց Լեռնային Ղարաբաղը որպես Ադրբեջանի տարածքի մաս։ Մենք հարգում ենք Հայաստանի ղեկավարության ինքնիշխան որոշումը, սակայն դա արմատապես փոխեց այն հիմնարար պայմանները, որոնց ներքո ստորագրվել է Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանում տեղակայված ռուսական խաղաղապահ զորախմբի դրությունը։

Գտնում ենք, որ այս պայմաններում Ղարաբաղի հայ բնակչության ճակատագրի պատասխանատվությունը չպետք է տեղափոխվի երրորդ երկրների վրա։ Անհրաժեշտ է անհապաղ սկսել Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության պայմանագրի նախապատրաստումը` հիմնվելով նախկինում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների վրա։

Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենին

Հարգելի տիկին նախագահ,

Կրկին օգնության խնդրանքով դիմում ենք ձեզ Արցախի Հանրապետության (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) կանանց անունից։

Ձեզ ուղղված մեր նախորդ կոչում 2023 թվականի հունվարին տեղեկացրել էինք 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ից ի վեր Ադրբեջանի կողմից մեր երկրի շարունակվող շրջափակման մասին, որն իրականացվում է Ալիևի հրամանով։ Արդյունքում Արցախում 120 հազար մարդ տառապում է սովից ու ցրտից։ Խնդրել ենք աջակցել Արցախի կանանց և երեխաներին և անել հնարավորը Ադրբեջանի ագրեսիան կասեցնելու և նրան ստիպելու վերացնել մեր հանրապետության շրջափակումը։

2023 թվականի մարտի 16-ին մենք ստացանք Ձեր պատասխանը, որում վստահեցնում էիք, որ Եվրամիությունը ուշադիր հետևում է «Լաչինի միջանցքի» շուրջ ստեղծված իրավիճակին և մոբիլիզացնում է դիվանագիտական ​​ջանքերը՝ ապահովելու ազատ տեղաշարժն ու անվտանգությունը միջանցքի երկանքով՝ համաձայն 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հռչակագրի դրույթների։

Ձեր արձագանքը դրական փոփոխությունների հույս է արթնացրել մեզ մոտ:

Սակայն խորը ափսոսանքով հայտնում ենք մեր հիասթափությունը ձեր խոսքերին ուղեկցող շոշափելի գործողությունների բացակայության կապակցությամբ։ Այս իրավիճակը կասկածի տակ է դնում ոչ միայն ձեր սրտացավության անկեղծությունը, այլև որպես Եվրամիության գործադիր մարմնի ղեկավարի ձեր անաչառությունը։

Այս նամակով ևս մեկ անգամ ձեր, Եվրոպական հանձնաժողովի և միջազգային հանրության ուշադրությունն ենք հրավիրում այն ​​փաստի վրա, որ այսօր՝ 2023 թվականի հուլիսի 14-ին, 120.000 մարդ, այդ թվում՝ 30.000 երեխաներ և 20.000 տարեցներ, ենթարկվում են սովի և ֆիզիկական խոցման՝ բացառապես իրենց ազգության համար: Այս ողբերգությունը ծավալվում է քաղաքակիրթ Եվրոպայի աչքի առաջ, թեկուզ Արցախի քաղաքացիները պարզապես ձգտում են ապրել իրենց հայրենիքում և իրականացնել իրենց ինքնորոշման իրավունքը։

Ալիևի ռեժիմը շարունակում է կոպտորեն խախտել միջազգային իրավունքը, ինչն արձանագրվել է բարձրագույն ատյանի՝ Արդարադատության միջազգային դատարանի, ինչպես նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի միջանկյալ որոշումներով։ Երկու դատարաններն էլ Ադրբեջանից պահանջել են անհապաղ դադարեցնել այդ խախտումները։

Յոթ ամիս շրջափակման մեջ գտնվող Արցախում հումանիտար իրավիճակը օրեցօր վատանում է՝ հասնելով անշրջելիության կետին։

Ամբողջ միջազգային հանրությունը՝ բոլոր պետությունները, ներառյալ Եվրամիությունը, ստանձնել են ցեղասպանությունների կանխարգելման և ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանության պատասխանատվությունը։

Դա չկատարելը անուղղակիորեն առաջացնում է պատասխանատվություն և հետևանքներ:

Արցախի կանայք

Լեռնային Ղարաբաղի նախագահի խնդրանքով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելին է փոխանցել ԼՂ նախագահի նամակը։ Այդ մասին ասված է վարչապետի մամուլի խոսնակ Նազելի Բաղդասարյանի Ֆեյսբուքյան էջում։

Ադրբեջանի ՊՆ տարածած հաղորդագրությունն այն մասին, թե իբր ՊԲ համապատասխան ստորաբաժանումները պարբերաբար ճնշում են Արցախի օդային տարածքով թռիչքներ իրականացնող քաղաքացիական օդանավերի GPS տեղորոշման համակարգերը, ինչի հետևանքով ստեղծվում է լուրջ սպառնալիք թռիչքների անվտանգությանը, բացարձակ կեղծիք է։ Հայտնում են ԱՀ ՊՆ մամուլի ծառայությունից:

Ադրբեջանի ՊՆ֊ն հայտարարում է, թե իբր վերջին նման միջադեպն արձանագրվել է հուլիսի 13֊ին, երբ ՊԲ համապատասխան ստորաբաժանման ռադիոճնշման հետևանքով խափանվել են ժամը 11։54֊12։07 Զանգիլան֊Ֆիզուլի, իսկ ժամը 13։02֊13։17 Ֆիզուլի-Բաքու երթուղով չվերթներ իրականացնող օդանավերի GPS տեղորոշման համակարգերը, այնինչ հիշյալ երթուղիներով թռիչքներ իրականացնող օդանավերը կարիք չունեն հատել շփման գիծը, հետևաբար չեն կարող հայտնվել ՊԲ ռադիոճնշման միջոցների ազդեցության ներքո։

Ավելորդ չէ նշել, որ 2020 թ. պատերազմական գործողությունների ողջ ընթացքում և դրանից հետո հենց ադրբեջանական կողմն է հետևողական կերպով թիրախավորում Արցախի Հանրապետության քաղաքացիական ենթակառուցվածքը` արգելափակելով Լաչինի միջանցքը, խափանելով գազի և էլեկտրականության մատակարարման հոսքագծերը և ճնշելով համացանցի ու բջջային կապի հասանելիությունը։

Դեկտեմբերից ավելի քան 100 000 արցախահայեր Ռուսաստանի գործակցությամբ շրջափակված են Ադրբեջանի կողմից։ Այս մասին Թվիթերի իր միկրոբլոգում գրել է եվրախորհրդարանական Նատալի Լուազոն՝ մեկնաբանելով Le monde ֆրանսիական պարբերականի հոդվածը Արցախում բողոքի ցույցի մասին։

«Լեռնային Ղարաբաղ. հազարավոր մարդիկ բողոքում են՝ պահանջելով բացել Հայաստան տանող միջանցքը»,- նշել է Լուազոն։

Ավելի քան 470 եվրոպական ՀԿ-ներ և միավորումներ նամակ են հղել Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի ղեկավար անձանց՝ հորդորելով անհապաղ և արդյունավետ քայլեր ձեռնարկել Ադրբեջանի կողմից Արցախի շարունակական անօրինական շրջափակումը վերացնելու համար։ Նամակը հասցեագրված է Եվրոպական խորհրդի, Եվրոպական հանձնաժողովի և Եվրոպական Խորհրդարանի նախագահներին, ինչպես նաև Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների ղեկավարներին։Հայտնում են Եվրոպացիներն Արցախի համար նախաձեռնությունից:

Նամակի հեղինակները մատնանշում են անտանելի կենսապայմանները, որոնցում հայտվել են 120.000 Արցախահայեր՝  Ադրբեջանի կողմից ավելի քան 7 ամիս Արցախը Հայաստանի Հանրապետությանը կապող միակ ճանապարհի կանխամտածված շրջափակման հետևանքով։

«Հանուն մարդու իրավունքների հանդեպ հարգանքի, հանուն այն արժեքների, որոնց ջատագովն են եվրոպական ժողովրդավարությունները, հանուն ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի » եվրոպական կազմակերպությունները իրենց առաջնորդներից խնդրում են ձեռնարկել հետևյալ վեց կոնկրետ գործողությունները․

Ադրբեջանից կրկին պահանջել անհապաղ դադարեցնել նոյեմբերի 9-ի հրադադարի մասին հայտարարության խախտումները, հանել Հակարիի կամրջի անցակետը, որը տեղադրվել է Արդարադատության միջազգային դատարանի և միջազգային պարտավորությունների կոպիտ խախտմամբ, ինչպես նաև ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքն ու ապահովել մարդկանց և ապրանքների ազատ ու ապահով շարժը դեպի Արցախ և հակառակ ուղղությամբ։

Ադրբեջանի և նրա ղեկավարների նկատմամբ կիրառել տնտեսական և քաղաքական պատժամիջոցներ՝ ռազմական հանցագործությունների, միջազգային պարտավորությունները չկատարելու, Հայաստանի Հանրապետության տարածքի մի մասն օկուպացնելու և Արցախը շրջափակման համար։

Օգտագործել բոլոր լծակները՝ կանխելու Բաքվի ցանկացած վերահսկողություն Արցախի նկատմամբ, քանի որ դա անխուսափելիորեն նշանակում է Արցախի տեղաբնիկ հայ բնակչության էթնիկ զտում։

Ճանաչել Արցախի բնիկ հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքի իրացումը  որպես կենսական անհրաժեշտություն և օգտագործել բոլոր լծակները, որպեսզի Արցախի կարգավիճակն արտացոլի իր բնիկ հայ բնակչության ժողովրդավարական կամարտահայտումը, ինչպես նաև ստեղծի պայմաններ կայուն խաղաղության և անվտանգության համար։

Գործարկել օդային միջանցք՝ Արցախին շտապ տնտեսական և հումանիտար օգնության տրամադրելու և Ստեփանակերտի օդանավակայանի միջոցով օդային հաղորդակցությունների անվտանգությունը երաշխավորելու նպատակով,

Իբրև խաղաղ բանակցությունների նախապայման՝ ճնշում գործադրել Ադրբեջանի վրա, որպեսզի վերջինիս զորքերը անհապաղ և առանց նախապայմանների դուրս հանելի ՀՀ ինքնիշխան տարածքից և վերջ տալ Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ իր ագրեսիվ դիրքորոշմանը ։

Նամակը հղվել է Եվրոպական միության առաջնորդներին, մասնավորապես՝ Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելին՝ իր, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև 2023 թվականի հուլիսի 15-ին Բրյուսելում կայանալիք եռակողմ հանդիպմանն ընդառաջ։

Արցախի Հանրապետության անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Վիտալի Բալասանյանի առողջական վիճակը վատթարացել է․ նրան տեղափոխել են հիվանդանոց։ «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում այս մասին ասաց նրա պաշտպան Ռաֆայել Մարտիրոսյանը։

« Պարոն Բալասանյանի մոտ սրտի հետ կապված խնդիրներ են առաջացել, այժմ նրան բժիշկները հետազոտում են»,- ասաց Մարտիրոսյանը։

Հուլիսի 14-ին Արցախի իրավապահ մարմինները ձերբակալել էին Վիտալի Բալասանյանին` Արցախի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 337 հոդվածի 1-ին մասով հանցանք կատարելու կասկածանքով, այն է՝ իշխանության ներկայացուցչի կամ նրա մերձավոր ազգականի նկատմամբ կյանքի կամ առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելը կամ բռնություն գործադրելու սպառնալիքը՝ կապված նրա կողմից իր ծառայողական պարտականությունները կատարելու հետ։

Արցախից 11 բուժառու ուղեկցողների հետ միասին, Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի միջնորդությամբ և ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Հայաստանի  մասնագիտացված բժշկական կենտրոններ։ Ինչպես տեղեկացնում է «Արմենպրես»-ը, այս մասին հաղորդագրություն է տարածել Արցախի առողջապահության նախարարությունը։

«8 բուժառուներ, ովքեր ժամանակին պետական պատվերի շրջանակներում ուղեգրվել են ՀՀ բուժում ստանալու համար, ուղեկցողների հետ ԿԽՄԿ մեքենաներով վերադարձել են Արցախ։

«Արևիկ» բուժմիավորումում ստացիոնար բուժում է ստանում 41 երեխա, 5-ը գտնվում է նորածնային և վերակենդանացման բաժանմունքում:

«Հանրապետական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ-ում ստացիոնար բուժում է ստանում 99 հիվանդ, 6 բուժառու գտնվում է վերակենդանացման բաժանմունքում, որոնցից 3-ը ծայրահեղ ծանր վիճակում»,- նշված է հաղորդագրության մեջ։