Երևանի և Բաքվի միջև պայմանագրի “արագ ծննդաբերությունը” ընդհատվեց։ Ինչու՞ Թրամփը զանգեց Արամ I-ին
- 11:04 11.11.2024
Նոյեմբերին ԱՄՆ-ի վարչակազմը ակտիվորեն խթանում էր Երևանին ու Բաքվին արագորեն ստորագրել «խաղաղության համաձայնագիր», և պաշտոնական Երևանն էլ ձայնակցում էր այս ջանքերին։ Ասվում էր, որ համաձայնագիրը կարող էր ստորագրվել COP29-ի շրջանակներում Բաքվում՝ ներառելով հայ պաշտոնյաների մասնակցությունը և գերիների վերադարձը։ Սակայն պայմանագիրը չկնքվց, եւ գործընթացը կանգ առավ ԱՄՆ ընտրությունների արդյունքում, երբ հաղթեց Դոնալդ Թրամփը։
Այսօր Բաքվում սկսվեց COP29-ը, եւ պարզվեց, որ աշխարհի առաջնորդները՝ Բայդեն, Շոլց, Մակրոն, Պուտին, Սի Ծինպին և այլք՝ հրաժարվել են մասնակցել կոնֆերանսին։ Դեռ չի հայտարարվում Թրամփի մասնակցության մասին։ Հայաստանը մինչեւ վերջ չհայտարարեց իր մասնակցության մասին, թեկուզ Արարատ Միրզոյանը նշել էր, որ պատրաստ է մեկնել Բաքու, եթե հաջողվի պայմանավորվել գերիների վերադարձի շուրջ։
Պաշտոնական բանակցությունները կանգ առան, ինչը նշանավորում է, որ գերիների հարցում համաձայնության չի հաջողվել հասել։ Հնարավոր է, որ Թրամփի ընտրվելը դանդաղեցրել է «խաղաղության պայմանագրի» ստորագրումը, և այդ գործընթացը կվերսկսվի Թրամփի գլոբալ քաղաքականության նոր համատեքստում։
Այս պահին Թրամփի ներկայացուցիչները դեռ չեն հայտնել, թե ինչպես են նրանք պատկերացնում Հայկական հարցի լուծումը։ Այնուամենայնիվ, ակնհայտ է մի բան՝ Թրամփը մինչ ընտրությունները զանգահարեց Կաթողիկոս Արամ Առաջինին և խոսեց հայկական հարցերի մասին։ Նա չզանգահարեց Փաշինյանին, հնարավոր է՝ ուզում էր ընդգծել, որ հայ ժողովրդին տեսնում է որպես դիասպորա՝ ազդեցիկ ազգ, բայց առանց պետության։ Բայց չի բացառվում, որ Փաշինյանին չզանգահարելը նշանակում է, որ նա չի ճանաչում նրան որպես հայ ժողովրդի իրավունքների ու շահերի արտահայտող։
Թրամփը մտադիր է նշանակել հատուկ ներկայացուցիչ, որը զբաղվելու է Հայաստանի և ԱՄՆ-ի հարաբերությունների ամրապնդմամբ։ Արցախի հարցով նա հայտարարեց, որ տեղի են ունեցել էթնիկ զտումներ, և 120 հազար քրիստոնյա վտարվել է իրենց հայրենիքից։
Աշխարհաքաղաքական այս սուր շրջադարձը չի նշանակում իշխանության փոփոխություն Հայաստանում, քանի որ Հայաստանի քաղաքական լանդշաֆտը այնքան դատարկված է, որ ԱՄՆ նոր կառավարությանը դժվար կլինի գտնել համապատասխան գործընկեր։ Չափազանց խոսուն է, որ Թրամփը զանգահարել է սթյուռքի ներկայացուցիչներին, այլ ոչ թե Հայաստանի ղեկավարությանը։