
ՀՀ կառավարության ներկայացուցիչներն օրերս հանդիպում էին ունեցել մի խումբ արցախցիների հետ։ Այսօր ԱԺ-կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ ասաց աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանը։
Անդրադառնալով այն հարցին, որ ՀՀ իշխանությունները խուսափում են հանդիպել Արցախի իշխանությունների հետ, Թորոսյանն ասաց․ «Եթե մեր որոշ հայրենակիցներ կարծում են, որ անձամբ իրենց հետ պետք է հանդիպենք, մենք նաեւ դրան ենք պատրաստ։ Եղել են հրապարակային հայտարարություններ, որ իրենք ուզում են հանդիպել մեզ, ասել ենք՝ դրա համար կա ընթացակարգ, խնդրեմ, եկեք, կհանդիպեք։ Բայց այստեղ ուրիշ ենթատեքստ կա, որ ինչ-որ պաշտոնական ներկայացուցիչների հետ են հանդիպում ուզում, որը մեր համար հասկանալի չէ, թե ինչ է նշանակում պաշտոնական ներկայացուցիչ։ Մեր բոլոր հայրենակիցները մեզ համար հավասար են, եւ բոլորի խնդիրները շատ կարեւոր են»։
ՀՀ բոլոր քաղաքացիները, բացի արցախցիներից, վայելում են բազմաշերտ կառավարման համակարգ՝ պետական, քաղաքային, համայնքային, արհմիութենական, հանրային և այլն: Չնայած ընդհանուր խնդիրներին և իրավունքներին, նաև ընդհանուր լուծումներին, արցախցիները չունեն կոլեկտիվ կառավարման մարմիններ, որոնք կարող էին խոսել իրենց անունից և ներկայացնել կոլեկտիվ խնդիրները: Կառավարությունը կտրականապես մերժում է Արցախում գործող պետական և տեղական իշխանություններին: Հանրային մակարդակով համախմբվելու փորձերը ևս մերժվում են Հայաստանի կառավարության կողմից։
Այս դեպքում անհասկանալի է, թե ինչպես են ընտրվում այն մարդիկ, որոնց հետ հանդիպում են կառավարության առանձին անդամները, և վերջերս՝ 2.5 տարվա ընթացքում առաջին անգամ, Նիկոլ Փաշինյանին։
Քչերը կվիճարկեն արցախցիների որևէ ներկայացուցչական կազմակերպության կառավարության հետ համագործակցելու անհրաժեշտությունը: Սակայն ցանկությունը պետք է լինի փոխադարձ, ինչպես նաև համագործակցության մեխանիզմները։
2023 թվականի տեղահանությունից հետո մենք առաջարկեցինք կառավարությանը, միջազգային դոնորներին և արցախցի ներկայացուցիչներին ստեղծել հիմնադրամ և հոգաբարձուների խորհուրդ, որը կներառի կառավարության, դոնորների և արցախյան կազմակերպությունների ներկայացուցիչներին։ Դոնորների և կառավարության կողմից արցախցիների կարիքների համար հատկացված բոլոր միջոցները կարող են ուղղվել այս հիմնադրամին, մինչդեռ հոգաբարձուների խորհուրդը կորոշի առաջնահերթ կարիքները, ամենաարդյունավետ նախագծերը և կիրականացնի մոնիթորինգ՝ վերացնելով կոռուպցիայի և քաղաքական կամքի բացակայության վերաբերյալ մտահոգությունները։
Սակայն, երկուսուկես տարի անց նման մարմին դեռևս չի ստեղծվել։ Արցախի բնակիչները մնում են ատոմիզացված և լիովին մեկուսացված հայ հասարակությունից՝ չնայած ինտեգրման կոչերին։ 070 կոդով անձնագրեր ունեցող ՀՀ 100,000 արցախցի քաղաքացիներ զրկված են ընտրություններին մասնակցելու իրավունքից։
Ավելին, ԵՄ-ի և այլ դոնորների զեկույցները արցախցիներին աջակցության վերաբերյալ բազմաթիվ հարցեր են առաջացնում, որոնցից առաջինն է՝ ի՞նչն է խանգարում կառավարությանը անմիջականորեն աշխատել արցախցիների հետ։ Արդյո՞ք կառավարությունը արցախցիներին վարակիչ է համարում, թե՞ ինչ-որ մեկը թույլ չի տալիս, որ Հայաստանում արցախցիները ընկալվեն որպես միասնական համայնք։
Մեկ միլիոնից ավելի մարդ դիտել է ԵՄ-ի կողմից արցախցիներին տրամադրվող օգնության մասին տեղեկատվությունը Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության կայքում։ Թվացյալ աննշան տեղեկատվության նկատմամբ նման հետաքրքրությունը վկայում է անտեղյակության և վատ հաղորդակցության մակարդակի մասինб, միևնույն ժամանակ` այս հարցի արդիականության վերաբերյալ։ Արդյո՞ք ԵՄ-ն նույնպես հարցեր ունի ՀՀ կառավարությանը։