ԱՄՆ-ն չի չեղարկի 907-րդ բանաձևը, նույնիսկ եթե Հայաստանը խնդրի
- 20:12 17.06.2026
907-րդ բաժինը, որը ԱՄՆ օրենսդրության մեջ է մտցվել 1990-ականների սկզբին, շարունակում է մնալ Վաշինգտոնի և Բաքվի միջև հարաբերությունների լիարժեք զարգացմանը խոչընդոտող գործոն: Կոնգրեսն այդպես էլ չի չեղարկել այս բանաձևը, և ամեն տարի ԱՄՆ նախագահը ստիպված է լինում կասեցնել այն հատուկ հրամանագրով՝ Ադրբեջանի հետ սերտ համագործակցությունը պահպանելու համար։
Այս մասին հաղորդում են Բաքվի լրատվամիջոցները՝ բողոքելով, որ հայկական լոբբին առաջատար դեր է խաղացել ինչպես փոփոխության ընդունման, այնպես էլ հետագայում դրա չեղարկումը խոչընդոտելու գործում։
Բաքուն այժմ բոլոր միջոցներով փորձում է հասնել բանաձևի լիակատար չեղարկմանը: Միջազգային լրատվամիջոցները հրապարակում են «խորամանկ» ծրագրեր՝ առաջարկելով ապահովել հայ բանտարկյալների ազատ արձակումը Բաքվի բանտերից և «խաղաղության պայմանագրի» ստորագրումը՝ 907-րդ բանաձևի չեղարկման դիմաց: Սակայն ԱՄՆ բոլոր վարչակազմերը ամուր կառչել են 907-րդ բանաձևից և չունեն այն չեղարկելու մտադրություն:
«Անցյալ դեկտեմբերին Աննա Պաուլինա Լունան՝ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամ, MAGA-ի կոնգրեսական և նախագահ Թրամփի մերձավոր դաշնակիցներից մեկը, օրենսդրություն ներկայացրեց՝ չեղյալ համարելու 907-րդ բանաձևը: Նրա օրինագիծը հետագայում պաշտպանեցին մի շարք այլ հանրապետական կոնգրեսականներ: Նախագիծը սակայն նույնիսկ չի ներկայացվել Ներկայացուցիչների պալատի համապատասխան հանձնաժողովում քննարկման»,- գրում է Բաքուն:
Հունիսի 17-ին Ալիևն ընդունել է Արիզոնայից կոնգրեսական, հանրապետական Աբրահամ Համադեին, ով 907-րդ ուղղումը չեղարկող օրինագծի համահեղինակներից է: Ալիևը փորձում է TRIPP-ը կապել 907-րդ ուղղումը չեղարկելու հետ, սակայն մինչ այժմ դա նրան չի հաջողվում։
907 ուղղումն ընդունվել է 1992թ.-ին և պնդում է, որ ԱՄՆ կառավարությունը չի կարող պետական աջակցություն ցուցաբերել Ադրբեջանի կառավարությանը, քանի դեռ նա հստակ քայլեր չի ձեռնարկել Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի հետ հարաբերությունների և շրջափակումը չեղարկելու հարցում։
Ադրբեջանին օգնություն չի տրամադրվի մինչև ԱՄՆ նախագահը չհաստատի և Կոնգրեսին չզեկուցի, որ Ադրբեջանը՝
դադարեցրել է Հայաստանի քայլերը խոչընդոտելու կամ սահմանափակելուն ուղղված բոլոր գործողությունները. հստակ քայլեր է ձեռնարկել Հայաստանի և Արցախի դեմ ուժի սպառնալիքը կամ կիրառումը դադարեցնելու համար և առաջընթաց է ցուցաբերել խաղաղության գործընթացում։
Անհավանական է, որ ԱՄՆ նախագահը կարողանա նման զեկույց ներկայացնել Կոնգրեսին, որն ընդունել է բազմաթիվ փաստաթղթեր, հատկապես, որ Կոնգրեսը հայ բնակչության տեղահանությունը ճանաչել է որպես էթնիկ զտում։
Ներկայացուցիչների պալատի բանաձև (H.Res. 1327). երկկուսակցական փաստաթուղթ, որը ներկայացրել են կոնգրեսականներ Աննա Էշուն և Քրիս Սմիթը։ Այն պաշտոնապես ճանաչում է ավելի քան 100,000 հայերի տեղահանությունը որպես էթնիկ զտման գործողություն, դատապարտում է Ադրբեջանի գործողությունները և հաստատում տեղահանված անձանց իրենց տներ անվտանգ վերադառնալու իրավունքը։
Սենատի բանաձև (S.Res. 930). Ներկայացուցիչների պալատի բանաձևին նման փաստաթուղթ է, որը դատապարտում է տարածաշրջանի հայ բնակչության դեմ էթնիկ զտումների արշավը։
Մինչև Ալիևը չհաջողի չեղարկել 907-րդ բաժինը, Միացյալ Նահանգները Ադրբեջանին մեղավոր է համարում էթնիկ զտումների, Արցախի և Հայաստանի հայերի դեմ ուժի կիրառման, շրջափակման և այլ գործողությունների մեջ, որոնք միջազգային իրավունքում որակվում են որպես ցեղասպանական գործողություններ։
Ալիևը ցանկանում է, որ Հայաստանի կառավարությունը դիմի ԱՄՆ Կոնգրեսին՝ չեղյալ համարելու 907-րդ բանաւևը։ Սակայն նման հարցերը չեն որոշվում Հայաստանի կամ հայկական լոբբիի վանկություններով։ Դա ամերիկյան շահերի հարց են, իսկ ԱՄՆ-ը դեռևս չի որոշել, թե TRIPP-ը ինչի ինչի հետ կկապի։ 1921 թվականի Կարսի պայմանագրով Ադրբեջանին զիջված հայկական Նախիջևանի կարգավիճակը մնում է առայսօր անորոշ։