Հայաստանում միայն հիմա են ուզում ստեղծել ռազմական գործողությունների ընթացքում անհետ կորած անձանց գրանցամատյան

Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունը առաջարկում է ստեղծել ռազմական գործողությունների ընթացքում անհետ կորած ճանաչված անձանց գրանցամատյան: Նախագիծը հրապարակվել է իրավական ակտերի միասնական կայքում։

Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ ներկայումս գոյություն չունի ռազմական գործողությունների հետևանքով անհետ կորած ճանաչված անձանց միասնական տվյալների բազա։

Ավելին, պետական ​​մարմինների և մասնավոր անձանց միջև անհետ կորած անձանց վերաբերյալ տեղեկատվության փոխանակման համապատասխան մեխանիզմներ չկան։

«Ռազմական գործողությունների հետևանքով անհետ կորած ճանաչված անձանց վերաբերյալ տվյալների միասնական և համակարգված հավաքագրումը, ինչպես նաև այդ տեղեկատվության արդյունավետ փոխանակումն ապահովելու համար անհրաժեշտ է ստեղծել և պահպանել միասնական գրանցամատյան», – նշվում է նախագծում։

Գրանցամատյանը կվարի ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայությունը, որը պատասխանատու է տվյալների բազայի հավաքագրման, մշակման, պաշտպանության, օգտագործման և տարածման համար։

2026 թվականի մարտի 3-ի դրությամբ, պաշտոնական տվյալների համաձայն, Հայաստանում կա 195 անհետ կորած անձ, որոնցից 175-ը զինծառայողներ են, իսկ մնացածը՝ քաղաքացիական անձինք։

Այն փաստը, որ այդքան պատերազմներ անցած Հայաստանը դեռևս չունի անհետ կորած անձանց գրանցամատյան, ավելի քան տարօրինակ է թվում։ Ավելի կասկածելի է, թե ինչու են հիմա ստեղծումնման բազա։

Հնարավոր է, որ սա կապված է «խաղաղության» պայմանագրի առաջիկա ստորագրման հետ, որը նախատեսում է նաև բոլոր գերիների վերադարձը։ Սակայն, քանի որ Հայաստանում չկան ադրբեջանցի գերիներ, իսկ Բաքվում կա առնվազն 19 հայ գերի, Ադրբեջանը բարձրացնում է անհետ կորած անձանց հարցը «փոխանակման» համար։

Բաքուն վաղուց է պնդում պատերազմների ընթացքում ենթադրաբար անհետ կորած մոտ 4000 մարդկանց ցուցակը։ Հայկական կողմը այս թվերը անիրատեսական է համարում, բայց չի բացահայտում անհետ կորած հայերի թիվը։

Կան բազմաթիվ կասկածներ, այդ թվում՝ Ստեփանակերտի բենզալցակայանում տեղի ունեցած պայթյունից հետո։ 22 մարդու ճակատագիրը մնում է անհայտ։ Այդ ժամանակ ասվում էր, որ այրվող պահեստի մոտ նկատվել են նաև ադրբեջանական շտապօգնության մեքենաներ։

Անհետ կորածների մասին ամբողջական տեղեկատվության փոխանակումը կարող է լինել «մարդասիրական խնդիրների» լուծման մի մասը։