Ինչո՞ւ չի իրականացվում Արցախյան խաղաղության ֆորումը․ Շվեյցարացի օրենսդիրների հարցը կառավարությանը
- 09:45 18.10.2026
18 շվեյցարացի խորհրդարանականներ մարտահրավեր են նետել նախագահ Գի Պարմելենին՝ նրա կառավարության կողմից Արցախ տեղահանված հայերի անվտանգ վերադարձի շուրջ բանակցելու համար միջազգային խաղաղության ֆորում ստեղծելու խորհրդարանական մանդատը չկատարելու համար։
Հոկտեմբերի 5-ի նամակում պատգամավորներ Էրիխ Վոնտոբելը և Ստեֆան Մյուլլեր-Ալտերմատը՝ 16 գործընկերների հետ միասին, լուրջ մտահոգություն են հայտնել Դաշնային խորհրդի շարունակական անգործության վերաբերյալ։
2025 թվականի մարտին Շվեյցարիայի խորհրդարանի երկու պալատների կողմից հաստատված 24.4259 առաջարկը հանձնարարել է կառավարությանը կազմակերպել միջազգային վերահսկողությամբ բանակցություններ Ադրբեջանի և Արցախի հայ բնակչության ներկայացուցիչների միջև։
Դաշնային խորհուրդը չի կատարել մանդատը՝ հղում անելով Հայաստանի և Ադրբեջանի կառավարությունների դիմադրությանը։
Սակայն մանդատի մեջ ընդգծել է, որ այն վերաբերում է Արցախի ներկայացուցիչների հետ երկխոսությանը, այլ ոչ թե Երևանի և Բաքվի միջև բանակցություններին։
Պատգամավորները նաև հարցրել են, թե ինչու շվեյցարական գործադիրները նույնիսկ չեն կապվել տեղահանված բնակչության ընտրված ներկայացուցիչների հետ՝ հնարավոր դիվանագիտական միջամտությունը ուսումնասիրելու համար։
Չնայած ընդունվում էր, որ Շվեյցարիան չի կարող Ադրբեջանին ստիպել մասնակցել հանդիպմանը, ցուցանակները պնդում էին, որ Բեռնը կարող է խորհրդակցություններ սկսել, միջնորդություն առաջարկել և միջազգային գործընկերներ փնտրել՝ առանց Բաքվի հաստատմանը սպասելու։
Իշխանությունները նաև զգուշացրել էին, որ խորհրդարանական մանդատը անտեսելը՝ առանց դրա հետկանչի պաշտոնապես դիմելու, խաթարում է Շվեյցարիայի ժողովրդավարական ընթացակարգերը։
Վեճը տեղի է ունեցել Ադրբեջանի 2023 թվականի սեպտեմբերին իրականացված ռազմական հարձակումից երեք տարի անց, որը ստիպեց ավելի քան 100,000 հայերի լքել Արցախը։ 2023 թվականի նոյեմբերին Միջազգային դատարանը հրամայեց Ադրբեջանին ապահովել, որ վերադարձ ցանկացողները կարողանան դա անել անվտանգ և առանց խոչընդոտների։
Խորհրդարանականները զգուշացրել էին, որ տեղահանվածներին առանց նշանակալի քաղաքական հետևանքների թողնելը վտանգավոր ազդանշան կուղարկի այն մասին, որ ռազմական ուժի միջոցով ձեռք բերված տարածքային նվաճումները, ի վերջո, կարող են ընդունվել։
Խմբ. Հիշեցնենք, որ Շվեյցարիայի արտաքին գործերի նախարար Իգնացիո Կասիսը, որը ներկայումս ԵԱՀԿ գործող նախագահն է, օրերս այցելել է Հայաստան: Հայաստանի կառավարությունը նրան չի հարցրել շվեյցարական նախաձեռնության մասին, չնայած նա ասուլիսի ժամանակ ընդունել է, որ Արցախյան հարցը լիովին լուծված չէ և շատ հարցեր մնում են, և առաջարկել է Շվեյցարիայի միջնորդությունը: