Կենսաչափական անձնագրեր արցախցիների համար. պարզաբանում է Լիաննա Պետրոսյանը

2026 թվականի նոյեմբերի 1-ին Հայաստանում պաշտոնապես սկսվեց նոր կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի (ID) տրամադրումը։ Կենսաչափական անձնագրերը կարմիր են։

Կենսաչափական անձնագիր կամ նույնականացման քարտ ստանալու համար պետք է կապվել HayPass սպասարկման կենտրոնների հետ։ Երևանում դրանք գործում են առևտրի խոշոր կենտրոններում՝ Yerevan Mall (Արշակունյաց պողոտա 34/3) և Megamall Armenia (Գայի փողոց 16)։

Մարզերում սպասարկման կենտրոններ են գործում Արտաշատում, Եղեգնաձորում, Կապանում, Վաղարշապատում, Աշտարակում, Աբովյանում, Հրազդանում, Շիրակում, Վանաձորում, Իջևանում, Գավառում և Մարտունիում։

Կենսաչափական անձնագրի արժեքը 28,650 դրամ է (մոտավորապես 80 դոլար), իսկ նույնականացման քարտը՝ 5,950 դրամ։ HayPass-ի տվյալներով՝ գործընթացը տևում է մինչև 14 օր։ Եթե ձեզ անհրաժեշտ է շտապ կենսաչափական անձնագիր, որը կտրամադրվի 24 կամ 48 ժամվա ընթացքում, կարող եք այն ձեռք բերել 88,650 դրամով, իսկ նույնականացման քարտը՝ 13,950 դրամով։

Ըստ Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարության՝ կենսաչափական անձնագիրը նոր սերնդի փաստաթուղթ է, որը հագեցած է էլեկտրոնային չիպով, որը թույլ է տալիս թվային նույնականացում կատարել, այդ թվում՝ աշխարհի սահմանային անցակետերում։ Ըստ իշխանությունների՝ նոր համակարգի ներդրումը Հայաստանի և Եվրամիության միջև վիզային ռեժիմի ազատականացման գործողությունների ծրագրով նախատեսված բարեփոխումներից մեկն է։

«Տեղահանված անձանց խորհրդատվական և տեղեկատվական աջակցության կենտրոնի» տնօրեն Լիանա Պետրոսյանը պարզաբանեց արցախցիների կողմից հաճախ տրվող մի շարք հարցեր։

Ի՞նչ անձնագրեր կտրամադրվեն ՀՀ քաղաքացիության համար դիմած արցախցիներին։

2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից սկսած՝ Հայաստանում կտրամադրվեն միայն կենսաչափական անձնագրեր և նույնականացման քարտեր։ Հին ոճի անձնագրերի՝ առանց էլեկտրոնային չիպի, տրամադրումը դադարեցվել է։

Հետևաբար, 070 կոդ ունեցող արցախցիները, որոնք դիմում են ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու համար, կարող են կենսաչափական անձնագիր ստանալ միայն քաղաքացիություն ստանալուց հետո։

Ի՞նչ պետք է անեն արցախցիները, եթե քաղաքացիություն ստանալու համար դիմել են մինչև նոյեմբերի 1-ը, բայց դեռ անձնագիր չեն ստացել։

Եթե քաղաքացիության դիմումը ներկայացվել է մինչև 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ը, քաղաքացիությունն արդեն շնորհվել է, բայց անձնագիրը դեռ չի տրամադրվել, դիմորդը պետք է ստանա կենսաչափական փաստաթուղթ։

ՀՀ նախագահի կողմից քաղաքացիություն շնորհելու մասին հրամանագիրը ստորագրելուց և համապատասխան տվյալները Բնակչության պետական ​​ռեգիստրում մուտքագրելուց հետո դիմորդը՝ դիմումում նշված հեռախոսահամարին ստանում է SMS հաղորդագրություն կամ էլեկտրոնային փոստով ծանուցում։

Հաղորդագրությունում նշված կլինի Դավիթաշենի միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայություն նրանց այցելության ամսաթիվը՝ ՀՀ քաղաքացիության երդում տալու համար։ Նրանք կստանան տեղեկանք։ Այնուհետև նրանք պետք է գրանցվեն իրենց տեղական գրասենյակում, լրացնեն առցանց դիմումը HayPass կայքում և ընտրեն իրենց համար հարմար ամսաթիվ և ժամ։

Նշանակված օրը պետք է ներկայանալ HayPass սպասարկման կենտրոն, որտեղ կվերցվեն անձի կենսաչափական տվյալները (լուսանկար և մատնահետքեր):

Կենսաչափական անձնագրի և նույնականացման քարտի համար վճարումն ընդունվում է բացառապես առցանց փոխանցմամբ:

Ներքին գործերի նախարարության միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության կողմից դիմորդի իրավական կարգավիճակի ավտոմատ հաստատումից հետո HayPass-ը կսկսի փաստաթղթերի մշակումը և տրամադրումը:

Ու՞ր պետք է դիմել, եթե անձն ունի ՀՀ քաղաքացու անձնագիր (կապույտ), բայց անհրաժեշտ է նույնականացման քարտ:

Այս դեպքում պետք է կապվել HayPass մասնավոր ընկերության անձնագրային բաժինների կամ սպասարկման կենտրոնների հետ՝ նույնականացման քարտ ստանալու համար:

Ի՞նչ կլինի 070 կոդով անձնագրի հետ, եթե անձը չի դիմում ՀՀ քաղաքացիության համար:

Եթե անձը չի դիմում ՀՀ քաղաքացիության համար, նրա 070 կոդով անձնագիրը վավեր կլինի միայն ժամանակավոր պաշտպանության վկայականի (փախստականի նույնականացման քարտ) հետ: Ժամանակավոր պաշտպանության վավերականությունը երկարաձգվել է մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերի վերջը:

Կարո՞ղ են ՀՀ քաղաքացիություն և կապույտ անձնագիր արդեն ստացած Արցախի բնակիչները դիմել նոր փաստաթղթերի համար:

Այո: ՀՀ քաղաքացիություն և կապույտ անձնագիր արդեն ստացած տեղահանված անձինք իրավունք ունեն դիմելու նոր կենսաչափական փաստաթղթերի համար, սակայն առայժմ միայն ընդհանուր պայմաններով։

Կարո՞ղ ենք շարունակել օգտագործել կապույտ անձնագիրը և նույնականացման քարտը։

Մինչև 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ը տրված անձնագրերն ու նույնականացման քարտերը ուժի մեջ են մնում մինչև դրանց վավերականության ժամկետի լրանալը։ Միայն նոր կենսաչափական փաստաթուղթ ստանալուց հետո է նախկին փաստաթուղթը համարվում անվավեր։ Եթե անձը ունի ՀՀ քաղաքացիություն և վավեր կապույտ անձնագիր, նա կարող է այն օգտագործել միջազգային ճանապարհորդությունների համար մինչև փաստաթղթի ժամկետի լրանալը։

Կարո՞ղ են 070 կոդով անձնագրեր ունեցող արցախցիները մեկնել արտասահման։

Այո։ Եթե քաղաքացիություն դեռ չի ստացվել և ձեռքի տակ է «070» կոդով հին անձնագիր, Հայաստանից դուրս միջազգային ճանապարհորդության համար ճանապարհորդելը հնարավոր է միայն ժամանակավոր պաշտպանության վկայականի (փախստականի անձնագիր) ներկայացման դեպքում։

Լիանա Պետրոսյանը նշեց, որ կենտրոնը բազմաթիվ զանգեր է ստանում արցախցիներից, որոնք հարցեր են տալիս և մտահոգություններ են հայտնում սոցիալական, այդ թվում՝ ֆինանսական խնդիրների վերաբերյալ։ Շատ տեղահանված անձանց համար կենսաչափական անձնագրերի և ID-ների արժեքը կարող է չափազանց թանկ լինել, հատկապես հաշվի առնելով նրանց ներկայիս սոցիալական վիճակը։

«Մենք այս բոլոր հարցումներն ուղարկել ենք Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարություն՝ հույս ունենալով, որ տեղահանված անձանց ՀՀ քաղաքացիություն տրամադրելու հարցը քննարկելիս նրանց մտահոգությունները հաշվի կառնվեն և կենսաչափական փաստաթղթերի արժեքի համար համապատասխան աջակցության միջոցառումներ կձեռնարկվեն։

Միևնույն ժամանակ, կարծում եմ, որ անհրաժեշտ է կազմակերպել այս հարցերի հանրային քննարկում։ Սա կօգնի պարզաբանել իրավիճակը, բացահայտել առկա կոնկրետ խնդիրները և գտնել հնարավոր լուծումներ։ Սակայն, իմաստ չունի ֆորմալ, պաշտոնական քննարկում անցկացնել։ Այն պետք է լինի առարկայական՝ համապատասխան պետական ​​մարմինների մասնակցությամբ և այն արդյունքի հստակ ըմբռնմամբ, որին մենք ցանկանում ենք հասնել», – ասաց Լիաննա Պետրոսյանը։

Ալվարդ Գրիգորյան