
Հաջորդ ամիս ես պլանավորում եմ այցելել Ադրբեջան, բայց ոչ Բաքու։ Այդ մասին այսօր հայտարարեց Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանը, հիշեցնելով, որ Հաջիևը ժամանել էր Հայաստան, և հիմա ինքը պետք է պատասխան այց կատարի։
Նա չնշեց, թե Ադրբեջանի որ քաղաքն է նախատեսում այցելել՝ կասկածներ առաջացնելով, որ Սիմոնյանին կտանեն օկուպացված Արցախ։
Հիշեցնենք, որ 2026 թվականի հունիսի 14-ին Դիլիջանում տեղի ունեցավ աշխատանքային հանդիպում Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի և Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի միջև։
Արմեն Գրիգորյանի պատասխան այցը չկայացավ։ Օգոստոսի 13-ին Ալեն Սիմոնյանը անսպասելիորեն նշանակվեց Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար՝ Արմեն Գրիգորյանին թողնելով անորոշ քաղաքական դիրքում։ Ավելին, սեպտեմբերի սկզբին Հաջիևը կազմակերպեց օտարերկրյա դիվանագետների առաքելություն Արցախ և նրանց ներկայացրեց Դադիվանքն ու Գանձասարը՝ որպես «Կովկասյան Ալբանիայի ժառանգություն» և Ադրբեջանի անբաժանելի սեփականություն։ Հայաստանում բողոքի ալիք բարձրացավ, ինչը Բաքվին դրդեց հայտարարել «Խաղաղության կամուրջ» նախագծի կասեցման մասին։ Բաքվի լրատվամիջոցները վրդովված գրեցին, որ հայերը չեն կարող Արցախը համարել ադրբեջանական տարածք՝ միաժամանակ հավակնելով մշակութային ժառանգությանը Արցախում։
Այս նույն ժամանակահատվածում Ալիևի և Էրդողանի միջև հարաբերություններում ճգնաժամ առաջացավ, որից հետո Էրդողանը նոյեմբերի 9-ի 6-րդ տարեդարձին ժամանեց Արցախ և վերահաստատեց, որ «Ղարաբաղը Ադրբեջանի անբաժանելի մասն է», այդպիսով ավելի խորացնելով կասկածները։
Ալիևը չմասնակցեց COP17-ին Երևանում, բայց գնաց COP31-ին Անթալիայում, որտեղ սակայն չհանդիպեց Փաշինյանի հետ։ Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը տեղի ունեցավ մի քանի օր հետո Դուբլինում, որից հետո հայտարարվեց, որ «Խաղաղության կամուրջը» վերսկսվում է, և որ ադրբեջանական ՀԿ-ների ներկայացուցիչները շուտով կժամանեն Երևան։
Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ Ալիևն ու Փաշինյանը «համաձայնվել են» մոռանալ սեպտեմբերյան ճգնաժամը։ Եվ ի՞նչ է խոստացել Փաշինյանը դրա դիմաց։
Մենք նախկինում ենթադրել էինք, որ Հաջիևը, որը Դիլիջան էր ժամանել Հայաստանի ընտրություններից անմիջապես հետո և զբոսնել էր քաղաքում Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հետ, Գրիգորյանից «փոխադարձ այց» էր սպասում, հնարավոր է՝ Գրիգորյանի հայրենի Մարտունի՝ Արցախում։ Սա պետք է լիներ Հայաստանի կողմից Ղարաբաղում Ադրբեջանի «իրավասության» «ճանաչման» գագաթնակետը, հատկապես՝ այն պահին ամենաբարձրաստիճան արցախցու կողմից։ Հնարավոր է՝ սա նախատեսված էր որպես Արցախ կատարած դեսպանների սեպտեմբերյան այցի գագաթնակետը։
Սակայն փոխադարձ այցը տեղի չի ունեցել. ամենայն հավանականությամբ, Արմեն Գրիգորյանը հրաժարվել է։ Նրա փոխարեն նշանակվել է Ալեն Սիմոնյանը, և այժմ նա խոստանում է դեկտեմբերին այցելել Ադրբեջան, հնարավոր է՝ օկուպացված Արցախ։
Կկազմակերպվի՞ այցը դեկտեմբերի 10-ին՝ 1991 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման հանրաքվեի օրը։