ՔՊ․ Արցախում եկեղեցական գույքը Հայ Առաքելական Եկեղեցու սեփականությունն է

Դադիվանքից մշակութային արժեքներ Հայաստան տեղափոխելու մասին Բաքվի մեղադրանքներին արձագանքել է «Քաղաքացիական պայմանագրից» Էդուարդ Աղաջանյանը։

«Կարծում եմ՝ Հայ առաքելական եկեղեցուն պատկանող ցանկացած գույք, որը հնարավոր էր բերել Հայաստան, պետք էր բերվեր Հայաստան։ Այստեղ զարմանալի բան չեմ տեսնում․ մեր ազգային հարստությունն է և պետք է լինի Հայաստանում», – ասել է Աղաջանյանը։

«Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորը, ըստ էության, հաստատում է, որ Արցախում եկեղեցական գույքը, այդ թվում՝ եկեղեցիները, Հայ Առաքելական Եկեղեցու սեփականությունն է։

2025 թվականի մայիսին Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդ Գարեգին Բ կաթողիկոսը Շվեյցարիայում կայացած խոշոր ֆորումի ժամանակ հայտարարեց, որ Արցախում մնացած եկեղեցիները Հայ Առաքելական Եկեղեցու սեփականությունն են, և միջազգային հանրությունը պարտավոր է ապահովել դրանց պահպանումն ու հասանելիությունը։

Սակայն Գարեգին Բ-ի հայտարարությունները սկանդալ առաջացրին, որի արձագանքները զգացվում են մինչ օրս։ Սկսվեց Ամենայն հայոց կաթողիկոսի դեմ հալածանքների արշավ, և Նիկոլ Փաշինյանը չէր թաքցնում, որ հիմնական խնդիրը սեփականության հարցն էր։

Խոսելով այն մասին, թե ինչ խնդիրների է առաջացնում կաթողիկոսի զավակի առկայությունը, Փաշինյանը «պարզաբանեց», որ քանի որ, ըստ Հայ Առաքելական Եկեղեցու կանոնադրության, կաթողիկոսը Հայ Առաքելական Եկեղեցու ողջ գույքի սեփականատերն է, ապա եթե լինի ժառանգորդ, Կաթողիկոսը կարող է Եկեղեցու գույքը ժառանգել իր երեխաներին։

Այնուհետև, որպես կաթողիկոսի հետապնդման պատճառներ, սկսեցին նշել Ռուսաստանի, ՊԱԿ-ի հետ նրա ենթադրյալ կապերը, հարկերից խուսափելը՝ մի խոսքով՝ ամեն ինչ, որպեսզի չպնդեն, որ կաթողիկոսը ֆորմալ առումով Արցախի եկեղեցիների սեփականատերն է, և որ նա պաշտոնապես չի հրաժարվել իր իրավունքներից։

«Խաղաղությունը չի նշանակում համաձայնվել ստորագրել Ադրբեջանի ինքնիշխանությունը ճանաչող հռչակագիր, ապա փնտրել բացառություններ Ղարաբաղի, վանքերի, տեղանունների կամ հորինված «իրավունքների» համար։ Եւ եթե երեք տարի անց էլ Երևանում որևէ մեկին այս հիշեցումը դեռ պետք է, մի մոռացեք 2020 և 2023 թվականների սեպտեմբերը…», – վերջերս գրել էր Բաքվի մի թերթ։

Եվ հիմա Էդուարդ Աղաջանյանը փաստացի խոստովանում է, որ Արցախում եկեղեցական գույքը Հայ Առաքելական եկեղեցու սեփականությունն է։