«Դիզակի գույները». Արվեստ, որը շարունակում է ապրել՝ Հադրութից մինչև Սյունիք

Օգոստոսի 16-ին Կապանում տեղի ունեցավ «Դիզակի գույները» 6-րդ միջազգային նկարչական սիմպոզիումի նկարիչների աշխատանքների եզրափակիչ ցուցահանդեսը:

Սիմպոզիումը տեղի ունեցավ 2026 թվականի օգոստոսի 10-ից 16-ը Սյունիքի մարզի տարբեր գեղատեսիլ վայրերում, իսկ եզրափակիչը բոլոր մասնակիցների աշխատանքների ցուցահանդեսն էր։

«Դիզակի գույները» միջազգային նկարչական սիմպոզիումը մշակութային նախագիծ է, որը հիմնադրվել է «Dizak Art» հասարակական կազմակերպության կողմից: Այն առաջին անգամ անցկացվել է 2017 թվականին Հադրութում: Դրա հիմնական նպատակն էր ներկայացնել Դիզակի մարզի մշակութային ժառանգությունը նկարչության միջոցով և խթանել Տյաք գյուղի զարգացումը որպես արգելոց և մշակութային կենտրոն։

Առաջին սիմպոզիումի հաջողությունը նշանավորեց ամենամյա ավանդույթի սկիզբը: Հադրութում անցկացվեցին ևս երկու սիմպոզիումներ։

Սակայն, 2020 թվականին Հադրութի օկուպացիայից հետո, «Դիզակ Արտ»-ի գործունեությունը ստիպված  շարունակվեց Հայաստանում՝ գործելով որպես մանկական և երիտասարդական մշակութային կենտրոն և արվեստի դպրոց, որը նվիրված էր Դիզակի մշակութային ժառանգության պահպանմանը և տարածմանը։

2021 թվականի ամռանը Ստեփանակերտում անցկացվեց Նկարիչների 4-րդ սիմպոզիումը։ Հետագայում, Արցախի լիակատար օկուպացիան կազմակերպիչներին ստիպեց ժամանակավորապես դադարեցնել նախագիծը։ Սակայն, 2025 թվականին սիմպոզիումը վերսկսվեց. «Դիզակի գույները» 5-րդ սիմպոզիումը ստացավ բազմաթիվ դրական արձագանքներ և ևս մեկ անգամ հաստատեց նախագծի արդիականությունը։

6-րդ սիմպոզիումը ներգրավեց ավելի շատ մասնակիցներ և զգալիորեն ընդլայնեց իր աշխարհագրական շրջանակը։ Մասնակցեցին քսաներկու նկարիչներ՝ Հայաստանից, այդ թվում Արցախից, Ղազախստանից, Ուզբեկստանից, Վրաստանից, Ռուսաստանից, Հարավային Աֆրիկայից, Սերբիայից, Չեռնոգորիայից և Իտալիայից։

Մեկ շաբաթ նկարիչները աշխատեցին Սյունիքի տարբեր անկյուններում՝ բացահայտելով դրա բնապատկերները, ճարտարապետությունը և մթնոլորտը և իրենց տպավորությունները վերածելով նկարչության։ Յուրաքանչյուր աշխատանք դարձավ յուրօրինակ գեղարվեստական ​​վկայություն նկարիչների վայրի, ժամանակի և անձնական ընկալման մասին։

Նկարիչները սիմպոզիումի ընթացքում ստեղծված բոլոր նկարները նվիրաբերեցին Դիզակի արվեստի կենտրոնին։ Այսպիսով, նախագծի ընթացքում ստեղծված հավաքածուն կմնա կազմակերպության մշակութային հավաքածուի մաս և կկարողանա ավելի լավ ներկայացնել սիմպոզիումի պատմությունն ու գեղարվեստական ​​ժառանգությունը։

Կենտրոնի համանախագահ Երազիկ Ավանեսյանի խոսքով՝ «Դիզակի գույները» միջազգային արշավ է պրոֆեսիոնալ նկարիչների համար, որը վերջին երկու տարիների ընթացքում միակ նմանատիպ նախաձեռնությունն է եղել Հայաստանում։

Նա նաև նշում է, որ նախագծի յուրահատկությունը կայանում է ոչ միայն նկարիչների՝ իրենց ստեղծագործական գործունեության միջոցով Հայաստանի տարբեր շրջանների յուրահատկությունն ու գեղեցկությունը բացահայտելու հնարավորության մեջ։ Սիմպոզիումը դարձել է համագործակցային ստեղծագործականության, մասնագիտական ​​փորձի փոխանակման և տարբեր երկրների նկարիչների միջև մշակութային կապերի ամրապնդման յուրօրինակ հարթակ։

Ավանեսյանը հայտնեց, որ Կապանում 10 օր տևողության ցուցահանդեսում ցուցադրված է 41 աշխատանք։ Նա նշեց, որ սիմպոզիումը հնարավոր է դարձել հովանավորների շնորհիվ, որոնցից բոլորը ներկայացված են գլխավոր պաստառի վրա։

«Այսօր «Դիզակի գույները» այլևս պարզապես արվեստի սիմպոզիում չէ։ Այն նախագիծ է հիշողության, մշակութային ժառանգության և արվեստի՝ հայրենի վայրերի հետ կապը պահպանելու ունակության մասին, նույնիսկ երբ դրանք անհասանելի են», – ասաց Ավանեսյանը։

Ալվարդ Գրիգորյան

Դիզակը Սյունիքից բաժանում է մեկ կիրճ։