Պուտինը՝ Ղարաբաղի մասին. Ամեն ինչ ճիշտ է արվել

Ամեն ինչ սկսվեց Ղարաբաղի խնդրից։ Վլադիմիր Պուտինը այս մասին հայտարարել է լրագրողների հետ զրույցում՝ Բիշքեկում Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթնաժողովի շրջանակներում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ բանակցություններից հետո։

«Գիտեք, ես չեմ ուզում խորանալ ոչ վաղ անցյալի մեջ, բայց ամեն ինչ սկսվեց ինչ-որ բանի պատճառով։ Մենք պայմանավորվել ենք, որ չանենք, բայց դուք պարզապես ստիպում եք ինձ։ Ոչինչ, մենք կխոսենք դրա մասին, որ այլևս դրան չանդրադառնանք։

Ամեն ինչ սկսվեց Ղարաբաղի խնդրով։ Հայաստանի ղեկավարությունը, վարչապետն ինքը, Պրահայում ստորագրեց համապատասխան փաստաթուղթը, ճանաչելով, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի մաս է։ Այդ պահից սկսած մեր դիրքորոշումն այս հարցի վերաբերյալ դարձավ շատ երկիմաստ։ Կարո՞ղ ենք և պե՞տք է միջամտենք Ադրբեջանի ներքին գործերին», – ասել է Պուտինը։

«Հնարավոր է՝ այս որոշումը (Ղարաբաղը որպես Ադրբեջանի մաս ճանաչելը – ՏԱՍՍ) Հայաստանի ներկայիս ղեկավարության կողմից որոշակի առավելություններ ունի, քանի որ այս իրավիճակը թույլ է տալիս մեզ շրջել էջը և առաջ շարժվել առանց որևէ հակամարտության։

Մարդիկ կարող են վերաբնակեցվել, ենթակառուցվածքները կարող են ապաշրջափակվել, տնտեսությունը կարող է նոր սկիզբ դառնալ, սահմանները կարող են բացվել ներդրումների համար և այլն։ Իրականում, կան բազմաթիվ առավելություններ», – ասաց նա։

1988 թվականին ԽՍՀՄ փլուզման սկիզբը դրած Ղարաբաղյան հակամարտությունը 35 տարի անց կհանգեցնի Ռուսաստանի, և հնարավոր է՝ նաև այլ պետությունների փլուզմանը։ Ղարաբաղյան հակամարտության հիմքը ինքնորոշման իրավունքն է և դրա իրականացումը. այսպես են պետություններ ձևավորվել ամբողջ աշխարհում վերջին 100 տարիների ընթացքում։ Արցախին ինքնորոշման իրավունքից բռնի զրկելը ավտոմատ կերպով զրկում է մյուս բոլոր երկրներին նույն իրավական հիմքից, առաջին հերթին՝ Ռուսաստանին, որը միակողմանիորեն զորքեր է մտցրել Արցախ 2020 թվականին և նպաստել է օկուպացիային և էթնիկ զտմանը 2023 թվականին։

Հիմա Պուտինը ասում է, որ ամեն ինչ ճիշտ է արվել. «մարդիկ բնակեցվում են նոր վայրում, բացվում են հաղորդակցությունները, և կան բազմաթիվ առավելություններ»։

Պուտինը «մոռանում է», որ «Ղարաբաղը որպես Ադրբեջանի մաս ճանաչելու» մասին Պրահայի հռչակագիրը կառուցված է Ալմա-Աթայի հռչակագրի և խորհրդային սահմանների պահպանման վրա։ Աշխարհում գոյություն չունեն այլ փաստաթղթեր, որոնք նույնիսկ հեռավոր կերպով ակնարկում են, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի մաս է կազմում։ Բայց Պուտինը նույնիսկ այս փաստաթուղթը չի կարող վկայակոչել, քանի որ 2014 թվականից ի վեր Ռուսաստանը ինքն է կոպտորեն խախտում Ալմա-Աթայի հռչակագիրը և խորհրդային սահմանները Ուկրաինայում՝ փաստացի անեքսիայի ենթարկելով երկրի մի մասը։ Եվ հիմա ուկրաինական դրոնները ազատորեն թռչում են Ռուսաստանի տարածքով, ինչը շատերին դրդում է մտածել Ռուսաստանի կողմից Մոսկվայի խանականության չափի փոքրացման մասին։ Դա է Ղարաբաղի գինը։